TABEL inrichting tot opleiding van Bewaarschoolhouderesse
te Dordrecht (1873, 1874)

Onderwijzers kweekschool bewaarschoolhouderessen:
- ca 1858-1867                      *** Johannes Schenk, onderwijzer bijzondere meisjessschool
- ca 1869                               *** J.H. van Trooijen, hoofdonderwijzer openbare school
- januari 1870 t/m juli 1873 *** P.A. Kunst (later Sillevis)-van den Heuvel, bewaarschoolhoudster

NB.
- [41p] (19 Julij 1873) Is gelezen adres van P.A. Sillevis-van den Heuvel alhier, dd 23 Junij ll, houdende verzoek om ontslag, als hoofdonderwijzeres der kweekschool, ter opleiding van bewaarschoolhouderessen alhier. Gezien 't advies van de Plaatselijke School Commissie alhier, daarop bij missive dd 12 Julij ll no 63, uitgebragt. Wordt besloten: (1) aan mejufvrouw P.A. Sillevis-van den Heuvel voornoemd, overeenkomstig 't door haar gedaan verzoek, een eervol ontslag te verleenen, uit de hierboven vermelde betrekking met bepaling dat 't ontslag gerekend zal worden te zin ingegaan met 1e Julij jongstleden. (2) de vervulling van de daardoor te ontstane vacature, aan te houden, tot dat omtrent het aanhangig ontwerp tot wijziging der voor de bovenbedoelde inrigting bestaande reglementaire bepalingen eene beslissing zal zijn genoemen. 
Van het sub 1 genomen besluit zal mededeeling worden gedaan aan de adressante, terwijl van een en ander, bij extract dezer, mededeeling zal gedaan worden aan de Plaatselijke Schol Commissie alhier, ter informatie.

- [97p] (Dordrecht 10 December 1873) De ondergeteekende, leerlinge van de Gemeente-Inrichting tot opleiding van Bewaarschoolhouderesse, wendt zich tot U met het beleefd verzoek, dat, zoo daartegen geen overwegende redenen bestaan, het eerstvolgende Examen van Bewaarschoolhouderessen, zoo door U moge worden bepaald, dat zij, die den 4 Juni 1874 den vereischten leeftijd van 20 jaren bereikt, daarvan niet zal behoeven te worden buitengesloten. Zij heeft zich reeds geruimen tijd practisch geoefend op de school van Mej. Kunst (Sillevis-v.d. Heuvel) en hoopt mede door getrouwe bijwoning van het onderwijs voor toekomstige Bewaarschoolhouderesse, zich den tijd der voorbereiding voor het Examen zoo goed mogelijk ten nutte te maken. Omtrent de bijzondere redenen die eene gunstige beschikking op haar verzoek, voor haar zeer wenschelijk maken, is de heer S. Essenius Greeff bereid, desnoodig inlichting te geven. met de meeste hoogachting teekent zij zich Uwe dienstw. dienaresse, Catharina Schotman.

- [26q] (Dordrecht 2 April 1874) De ondergeteekende hulponderwijzeres aan de inrichting tot opleiding van Bewaarschoolhouderesse alhier, verzoekt beleefdelijk eervol ontslag uit deze betrekking tegen den eenendertigsten Mei e.k. Zich vleiende met eene gunstige beschikking, heeft zij de eer te zijn. Weledele Heeren, UWeledele Onderdanige Dienaresse, C. de Ronde.

- [48q] Met de meeste beleefdheid brengt de onderteekende aan de Plaatselijke School Commissie zijn innigen dank voor zijne benoeming tot hulponderwijzer aan de Inrichting tot opleiding van bewaarschoolhouderessen. Met den besten ijver hoopt hij on die betrekking werkzaam te wezen, om daardoor de Inrichting te doen bloeien en aan de Commissie voldoening te schenken. Hij heeft de eer te zijn WelEd Heeren, Uw dienstw dienaar, J. Kramers (Dordrecht 29 Mei 1874)

- [95q] PROGRAMMA-EINDEXAMEN voor Bewaarschoolhouderes 2 Nov. 1874.
van Heuman - uitwerken van sommen, 1/2 uur
Schotel - onderzoek Frobelmethode, 1/2 uur
Schotel - onderzoek muziek en natuurkennis, 1/2 uur
van Heuman - lezen met taal, 1/2 uur

(1/2 uur) Vervolgens één groot, klein en briefschrift van het woord Delfshaven.
En een opstel over een der volgende onderwerpen:
1. Iets over het leven en streven van Fr. Frobel;
2. Wat weet gij van Pestalozzi.
3. Beschrijf de opeenvolgende oefeningen der klankmethode
4. Hoe denkt gij over beloonen en straffen in de bewaarschool.

* * *

Bron: Stadsarchief Dordrecht 121 (schoolcommissie), inventarisnummer 39 (brieven over 1873)

Tafel werkzaamheden voor de inrichting van Bewaarschoolhouderessen te Dordrecht (1873).

