LEERPLAN Dordtsche Industrie- en Huishoudschool voor meisjes (1925)

NB.
......Na mislukte plannen voor nieuwbouw betrok de vereniging het dubbele herenhuis ‘Doelesteyn’ aan het Steegoversloot met tuin en koetshuis. De aanpassing van het gebouw werd gefinancierd door het echtpaar Van Gijn-Roodenburg.
De school kende de volgende doelstelling

- Het aanbrengen van algemene ontwikkeling, van het beter begrijpen over woning, kleding en voeding en van enige vaardigheid in het nuttig handwerken en huishoudelijke bezigheden. 
- Het opleiden van vrouwen en meisjes voor een vak.
Het onderwijs kende een splitsing in
* voorbereidend onderwijs voor meisjes vanaf 13 jaar: tweejarig, verdeeld in twee klassen met elk de afdelingen A en B. 
* vakonderwijs: een naaiklasse A (opleiding naaister) en B (vervolgopleiding tot kostuumnaaister), twee tweejarige opleidingen tot onderwijzeres in handwerken, de eerste in nuttig handwerken, het vervolg in fraai handwerken, een voorbereidingsopleiding en een opleiding tot huishoudster: huishoudklasse A en een vervolgopleiding huishoudklasse B en een opleiding voor dienstbodes. Leerlingen zonder diploma van de vooropleiding moesten een toelatingsexamen doen. 
* afzonderlijke cursussen voor huishoudelijk verstellen en naaien, huishoudkunde, koken, strijken en knippen voor verschillende doelgroepen. In het eerste schooljaar telde de school 45 leerlingen.
De school startte in 1901 met de volgende opleidingen en cursussen
* voorbereidend onderwijs voor meisjes van 13 jaar of ouder: twee leerjaren met vakken voor algemene ontwikkeling, nuttig handwerken, gezondheidsleer en huishoudkunde.
* de afdeling industrie: twee leerjaren die opleidden voor diploma’s staatsexamen onderwijzeres nuttige en/of fraaie handwerken en de schoolexamens linnennaaister met de mogelijkheid tot een tweejarige vervolgopleiding tot kostuumnaaister. 
* de afdeling huishoudonderwijs met een éénjarige opleiding tot hulp in de huishouding en een tweejarige opleiding tot huishoudster met de mogelijkheid van part time onderwijs tot dienstbode......


(Een kostuumnaaistersklas van de Dordtse school Doelesteyn aan het Steegoversloot rond 1920 (http://www.vankindtotburger.nl))

LEERPLAN

Bron: Stadsarchief Dordrecht 489 (bibliotheek), inventarisnummer 21971

voorbereidend Onderwijs
(1 jaar)

vakonderwijs
1. afdeeling Industrie-Onderwijs
  * Opleiding voor het Examen voor Onderwijzeres in de Nuttige Handwerken (1 1/2 jaar)
  * Opleiding voor het Examen voor Leerares in het Lingerievak (2 jaar)
  * Opleiding voor het Diploma voor Costuumnaaister (3 jaar)
  * Opleiding voor het Diploma voor Huisnaaister (3 jaar)
2.  afdeeling Huishoud-Onderwijs
  * voor het Getuigschrift Hulp in der Huishouding (2 jaar)
  * voor het Diploma voor Huishoudkundige (2 jaar)
  * voor het Diploma voor Dienstboden (3 jaar)

LEERPLAN voor het Voorbereidend Onderwijs (1 jaar)

 

VAKKEN Uren per week VERDEELING DER LEEFSTOF
Nederl. taal 2 Spraakkunst: ontleding, woordsoorten, dictees
Stijl: Het lezen van een meisjesboek, verklaring van daarin voorkomende woorden en uitdrukkingen, deze gebruiken in zinnen. Mondeling en schriftelijk weergeven van het gelezene. Lezen
Rekenen 1 Rekenen uit het hoofd. opgaven over lengte-, vlakte en inhoudsmaten, vreemde geldswaarden. Vraagstukken oplossen.
Aardrijkskunde 1 Beknopt overzicht van Nederland. Herhaling van Europa, overzeesche bezittingen en de werelddeelen.
Kennis d. natuur 1 In het winter halfjaar: Algemeene eigenschappen, uitzetting door warmte, vernadering van aggregatietoestanden, barometers, pompen, luchtballon; iets over het geluid en het licht.
In het zomer halfjaar: het beschouwen van eenige planten tot de voornaamste plantenfamilie's behoorende. Iets over het leven der planten.
Teekenen 5 Handteekenen: het teekenen naar wandplaten. Het schetsen naar draad en blokmodellen en van eenvoudige voorwerpen uit het dagelijksch leven.
Lijnteekenen: oefening in het gebruik der instrumenten, geometrische figuren. Eenvoudige constructie's.
Het teekenen en styleeren van eenvoudige bladvormen naar de natuur.
Het samenstellen van bovengenoemde geteekende vormen tot eenvoudige versieringen.
Aestetica 1 Eigenschappen van het schoone. Iets over de regels van styleeren en ontwerpen.
Knippen en naaien 5 Het knippen en naaien van: zak, kussensloop, onderrok, broek, bovenrok, schort, hemd, kinderjurkjes.
Verstellen 2 Het inzetten van stukjes in katoen, friesch bont, flanel en tricot. In proeflappen en in eenvoudige kleedingstukken.
Stoppen 1 Eenvoudige stop in linnen en keperweefsel (gesleten doeken).
Mazen 1 Twee recht, twee averecht, naadjes, minderingen. Kousen stoppen.
Breien 1 Kous. Voet in twee deelen. Stukken en hielen inbreien.
Machinenaaien 2 Proeflap. Kleedingstukken.
Fraaie handwerken 3 Kruis- en platsteek borduren. Engelsch borduren. Open naaien. Fransch borduren (beginselen).
TOTAAL 26 uren per week  

