DORDRECHT: HANDWERKONDERWIJS 1800-1940 (periode 1886-1891)

* * * 1886 * * *

- Er Worden gevraagd nette fatsoenlijke MEISJES als LEERLINGEN, om gratis onderwijs en opleiding te ontvangen in het Modevak van Dameshoeden enz.
[bron: Dordrechtsche courant, 27-02-1886]

- De ondergeteekenden brengen ter kennis dat zije zaak als MODENAAISTERS verplaatst hebben van de Breedstraat naar de Toulonsche laan. Gezusters Te BRAKE.
[bron: Dordrechtsche courant, 12-3-1886]

- J.P. WYERS vraagt bekwame Costume-Naaisters tegen hoog loon.
[bron: Dordrechtsche courant, 17-3-1886]

- MODES. Gelegenheid tot plaatsing eener Leerlinge. Adres: Wijnstraat 78. [=F.B.A. Hardenberg]
- Gevraagd zoo spoedig mogelijk een bekwame Naaister in 't garneeren, bij Mej. W. VAN SCHELT, Lange Kromhout No. 134. Daarvoor onbekwaam onnodig zoch aan te melden.
[bron: Dordrechtsche courant, 25-03-1886]

- Bij de akte-examens in den Haag werden gisteren voor de nuttige handwerken geëxamineerd 6 kandidaten, waarvan werden toegelaten de dames J. Hoskorn, G. Alleman en A.H. Spits, allen van Dordrecht.
[bron: Dordrechtsche courant, 11-04-1886]

- Handwerken Nut en Smaak. Mejuffr. A. RUTTEN, Voorstraat 135, beveelt zich bij voortduring aan tot het geven van ONDERWIJS in bovengenoemde vakken voor het volgend Examen.
[bron: Dordrechtsche courant, 13-04-1886]


- Mejuffrouw F.B.A. HARDENBERG bericht de ONTVANGST der NIEUWSTE MODELLEN van DAMES- en KINDERHOEDEN. 78 Wijnstraat, Dordrecht. 
Des avonds na 8 uur wordt niet verkocht.
[bron: Dordrechtsche courant, 14-04-1886]

- Mej. L. WEBER & COMP. Door liquidatie TOTALE UITVERKOOP van alle voorhanden zijnde Goederen, als: JAPONSSTOFFEN, WITTE GOEDEREN, enz enz, tegen zeer verminderde prijzen. Alles à contant. Van af Maandag den 10 April en volgende dagen. 
- Mej. W.J. DE JAMAER, MODENAAISTER, Wijnstraat No. 89. Beveelt zich beleefd aan tot het MAKEN van Dames- en Kinder-Costumes. 
[bron: Dordrechtsche courant, 18-04-1886 ]

- NAAI- KNIP- EN VERSTELSCHOOL.
Door de vele aanvragen om plaatsing, zal door de door het Heil der Armen gesubsidieerde Naai-, Knip- en Verstelschool van Mej. L. VETH, in tweeën gesplitst worden. Voor meisjes van 12-20 jaar blijft de gelegenheid geopend elken Maandag van 8-10- uur, in een der lokalen van de Kinderbewaarplaats, tegen vergoeding van vijf cents per avond. Voor vrouwen en meisjes boven de 20 jaar zal een afzonderlijke cursus gegeven worden, eveneens tegen vergoeding van vijf cents per keer, in het schoollokaal van Mej. VETH, Wijnstraat, te beginnen a.s. Mei. Wie daaraan deel wenscht te nemen, vervroege zich aan laatstgenoemde lokaal; 's morgens van 10-12 en 's avonds van 1/2 6- 1/2 8 is Mej. VETH aldaar te spreken.
[bron: Dordrechtsche courant, 24 april 1886 ]


- Mejufvrouw J. HULST, bekwaam in het Linnennaaijen, Mazen en Stoppen, vraagt werk aan huis of eenige NAAIHUIZEN. Adres. SARISGANG No. 7.
[bron: Dordrechtsche courant, 25-04-1886]

- ONDERWIJS. Het geimiteerde glas- en transparantschilderen leer ik Dames en Jongejuffrouwen goed in enkele lessen. De prijs voor onderwijs en alle ... is f 5. Uitmuntende aanbevelingen uit Amsterdam, Rotterdam, dne haag enz. Nadere informatien geeft den Heer VAN DER STRAATEN, Bazar. G. STAHL, uit Altona.
[bron: Dordrechtsche courant, 04-05-1886]