Hoogste klasse Middelste klasse Laagste klasse
Maandag
6˝-7˝ opvoedkunde
7
˝-8˝ Schrijven (opestel)
6˝-7˝ rekenen
7˝-8˝ Fröbelmethode
6˝-7˝ kinderspelen
7˝-8˝ Schrijven (stijloef.) 
Dinsdag
6˝-7˝ Fröbelmethode
7˝-8˝ Lezen
6˝-7˝ Lezen
7˝-8˝ kinderspelen
6˝-7˝ Lezen
7˝-8˝ rekenen
Donderdag
6˝-7˝ Schrijven (dictee)
7˝-8˝ taal
6˝-7˝ Schrijven (stijloef.)
7˝-8˝ handbezigheden
6˝-7˝ handbezigheden
7˝-8˝ Schrijven (dictee)
Vrijdag
6˝-7˝ rekenen
7˝-8˝ kinderspelen
6˝-7˝ Schrijven (dictee)
7˝-8˝ taal
6˝-7˝ vertellingen enz
7˝-8˝ natuurkennis
Maandag
6˝-7˝ getal en vormleer
7˝-8˝
handbezigheden
6˝-7˝ opvoedkunde
7˝-8˝ lezen
6˝-7˝ lezen
7˝-8˝ rekenen
Dinsdag
6˝-7˝ natuurkennis
7˝-8˝ klankmethode
6˝-7˝ prentverklaringen enz
7˝-8˝ getal en vormleer
6˝-7˝ Schrijven dictee enz
7˝-8˝ taal
Donderdag
6˝-7˝ Lezen
7˝-8˝ vertellingen enz
6˝-7˝ Schrijven (stijloef.)
7˝-8˝ lezen
6˝-7˝ getal en vormleer
7˝-8˝ Schrijven (stijloef.)
Vrijdag
6˝-7˝ Lezen
7˝-8˝ Zingen
6˝-7˝ natuurkennis
7˝-8˝ Zingen
6˝-7˝ Fröbelmethode
7˝-8˝ Zingen

 

* * *

Bron: Stadsarchief Dordrecht 121 (schoolcommissie), inventarisnummer 40 (brieven over 1874)

Tafel werkzaamheden voor de inrichting van Bewaarschoolhouderessen te Dordrecht (1874).

Hoogste klasse Middelste klasse Laagste klasse
Maandag
1. Opstel
2. Onderw. en opvoedk.
1. Fröbelmethode
2. Onderw. en opvoedk.
1. Taal (ontl. medebr.)
2. Schrijven (stijloef.) 
Dinsdag
1. Fröbelmethode
2. Rekenkunde
1. Lezen
2. Rekenkunde
1. pract. rekenen (sommen medebrengen)
2. Lezen
Donderdag
1. Dictee
2. Taal
1. Dictee
2. Taal
1. Fröbelmethode (opstel nazien van Maandag)
2.
Dictee
Vrijdag
1. pract. rekenen (sommen medebrengen)
2. Zingen
1. pract. rekenen (sommen medebrengen)
2. Zingen
1. Rekenkunde
2. Zingen
Maandag (2e week)
1. Opstel (opvoedk.)
2. Natuurkennis
1. Fröbelmethode
2. Natuurkennis
1. Taal
2. Schrijven (stijloef.)
Dinsdag
1. Fröbelmethode
2. Taal (ontl. medebr.)
1. Opstel 
2. Taal (ontl. medebr.)
1. Lezen
2.
pract. rekenen (sommen medebrengen)
Donderdag
1. Lezen
2. Rekenen, getal en vorml.
1. Lezen
2. Rekenen, getal en vorml.
1. Fröbelmethode (opstal nazien)
2. Onderw. en opvoedk.
Vrijdag
1. Muzieklezen
2. Lezen (met taal)
1. Muzieklezen
2. Lezen (met taal)
1. Muzieklezen
2. Natuurkennis

- - - - - -

Opvoedkunde 
Schrijven (2 opst. 1 dict.) 
Rekenen (2 pract. 1 theor) 
Taal (1 zins en 1 woordontl.) 
Lezen 
Natuurkennis 
Zingen 
Fröbelmethode 
1 uur
3 uren
3 uren
2 uren
2 uren
1 uur
2 uren
2 uren
Opvoedkunde 
Schrijven (2 opst. 1 dict.) 
Rekenen (2 pract. 1 theor) 
Taal (1 zins en 1 woordontl.) 
Lezen 
Natuurkennis 
Zingen 
Fröbelmethode 
1 uur
2 uren
3 uren
2 uren
3 uren
1 uur
2 uren
2 uren
Opvoedkunde 
Schrijven (2 opst. 1 dict.) 
Rekenen (2 pract. 1 theor) 
Taal (1 zins en 1 woordontl.) 
Lezen 
Natuurkennis 
Zingen 
Fröbelmethode 
1 uur
3 uren
3 uren
2 uren
2 uren
1 uur
2 uren
2 uren

 

* * *

(c) EvD Dordrecht januari 2010.