 

VAKONDERWIJS
1. Afdeeling Industrie-Onderwijs

LEERPLAN voor de Opleiding voor het Examen voor Onderwijzeres in de Nuttige Handwerken (1 1/2 jaar)

VAKKEN Uren per week VERDEELING DER LEEFSTOF
Knippen 1 1/2 Modellen en patronen maken van kleedingstukken en huishoudgoed, zooals: kussensloop, zak, kinderrok, vrouwenrok, kinderbroek, vrouwenbroek, jongenshemd, heerenhemd, jongensbroek, mansbroek.
Het naknippen van modellen.
Naaien 1 1/2 Enkele stukken op volle grootte - andere verkleind naaien.
Breien 1/2 Kous, sok met voet in twee deelen, onderlijfje, borstrok, open werkjes en kantjes, patentsteek.
Breiwerk uitzien.
Mazen 1/2 Recht mazen, averecht, 2 recht 2 averecht, naadjes met overhaal en mindering, split in borstrok, opzet- en afkantsteken.
Stoppen en merken 1/2 Alle vormen stoppen in linnen en keperstof. Merken met kruissteek, stikken en omnaaien, het merken van breiwerk.
Verstellen 1 Stukjes inzetten in witte en gekleurde stoffen. Breiwerk verstellen door stukken inbreien, hiel inrbeien enz. Tricot verstellen.
Machinenaaien 1/2 Eenvoudige proeflap.
Teekenen 2 Het leeren gebruiken van gereedschappen voor lijnteekenen; het nateekenen van een wandplaat en van eenvoudige letters.
- 1/2 Het teekenen op het bord zooals het noodig is voor het geven van klassikaal onderwijs in nuttige handwerken op de lagere school.
Theorie 1/2 Eenvoudige warenkennis van de verschillende stoffen. Het berekenen van de benoodigde hoeveelheden in verband met qualiteit en breedte.
Prijzen.
Onderwijsleer 2 Het leeren gebruiken van de hulpmiddelen voor het onderwijs in de nuttige handwerken op de Lagere School.
Het bespreken van de eischen waaraan goed klassikaal onderwijs moet voldoen en het leeren opmaken van leerplannen voor de verschillende soorten van leerlingen waaraan het onderwijs gegeven kan worden.
Het bespreken van die opvoedkundige onderwerpen dir voor de a.s. onderwijzeres belangrijk geacht mogen worden om orde en tucht in de klasse te leeren handhaven en een goede geest te verkrijgen.
Vakken L.O. 1 Onderwijs in die vakken van het L.O. welke - in verband met het gemiddeld peil van ontwikkeling van de leerlingen die zich voor dit onderwijs aanmelden, noodig zullen blijken te zijn.
Opstellen, het schrijven van brieven enz.
TOTAAL 12 uur per week  

LEERPLAN voor de Opleiding voor het Examen voor Leerares in het Lingerievak
Af te nemen vanwege de Vereeniging van Hoofden van Industriescholen. (2 jaar)

VAKKEN Uren per week VERDEELING DER LEEFSTOF
Knippen en naaien 8 (1e jaar) Het maatnemen.
Het teekenen en knippen van patronen naar maat, volgens model en naar de modeplaat.
Het vervaardigen van kinder-, (onder- en bovengoed) en vrouwenkleeding als ondergoed kapmantel, eenvoudige blouse.
De onderkleeding zoowel in gewone- als reformmodellen; eenvoudig soort en bewerkelijke en versierde stukken.
- 8 (2e jaar) Het knippen en naaien van huishoudgoed. Het leeren kennen en onderhouden van de voornaamste soorte naaimachines en het leeren gebruiken van de vershcillende apparaten.
Verstellen 2 1/2 (1e jaar) Het verstellen van gesleten stoffen (kleedingstukken) door middel van stoppen, mazen, stukken inzetten, stukken inbreien, enz.
- 2 1/2 (2e jaar) Het machinaal verstellen. Het verstellen van haakwerk, kant (tulle dichten) enz.
Fraaie handwerken 5 (1e jaar) het versieren van lijf- en huishoudgoed.
a. door het borduren van festons, monogrammen, kronen en ankers;
b. door toepassing van kruissteek, holbeinwerk, franje, opennaaien, doorstopwerk,
- 5 (2e jaar) venetiaansch borduren, applicatie van neteldoek op tulle, frivolité, smockwerk, platsteek en plantasiesteekjes.
Duitsch borduren.
Machine borduren.
Teekenen 3 (1e jaar) Het teekenen naar voorbeeld van: letters, monogrammen en kronen.
Het veranderen van letters en monogrammen in verband met het doel, het materiaal en de uitvoering.
- 3 (2e jaar) Een gegeven moetief geschikt leeren maken voor kleederversiering. Het leeren schetsen in korten tijd van een vooraf getoond kleedingstuk.
Strijken 1 1/2 (1e jaar) Het strijken en opvouwen van de vervaardigde stukken.
Warenkennis 1 (1e jaar) Eenvoudige warenkennis van de grondstoffen die voor lijf- en huishoudgoed gebruikt worden (linnen, jute, hennep, katoen, wol, zij, rameh). Het spinnen en weven.
Gezondheidsleer 1 (1e jaar) Het bekend maken met de hoofdbegrippen der gezondheidsleer - in het bijzonder ten opzichte van huidverzorging en kleeding.
Het bespreken van de artikelen van de arbeidswet, de grootte en hoogte van het atelier in verband met het aantal werksters, enz.
Nederlandsche Taal 3/4 (1e jaar) Opstellen. Brieven over sollicitatie's, inlichtingen, bestellingen, enz.
Inhoud van een gelezen boek vertellen. Lezen.
Rekenen 3/4 (1e jaar) Voorstellen met gewone en tiendeelige breuken; inhoud- en vlakteberekening.
Aardrijkskunde 1/2 (1e jaar) Beknopt overzicht van Nederland. Uitvoeringer behandeling van Europa. Boeken.
Nederlandsche Taal 3/4 (2e jaar) Als 1e jaar.
Rekenen 3/4 (2e jaar) Als 1e jaar. Enkelvoudige interestberekeningen. Opgaven in vremde geldswaarden. Boeken.
Aardrijkskunde 1/2 (2e jaar) Overzeesche bezittingen. De werelddeelen.
Boekhouden 1 (2e jaar) bepalen van het vermogen. Inrichten der verschillende boeken noodig in eenvoudige zaken. Verklaren van verschillende handelspapieren.
De praktijk van het boekhouden toegepast door het uitwerken van een dagboek van een bekende zaak.
Belasting, verzekering, de wet op het arbeidscontract.
Onderwijsleer 1 1/2 (2e jaar) Het opmaken van leeprlannen voor verschillende soorten leerlingen waaraan dit onderwijs gegeven kan worden.
Het bespreken van de eischen waaraan goed klassikaal onderwijs en geschikte leerlokalen moeten voldoen.
Het bespreken van die opvoedkundige onderwerpen, die voor de a.s. leerares van eene vakschool belangrijk geacht mogen worden.
TOTAAL 47 uur per week  