- De ondergeteekenden hebben de eer U kennis te geven, dat zij van af heden hunnen zaak in DAMES-HANDWERKEN hebben overgedaan aan Mevrouw VAN DEN BROEKE-MIJNLIEFF; zij bedanken hare begunstigers voor het meer dan 25 jaar ondervonden vertrouwen en bevelen hare opvolgster ten zeerste aan.   Dames NOTEMAN.
- De ondergeteekende de zaak in DAMES-HANDWERKEN van de Dames NOTEMAN overgenomen hebbende, heeft de eer zich beleefd aan te bevelen. Zij zal niets onbeproefd laten om het vertrouwen harer begunstigers deelachtig te worden. met hoogachting en aabeveling heeft zij de eer te zijn
  Mevr. VAN DEN BROEKE-MIJNLIEFF
[bron: Dordrechtsche courant, 6/8 mei 1886]

- Men vraagt voor NAAIWERK dat haast heeft een bekwame WOLLENAAISTER. Adres Prinsenstraat no 6.
[bron: Dordrechtsche courant, 23-05-1886]

- De ondergeteekende bericht hoermede, dat zij zich alhier gevestigd heeft als MODENAAISTER zich beleefd in ieders gunst aanbevelend. E. VAN KUIJK, VRIEZESTRAAT 95.
[bron: Dordrechtsche courant, 17-06-1886]

- Voor 2 dagen per week gevraagd een Naaister die goed mazen kan en met knippen eenigzins bekend is. Adres VRIEZESTRAAT no. 59.
[bron: Dordrechtsche courant, 23-06-1886]

- Wie tegen 1 September a.s. leerlingen wenscht te plaatsen op de GES. MEISJESSCHOOL alhier, gelieve zich voor 10 Juli tusschen 12 en 2 uur aan te melden bij Mej. BREUNISSEN TROOST, Nieuwstraat No. 10.
[bron: Dordrechtsche courant, 29-06-1886]

- De ondergeteekende geeft bij deze kennis, dat gedurende de zomermaanden JULIJ en AUGUSTUS, de Winkel des avonds ten 9 uren zal gesloten worden. A.W. Koning-de Ruyter.
[bron: Dordrechtsche courant, 06-07-1886]

- Mejuffrouw A. VAN DEN HEUVEL maakt bekend, dat de VACANTIE van hare Bewaarschool Zaterdag 17 Juli aanvangt en Maandag 2 Augustus eindigt.
[bron: Dordrechtsche courant, 17-07-1886]