LEERPLAN voor de Opleiding voor het Diploma voor Costuumnaaisters (3 jaar)

VAKKEN Uren per week VERDEELING DER LEEFSTOF
Praktijk 14 (1e jaar) Stofrok.
jurk voor een kind van 1-3 jaar
jurk voor een kind van 6-10 jaar
matrozenjurk
voeringtaille met verschillende afwerking van de naden;
eenvoudige rok;
overhemdblouse,
overhemdblouse met handwerk
Praktijk 14 (2e jaar) Jurk voor een meisje van 16 jaar.
blouse versierd met handwerk
costuumrok,
jurk, versierd met handwerk voor meisjes van 8-10- jaar
eenvoudige japon
eenvoudige japon met handwerk.
Praktijk 14 (3e jaar) ochtendjapon;
gekleed costuum
het veranderen en opknappen van gedragen japonnen;
reformjapon;
reformjapon versierd met handwerk;
het zelfstandig maken van een eenvoudige japon.
Theorie Costuumnaaien 1 1/2 (1e jaar) Algemeene wenken bij het costuumnaaien
de stofrok
meisjeskleeding: taille zonder maatnemen voor een kind van 3 jaar; het pofmouwtje;
Engelsch jurkje met recht stuk en platte plooien; jurkje met schuin stuk en rimpels; mouw voor een kind van 4 jaar; manchetmouwtjes, kinderjurk met aangeknipte mouwtjes, matrozeblouse, matrozekragen.
het uitrekenen van eenvoudige rokken
het maatnemen
Duitsche taille; overhemdblouse; mouwen; boord.
Theorie 2 (2e jaar) Duitsche taille met uitgesneden hals.
Parijzer taille
Engelsche taille
Weener taille
Engelsche schoottaille
ochtendjapon
gekleede ochtendjapon
modelrokken
Theorie 2 (3e jaar) Reformtailles
reformrokken
keursrokken
eenvoudige mantel.
Teekenen 3 (1e jaar) Het bekrijgen van vaardigheid in het teekenen met de instrumenten.
Het leeren van de meest voorkomende constructie's.
Teekenen 3 (2e jaar) Het teekenen naar wandplaten en het teekenen en styleeren van bladeren naar de natuur. Oefeningen in:
Teekenen 3 (3e jaar) 1. het op vereischte grootte en in vereischte vorm brengen van op platen voorkomende versieringen voor kleeding;
2. het samenstellen van eenvoudige versieringen uit gegeven motieven;
3. het uit het geheugen weer geven van eenvoudige versiering;
4. het schetsen van onderdeelen van costuums,
Waar bovenstaand werk er aanleiding toe geeft, bespreking van de elementaire regels der versieringskunst.
Fraaie handwerken 3 (1e jaar) Het uitvoeren van bvoengenoemde teekeningen in de meest voorkomende technieken, kruissteek en holbein; eenvoudige siersteken; soutacheeren, opennaaien, macramé, het borduren van ankers;
Fraaie handwerken 3 (2e jaar) Hardangerwerk, tulle dorostopen, kantsteken op tulle; smockwerk, Jeninaborduren, point-lacé.
Fraaie handwerken 3 (3e jaar) Applicatie, guipure; verschillende soorten zijborduren, tulle en kantverstellen.
Ned. taal 1 (1e jaar) Het schriftelijk weergeven van den inhoud van gedichten en verhalen. Brieven en nota's schrijven, mondeling weergeven van een door de leerlingen gelezen boek.
Ned. taal 1 (2e jaar) als 1e jaar. vrije opstellen.
Ned. taal 1 (3e jaar) opstellen, brieven over sollicitatie's, bestellingen, inlichtingen, nota's schrijven.
Aardrijkskunde 1 (alleen 2e jaar) Beknopt overzicht van Nederland, Europa, Overzeesche bezittingen. De werelddeelen. Boeken.
Strijken 1 1/2 (1e jaar) Het strijken van eenvoudige katoenen en wollen kleedingstukken;
het verwijderen van vlekken;
het wasschen en opmaken van satinets, zijde en kant;
het opknappen en weer in den vorm strijken van kragen enz van gedragen kleedingstukken.
Gezondheidsleer 1 (2e jaar) Het bekend maken met de hoofdbegrippen der gezondsheidsleer - in het bijzonder ten opzichte van huidverzorging en kleeding.
Het bespreken van de artikelen van de arbeidswet, voorschriften voor de afmeting van de ateliers, de werktijden van de werksters enz.
Boekhouden 1 (3e jaar) Verklaring van veel voorkomende zaken in het dagelijksch leven, als: belastingen, verzekering, effecten, vennootschappen, faillissement, wissel, borgtocht, hypotheek.
Kort overzicht van onze staatshuishouding.
De wet op het arbeidscontract.
Het leeren inrichten van de verschillende boeken, noodig in eenvoudige zaken.
Handelspapieren.
Usantiën bij in -en verkoop.
TOTAAL 73 uur per week  

LEERPLAN voor de Opleiding voor het Diploma voor Huisnaaister (3 jaar)

VAKKEN Uren per week VERDEELING DER LEEFSTOF
Knippen en naaien 12 (1e jaar) Het naaien van handdoeken en servetgoed.
Het knippen en naaien van een zak, kussensloop, vrouwenhemd, broek, onderrok, bvoenrok, schort.
Knippen en naaien 11 (2e jaar) Het knippen en naaien van een hemd met schoudersluiting, broek, flanellen hemd, onderlijfje, nachtjapon, jongenshemd, jongensbroek, kinderjurkje.
Machinenaaien 1 (1e/2e jaar) Het maken van een eenvoudige proeflap.
In de tweede helft van het leerjaar worden bovengenoemde kleedingstukken met de machine genaaid. De modellen zijn moeielijker en worden wat meer gegarneerd.
Machinenaaien 12 (3e jaar) Manshemd, mansbroek, boezeroen, overhemd, jongenspakje, stofrok, katoenen japon of eenvoudige ochtendjapon.
Het leeren naknippen van een gegeven model.
Het vergrooten en verkleinen van patronen. Het overnemen van patronen uit de modeplaat.
Verstellen 2 (1e jaar) Het inzetten van een stukje met 1 hoek 2 en 4 hoeken in kaoen en schortebont; flanel verstellen.
Verstellen 1 (2e jaar) Het verstellen van gestreepte en geruite stoffen.
Verstellen van onderkleeding.
Verstellen 1 (3e jaar) Het verstellen van gebloemde stoffen van breiwerk en van kleedingstukken (bovenkleeding).
Stoppen 1 (1e jaar) Verschillende stoppen in linnenweefsel (stopgaas) kousenstop.
Stoppen 1 (2e jaar) Verschillende stoppen in keperweefsel;
Mazen 1 (1e jaar) Recht overmazen, recht gaatje, gaatje met naadje; twee recht en twee averecht;
Mazen 1 (2e jaar) Overhaal en mindering mazen. Zwart breiwerk mazen.
Mazen 1 (3e jaar) opzet- en afkantsteken en in zwarte kousen mazen.
Breien 1 (1e jaar) Het breien van een kous.
Het inbreien van hielen en stukken.
Fraaie handwerken 1 (1e jaar) Het haken van een eenvoudig puntje, tusschenzetzel, enz
Het bijwerken van gesleten haakwerk (spreien, kant enz)
Fraaie handwerken 1 (2e jaar) Het festoneeren, het maken van enkele siersteeken enz
Fraaie handwerken 1 (3e jaar) Engelsch borduren.
Gezondheidsleer 1 (1e jaar) Iets over den bouw van het menschelijk lichaam en de voornaamste verrichtingen van de organen.
Het bespreken van de eischen aan een doelmatige woning, een geschikte kleeding en een voldoende voeding te stellen.
Behandel. wasch 2 (2e jaar) Het strijken van eenvoudige katoenen en wollen kleedingstukken.
Het wasschen en verder ebhandelen van wit, gekleurd en wollen goed.
Het uitmaken van vlekken.
Het opknappen en in den vorm brengen van kragen, manchetten enz van gedragen kleedingstukken.
Huishoudkunde 2 (3e jaar; 1e half jaar huishoudkunde) Houtwek reinigen, poetsen en schuren van metalen, afwasschen van vaatwerk en pannen, messen slijpen, lampen schoonmaken, schoenen poetsen, tafel dekken.
Koken 2 (3e jaar; 2e half jaar koken) Het breiden van verschillende soepen en soorten stamppot, het komen van aardappelen en groenten.
Het braden van spek en vleesch, het verwerken van resten, het koken van enkele papsoorten.
Het gaarmaken in hooikist en couranten.
Ned. Taal 1/2 (1e jaar) Lezen. Brieven en nota's schrijven.
Rekenen 1/2 (1e jaar) Berekeneingen in lengte- en vlaktematen. Percentetekening.
Boeken: van Pelt 5 (Supplement voor meisjes)
Teekenen 2 (2e jaar) Het teekenen in een schrift van de vervaardigde kleedingstukken.
Teekenen 2 (3e jaar) Als tweede jaar.
TOTAAL 60 uur per week  

VAKKEN EN UREN PER WEEK

Vakken Aantal uren per week in de opleidingsklasse voor:
Nuttige handwerken leerares Lingerievak Costuumnaaister Huisnaaister
1 2 1 2 3 1 2 3
Knippen 1 1/2 - - - - - - - -
Naaien 1 1/2 - - - - - - - -
Breien 1/2 - - - - - 1 - -
Mazen 1/2 - - - - - 1 1 1
Stopen en merken 1/2 - - - - - 1 1 1
Verstellen 1 2 1/2 2 1/2 - - - 2 1 1
Machinenaaien 1/2 - - - - - - - -
Teekenen 2 1/2 3 3 3 3 3 - 2 2
Theorie 1/2 - - - - - - - -
Onderwijsleer 2 - 1 1/2 - - - - - -
Vakken L.O. 1 - - - - - - - -
Knippen en naaien - 8 8 - - - 12 12 12
Fraaie handwerken - 5 5 3 3 3 1 1 1
Strijken - 1 1/2 - 1 1/2 - - - - -
Warenkennis - 1 - - - - - - -
Gezondheidsleer - 1 - - 1 - 1 - -
Nederlandsche taal - 3/4 3/4 1 1 1 1/2 - -
Rekenen - 3/4 3/4 - - - 1/2 - -
Aardrijkskunde - 1/2 1/2 - 1 - - - -
Boekhouden - - 1 - - 1 - - -
Costuumnaaien (prakt) - - - 14 14 14 - - -
Costuumnaaien (theorie) - - - 1 1/2 2 2 - - -
Huishoudonderwijs - - - - - - - - 2
TOTAAL 12 24 23 24 25 24 20 20 20

 

VAKONDERWIJS
2. Afdeeling Huishoud-Onderwijs

LEERPLAN voor het Getuigschrift Hulp in der Huishouding (2 jaar)

VAKKEN Uren per week VERDEELING DER LEEFSTOF
Huishoudkunde praktijk 2 (1e jaar) Het onderhoud van houtwerk; poetsen en schuren van metalen (eenvoudige voorwerpen) messen slijpen, ragen en stofafnemen, dweilen, glazen zeemen, afwasschen. Dagelijksche beurt van lampen en petroleumtoestellen, schoenen poetsen. Het schoonmaken van fonteintjes en gootsteenen. het reiningen van werkmateriaal. Tafeldekken.
Huishoudkunde praktijk 2 (2e jaar) Als in het 1e jaar - lastiger bewerkingen en moelijker stukken. Potlooden. Schoonmaker van kasten. Dagelijksche en groote beurt van eenvoudige vertrekken en slaapkamers. Onderhoud van vloeren en vloerbedekkingen. Tafeldekken en dienen (eenvoudig diner).
Huishoudkunde theorie 1 (2e jaar) Eenvoudige warenkennis van de grondstoffen voor vloer-, raam- en wandbekleeding, voor huisraad en werkmateriaal.
Het bespreken van de dagelijksche taak van de huisvrouw. Werkverdeeling.
Koken praktijk 2 (1e jaar) Het bereiden van eenvoudige bouillon en magere soepen, het braden van groot en klein vleesch, het koken van visch, het koken en stoven van groenten, het koken van aardappelen, het bereiden van eenvoudige toespijzen en het verwerken van resten. Het leeren werken met stoomkoker en hooikist.
Koken praktijk 4 (2e jaar) Als in het 1e jaar. Het rbaden van wild en gevogelte, het bakken van eenvoudige taarten en koekjes, het bereiden van koude en warme pudingen, het klaarmaken van ziekekostjes en vegetarische gerechten. het conserveeren van groenten en vruchten.
Koken theorie 1 1/2 (1e jaar) Het bespreken van de recepten.
Het behandelen van de eischen waaraan een goede keuken, keukengereedschappen, fornuis en brandstoffen moeten voldoen.
Eenvoudige warenkennis van de meest gebruikt wordende levensmiddelen.
Koken theorie 2 (2e jaar) Het bespreken van de recepten.
Voedingsleer: samenstelling, verteerbaarheid en prijs van de voornaamste levensmiddelen.
Spijsvertering.
Het samenstellen van maaltijden.
Vegetarische en ziekevoeding.
Herhaling van het voorgaande. 1e en 2e jaar.
Knippen en naaien 3 (1e jaar) Herhaling van de stukken in de Voorbereidende klasse gemaakt: sloop, rok, vroek, hemd, bovenrok, kinderjurkje, reformschort.
Eenvoudige zuigelingen kleeding.
Knippen en naaien 3 (2e jaar) Het overnemen van patronen uit modeplaten. Het naknippen van een model. Het veranderen van patronen.
Het naaien van een flanellen hemd, jongenshemd, onderlijfje, stofrok, kinderschort, nachtjapon.
Verstellen 2 (1e jaar) Verstellen van eenvoudige huishoudgoed en van kleedingstukken door stoppen, mazen, breien en stukjes in zetten.
Verstellen 2 (2e jaar) Als in het eerste jaar. Moeielijke stukken.
Waschbehandeling praktijk 2 1/2 (1e jaar) Het rekken, mangelen en vouwen van eenvoudig huishoudgoed. Het strijken van eenvoudig lijfgoed.
Het wasschen van wit goed en gekleurd katoen. Stijven met gekookte stijfsel.
Waschbehandeling praktijk 2 1/2 (2e jaar) Als in het eerste jaar. Moeielijke stukken als: tafellinnen, groote schorten, nachtjaponnen, gevoerde japonnen. Glanzen.
Het wasschen van wollen en zijden stoffen, vitrages, kant en handschoenen.
Waschbehandeling theorie 1 (1e jaar) Het bespreken van de moeilijkheden aan bovenstaande werkzaamheden verbonden en het geven van recepten.
Waschbehandeling theorie 1 (2e jaar) Als in het eerste jaar.
De inrichting van een linnenkast en vuilgoedkast. De behandeling van waschgoed van zieken.
Teekenen praktijk 2 (1e jaar; praktijk) Het teekenen van letters en van eenvoudige versiering voor de te maken stukken.
Teekenen praktijk 1 (2e jaar) Als 1e jaar.
Teekenen theorie 1 (1e jaar) Ornamentleer. Besprekingen om juiste begrippen aan te brengen omtrent eene eenvoudige maar oordeelkundige versiering.
Teekenen theorie 1 (2e jaar) Als 1e jaar.
Fraaie handwerken (praktijk) 2 (1e jaar) Het versieren van het vervaardigde huishoudgoed door letters, festons, open naaisel, franje enz
Het versieren van kleedingstukken, door smockwerk, siersteken, eenvoudig borduurwerk, geweven galons enz.
Fraaie handwerken (praktijk) 1 Het maken en versieren van voorwerpen als kussens, buffet- en tafelkleeden enz.
Gezondheidsleer 1 (1e jaar) Het aanbrengen van eengie kennis van den bouw van het menschelijk lichaam en van de hoofdverrichting van zijne organen.
Boek: Ons lichaam en onze gezondheid van Dr. Vitus Bruinsma.
Boekhouden
Nederlandsche taal
Rekenen
Kennis der natuur
etc..... etc.....
TOTAAL 49 uren per week -

LEERPLAN voor het Diploma voor Huishoudkundige (2 jaar)

VAKKEN Uren per week VERDEELING DER LEEFSTOF
Huishoudkunde praktijk 2 (1e jaar) Het onderhoud van houtwerk; poetsen en schuren van metalen, messen slijpen, enz.
Onderhoud leerwerk.
Het vegen, stofafnemen en dweilen van vertrekken, glazen zeemen.
Het schoonmaken van kasten. Dagelijksche, en groote beurt van lampen en toestellen.
Het reinigen van werkmateriaal.
Tafeldekken. (eenvoudig diner)
Groote beurt eenvoudige vertrekken.
Huishoudkunde praktijk 2 (2e jaar) Als in het 1e jaar (lastige bewerkingen en moeilijker stukken)
Verschillend werk dat zorg en nauwkeurigheid vereischt als: gordijnen schoonmaken en ophangen, het bijplakken van behangsel, het lijmen van gebroken artikelen, het inpakken van kleedingstukken en breekbare voorwerpen enz.
Het geven van groote beurten aan verschillende soorten vertrekken.
Het deken en dienen (groot diner).
Huishoudkunde theorie 1 (1e jaar) Eenvoudige warenkennis van de grondstoffen voor vloer, raam- en wandbekleeding, voor huisraad en werkmateriaal.
Het bespreken van de dagelijksche taak van de huisvrouw. Werkverdeeling.
Huishoudkunde theorie 1 (2e jaar) Het opmaken van werklijsten en van inventarissen, het bespreken van grooten schoonmaak en verhuizing. Het inrichten van vertrekken (provisiekamer, kinderkamer, dienstbodenkamer enz)
Het bespreken van de artikels uit de wet op de arbeidsovereenkomst, regelend de wettelijke verhouding tusschen huisvrouw en dienstpersoneel.
Correspondentie.
Koken praktijk 4 (1e jaar) Het breiden van voorgerechten, bouillon en magere soepen, vleezen, groenten, aardappelgerechten, wild- en gevogelte, toespijzen, het bakken van eenvoudige taarten en koekjes. Het klaarmaken van ziekekostjes en vegetarische gerechten. Het conserveeren van groenten en vruchten. Het leeren werken met stoomkoker en hooikist.
Koken praktijk 4 (2e jaar) Als in het eerste jaar.
Fijne schotels. Volkspot.
Het conserveeren van vruchten, groenten, visch- en vleeschgerechten.
Koken theorie 2 1/2 (1e jaar) Het bespreken van de recepten en van de eischen waaraan een goede keuken, brandstof en keukengereedschap moeten voldoen.
Voedingsleer. Samenstellling verteerbaarheid en prijs van de voornaamste levensmiddelen.
Spijsverteering.
De samenstelling van maaltijden. vegetarische en ziekenkost.
Eenvoudige warenkennis van d emeest gebruikt wordende voedingsmiddelen.
Koken theorie 2 (2e jaar) Recepten.
Warenkennis; uitbreiding van het 1e jaar.
Voedingsleer - herhaling van het geleerde in het eerste jaar. Voeding en gestichten.
Alcoholvraagstuk.
Knippen en naaien praktijk 3 (1e jaar) Het knippen en naaien van kussensloop, rok, broek, hemd, bovenrok, onderlijfje, jongenshemd, nachtjapon.
Knippen en naaien praktijk 2 1/2 (2e jaar) Het knippen en naaien van heerenhemd, flanellen hemd, overhemd, nachtjapon of hemd met vierkanten hals, eenvoudige blouse. Het gebruik van verschillende machine-apparaten.
Verstellen 2 (1e jaar) Het verstellen van eenvoudige huishoud- en lijfgoed door stoppen, mazen, breien en stukken inzetten.
Verstellen 2 (2e jaar) Als 1e jaar. Moeielijker stukken. Reformstof verstellen ven tulle dichten.
Verstellen theorie 1/2 (2e jaar) Eenvoudige warenkennis van de grondstoffen voor lijf- en huishoudgoed in gebruik. Spinnen en weven. De prijs van de stof in verband met qualiteit en breedte.
Maat- en prijsberekening van stof voor lijf- en huishoudgoed.
Waschbehandeling praktijk 3 1/2 (1e jaar) Het vochten, rekken, mangelen en persnen van de platte wasch.
Het strijken van eenvoudige stukken gesteven goed; glanzen (gemakkelijke stukken)
Het koken en wasschen van wit goed.
Het wasschen van gekleurd goed, wol, zijde, kant, lint, vitrages, handschoenen, kleedjes enz.
Het stijven met gekookte en rauwe stijfsel.
Waschbehandeling praktijk 3 1/2 (2e jaar) Als in het 1e jaar moeilijker stukken.
Het wasschen en opmaken van fijn kindergoed, dekens en spreien. Glanzen. (fronts en overhemden)
Het behandelen van waschgoed van zieken.
Het verwijderen van vlekken uit kleedingstukken.
Waschbehandeling theorie 1 (1e jaar) Het bespreken van de moeielijkheden aan het praktische werk verbonden. Recepten.
Waschbehandeling theorie 1 (2e jaar) Als in het eerste jaar.
Eenvoudige warenkennis van de waschmiddelen.
Het bespreken van het gereedmaken van de vuile wasch voor de verzending, het inrichten van vuilgoedkist en linnenkist.
Het waschgoed van zieken. Het verwijderen van vlekken uit kleedingstukken (recepten)
Teekenen en Fraaie Handwerken Praktijk 2 (1e jaar) Het teekenen van letters en van eenvoudige versiering voor de te maken voorwerpen.
Het versieren van kleedingstukken door siersteken, open naaien, en eenvoudig borduurwerk en het maken en versieren van voorwerpen, als kussens, tafelkleeden, enz.
Teekenen en Fraaie Handwerken Praktijk 1 1/2 (2e jaar) Het maken van eenig cartonnagewerk als: portefeuilles, doozen-, bloc-notes enz; modern kralenwerk en het vlechten van mandjes.
Teekenen en Fraaie Handwerken Theorie 1 (1e jaar) Ornamentleer. Besprekingen om juiste begrippen aan te brengen omtrent eene eenvoudige, maar oordeelkundige versiering.
Teekenen en Fraaie Handwerken Theorie 1 (2e jaar) Als 1e jaar.
De paedagogische beteekenis van handenarbeid (Fröbel) Sloydwerk.
Gezondheidsleer 1 (1e jaar) Het bespreken van de eischen waaraan een goede woning en eene doelmatige kleeding moeten voldoen.
Gezondheidsleer 1 (2e jaar) De mensch in zijne verhouding tot de samenleving.
Openbare gezondheidsregeling (belangrijke artikelen uit gezondheidswet, woningwet).
De lichamelijke verzorging van het kind - van af de geboorte tot den schoolgaanden leeftijd.
Opvoedkunde 1 (2e jaar) Het bespreken van de eischen aan de moeder-opvoedster te stellen en van die paedagogische onderwerpen die van belang geacht kunnen worden voor de a.s. opvoedster.
Kinderlectuur.
Arbeid en ontspanning in het kinderleven.
Ziekenverpleging in het huisgezin 1 (1e jaar) Korte bespreking van de psysiologische functie der verschillende organen. De verweermiddelen van het organisme tegen indringende ziektekiemen. Het bespreken van de eischen aan verpleegster en ziekekamer te stellen. Verbedden en reinigen van den patient. Het toedienen van spijzen en geneesmiddelen. Iets over besmettelijke ziekten.
Ziekenverpleging in het huisgezin 1 (2e jaar) iets over de leer van de normale levensverschijnselen en het bespreken van de taak der verpleegsters bij de meest voorkomende ziektegevallen. Eerst hulp bij ongelukken.
Het aanleggen van verbanden.
Repetitie van het geleerde 1e en 2e jaar.
Boekhouden 1 (1e jaar) Bepalen van het vermogen.
Inrichten der verschillende boeken nodig in eenvoudige zaken en in zaken, waarin de vrouw aan het hoofd staat. verklaring van verschillende handelspapieren.
De praktijk van het boekhouden, toegepast door het uitwerken van een dagboek van een bekende zaak.
Boekhouden 1 (2e jaar) Huishoudelijk boekhouden.
Verklaring van veel voorkomende zaken in het dagelijksch leven zooals: Belastingen, Verzekering, Effecten, Vennootschappen, Faillissement, Wissels, Borgtocht, Hypotheek.
Kort overzicht van onze Staatshuishouding.
TOTAAL 50 uren per week  

LEERPLAN voor het Diploma voor Dienstboden (3 jaar)

VAKKEN Uren per week VERDEELING DER LEEFSTOF
Huishoudkunde praktijk 1 1/2 (1e jaar) Het onderhoud van houtwerk, het poetsen en schuren van metalen (eenvoudige voorwerpen) messen slijpen, vegen, stofafnemen, dweilen, glazen zeemen enz. Afwasschen.
Onderhoud van fonteintje en gootsteenen.
Onderhoud van werkmateriaal.
Huishoudkunde praktijk 1 1/2 (2e jaar) Als 1e jaar. Moeilijker werk. Dagelijksche beurt lampen en stellen. Potlooden, onderhoud van vloeren, het schoonmaken van kasten.
Huishoudkunde praktijk 1 1/2 (3e jaar) Kleinen en groote beurten van verschillende vertrekken. Het dekken van de tafel voor ontbijt, koffietafel en middagmaal. Tafeldienen.
Huishoudkunde theorie 1/2 (1e jaar) Het bespreken van de moeilijkheden aan het goed uitvoeren van het practisch werk verbonden.
Huishoudkunde theorie 1/2 (2e jaar) Eenvoudige warenkennis van de grondstoffen voor het werk- en poetsmateriaal.
Huishoudkunde theorie 1/2 (3e jaar) Iets over het indeelen van arbeid. De plichten van de dienstbode in verband met het overeengekomen werk - hare plaats in het gezin. Het bespreken van artikelen uit de wet op de arbeidsovereenkomst regelende de wettelijke verhouding van huisvrouw en dienstbode. Het inrichten van een kasboekje. Spaargeld.
Koken praktijk 1 1/2 (1e jaar) Het koken van die gerechten welke de arbeider met zijn matig inkomen betalen kan. Eenvoudige soepen, vleeschpsijzen, groenten en toespijzen.
Koken praktijk 1 1/2 (2e jaar) Het koken van de z.g.n. burgerpot
Het leeren werken met stoomkoker en hooikist.
Koken praktijk 1 1/2 (3e jaar) Als 2e jaar, maar wat moeilijker gerechten. Koude schotels. Het leeren werken met een kookboek.
Koken theorie 1/2 (1e jaar) Het bespreken van de recepten en van de eischen waaraan een geode keuken, brandstoffen en keukengereedschap moetne voldoen. Fornuis, gas- en petroleumtoestellen.
Koken theorie 1 1/2 (2e jaar) Het bespreken van de recepten.
De samenstelling en de verteerbaarheid van onze voedingsmiddelen. Spijsverteering.
Het samenstallen van goedkooper, voedzame dagrantsoenen. Invloed van alcohol op het menschelijk lichaam.
Koken theorie 1 1/2 (3e jaar) Het bespreken van de recepten. Eenvoudige warenkennis van de voornaamste levensmiddelen. Herhaling van het 1e, 2e en 3e jaar.
Knippen en naaien 5 (1e jaar) Het knippen en naaien (met de hand) van zak, rok met rechte band, bonte schort en broek.
Knippen en naaien 4 (2e jaar) Machine naaien (eenvoudige proeflap).
Het knippen en naaien van een hemd, rok met ronden boord en strook, witte schort, nachtjapon.
Knippen en naaien 4 (3e jaar) Het knippen en naaien van een onderlijfje en katoenen japon.
Breien 1 (1e jaar) Het breien van een paar kousen.
Het aanbreien van voeten.
Breien 1 (2e jaar) Het inbreien van stukjes en hielen.
Verstellen 5 (1e jaar) Stoppen, mazen en verstellen op proeflappen (vervolg op de lagere school)
Verstellen 4 (2e jaar) Als 1e jaar. Moeilijker wer.
Verstellen 3 (3e jaar) Het verstellen van huishoudgoed en kleedingstukken door stoppen, mazen en stukjes inzetten.
Behandeling van de wasch praktijk 1 1/2 (1e jaar) Het opmaken van eenvoudig huishodugoed.
Het strijken van ongesteven kleedingstukken.
Het wasschen van wit en gekleurd goed.
Behandeling van de wasch praktijk 1 1/2 (2e jaar) Als 1e jaar.
Het opmaken van lakens. Het strijken vangesteven goed.
Het wasschen van wit en gekleurd wollen goed, damast, vitrage, handschoenen.
Het stijven met gekookte en met rauwe stijfsel.
Behandeling van de wasch praktijk 3 1/2 (3e jaar) Als 2e jaar.
Het glanzen van boorden, manchetten en fronts.
Het verwijderen van vlekken.
Het wasschen van kant, lint en zijde, spreien en dekens, fijn kindergoed enz.
Behandeling van de wasch theorie 1/2 (1e jaar) Het bespreken van de moeilijkheden van het praktijwerk.
Behandeling van de wasch theorie 1/2 (2e jaar) Eenvoudige warenkennis van de meest gebruitk wordende waschmiddelen.
Behandeling van de wasch theorie 1/2 (3e jaar) Als in 1e en 2e jaar.
Gezondheidsleer 1 (2e jaar) Iets over den bouw van het menschelijk lichaam.
Het bespreken van de eischen aan een goede woning en eene doelmatige kleeding te stellen.
Gezondheidsleer 1 (3e jaar) Lucht, drinkwater. Afvalstoffen. Volksbaden. iets over kidner- en ziekenverzorging.
Ned. Taal en Rekenen 1 (1e jaar) Het overschrijven in en net schrift van recepten en dictaten van de lessen. Het oplossen van eenvoudige vraagstukken. Oefening in het uit het hoofd rekenen. Het lezen van eenvoudig proza.
Ned. Taal en Rekenen 1 (2e jaar) Als 1e jaar.
Ned. Taal en Rekenen 1 (3e jaar) Als 1e en 3e jaar.
TOTAAL 54 uren per week  

VAKKEN EN UREN PER WEEK

Vakken Aantal uren per week in de opleidingsklasse voor:
Hulp in de huishouding Huishoudkundige Dienstbode
1 2 1 2 1 2 3
Huishoudkunde (pract) 2 1 1/2 2 2 1 1/2 1 1/2 1 1/2
Huishoudkunde (theorie) - 1 1 1 1/2 1/2 1/2
Koken 2 4 4 4 1 1/2 1 1/2 1 1/2
Koken (theorie) 1 1/2 2 2 1/2 2 1/2 1 1/2 1 1/2
Knippen en naaien 3 3 3 2 1/2 5 4 4
Knippen en naaien (theorie) - - - 1/2 5 4 3
Verstellen 2 2 2 2 - - -
Breien - - - - 1 1 -
Waschbehand. (pract.) 2 1/2 2 1/2 3 1/2 3 1/2 1 1/2 1 1/2 3 1/2
Waschbehand. (theorie) 1 1 1 1 1/2 1/2 1/2
Teekenen 2 1 2 1 1/2 - - -
Ornamentleer 1 1 1 1 - - -
Fraaie Handwerken 2 1 - - - - -
Gezondheidsleer 1 1 1 1 - 1 1
Ziekenverpleging in het huishouden - 1 1 1 - - -
Opvoedkunde - - - 1 - - -
Boekhouden - 1 1 1 - - -
Nederlandsche taal 2 2 - - 1/2 1/2 1/2
Rekenen 1 - - - 1/2 1/2 1/2
Kennis der natuur - 1 - - - - -
TOTAAL 23 26 25 25 18 18 18

(c) EvD Dordrecht oktober 2009.