- BURGER-AVONDSCHOOL
Bevorderd van de 1e tot de 2e kl.: J. Candel (g), L. Kwikkers (p, g), A. van der Straaten, A. van Houwelingen (g), P. Recout (g), J. Immerzeel, H. de Vogel (p), K. Hijbeek (p), G. van Welsum (g), W. Vlasblom, L. Jonkers, A.C. Zwang, P.(J. van) HORSSEN, J. Hombroek (p, g), F. Hegemans, K. Bernhard, P. Kes (g), D. van 't Hoen, D. Boogert (p, g), J. Broere (g), J. Brans (g), F. Immerzeel (p, g), A. Fok (g), J. Beglinger (g), H. van Helden (g), J. Pidoux, M. Vogel (g), C. Bosuwa, C. van den Berg. Niet bevorderd 11 leerlingen.
Bevorderd van de 2e tot de 3e kl.: H. van Aken (p, g), S. van Emmerik, S. van Veen, J. Persijn (g), J.C. Renekes (p, g), A. van der Linden (p, g), H. van Rijn (g), A.H. van de Weg (p, g), B.H. van Dongen (p), F. Visser, J.F. Visser (g), G. van 't Hof (p, g), W. van Hoften, H. de Hart. Niet bevorderd 3 leerlingen.
In de 3e kl. is uitgereikt een prijs aan W. Smeulers, P. van der Stek, J. Wulfse, J.H. van Hoven; een getuigschrift aan W. Smeulers, P. van der Stek, J. Wulfse, H. van Geel, A. Ridderhof, W. Brand. 
- MIDDELBARE MEISJESSCHOOL.
Bevorderd van de 1e naar de 2e kl.: D. Bonten, M. Bouten, G. brand, S. Gaastra, J. Hoebee, S. 't Hooft, J. Lebret, P. van de Riviere, C. van der Sande, J. Vogelzang, H. Waterbeek. Met herexamen 3 leerl. Niet bevorderd 2 leerl.
Bevorderd van de 2e naar de 3e kl.: M. Bouvy, H. van der Grijp, M. Heeley, A. 't Hooft, C. Roijaards, A. van den Steenhoven, W. Swets, M. Talma, J. Timmers Verhoeven, M. van Vollenhoven. Met herexamen 1 leerling. Niet bevorderd 3 leerl.
Bevorderd van de 3e naar de 4e kl.: S. Blussé, A van Dongen, A. van Epenhuijzen, J. Hordijk, N. Korthals, J. van Rijsbergen, F. Stempels.
Bevorderd van de 3e naar de 4e kl.: A. Tromp, H. Uittenbogaard, N. van der Velden, C. van Wageningen. Niet bevorderd 2 leerlingen.
Bevorderd van de 4e naar de 5e kl.: M. Dutry van Haeften, G. van Hulst, G. de Iongh, L. Lagestee.
Met een einddiploma hebben de school verlaten de dames: H.A. Bueninck, G. de Boer, J. Braatbaart, W.J. Apstorphius Grevelink, R.j. van Pesch, Ch.P. van Proosdijk, E.M. de Reus, W.J. Roijaards, A.M.L. Tijssens, N. Veen Valck, A. van der Ven, O.G. van der Vies.
Toelatings-examens:
Toegelaten tot de 1e kl: J.C. Brand, H.G. van den Broek, A.A. van Goudoever de Jongh, S.J. Dutry van Haeften, G.A. Schultz van Haegen, L. Hartog, C.E. van Hout, R.L. Posthumus, A.A.E. Pieren, J. Roggeband, L.G. Roijaards, C. van Trooijen, A. van der Vlies. Herexamen 3 leerlingen.
Toegelaten tot de 2e kl.: J.C. van Schaardenburg. Herexamen 1 leerling. 
- Gevraagd tegen Augustus a.s. een bekwame Modenaaister. Zich in persoon te vervoegen BAGIJNHOF No. 28.
[bron: Dordrechtsche courant, 18-07-1886]

- De ondergeteekende heeft hare geachte Stadgenooten kennis, dat zij de Zaak in GAREN, BAND, WOL, SAAIJETTEN ENZ, vroeger door wijlen hare zuster G. LITZ-VAN DIJK gedreven, op denzelfden voet zal voortzetten. Zij hoopt zich de gunst, zoo ruimschoots dor hare zuster genoten, door accurate en civiele bediening waardig te maken.
    A.E. RUURMAN-VAN DIJK, Vriesestraat No. 71.
- Mej. S. Boer, te Oud-Beijerland, is benoemd tot onderwijzeres aan eene bijzondere meisjesschool alhier.
[bron: Dordrechtsche courant, 27-07-1886]

- (Firma MAK) partij manufacturen, garen, band, wol, saaijet.....nalatenschap H. Litz, loodgieter en wijlen mej. G. Litz-van Dijk;
[bron: Dordrechtsche courant, 29-07-1886]

- De uitslag der heden gehouden examens aan de inrigtingen voor Middelbaar Onderwijs alhier is als volgt:
MIDDELBARE MEISJESCHOOL
Bevorderd van de 2e tot de 3e kl.: C. Schuitemaker.
Van de 1e tot de 2e kl.: J. Stempels, J. 't Hooft, H. Bouvy.
Toegelaten tot de 2e kl.: S. Schotel.
Toegelaten tot de 1e kl.: C. van der Linden,. C.A. de Broekert, C. de Graaf. J.J. van Oven.
[bron: Dordrechtsche courant, 31-08-1886]

- NAAIMACHINES. Groote voorraad naaimachines, waaronder verbeterde Singer-Machines, alsmede garen, zijde, naalden enz Lage prijzen! J. van der Leeuw, Voorstraat 180;
- BERICHT VOOR DAMES. Bij genoegzame deelneming zal Mej. IDA WEISKOTTER (Ida Weiskotten-Senger), Onderwijzeres in het KNIPPEN te Leeuwarden, alhier een Cursus openen tot grondig onderricht in het knippen van de geheele Dames-Garderobe. Nadere informaties zijn te bekomen bij Mevr. KROMSIGT, Voorstraat 195.
[bron: Dordrechtsche courant, 19-09-1886]


- Mevrouw VAN DEN BROEKE-MIJNLIEFF is voorzien van de NIEUWSTE HANDWERKEN welke van af heden geëtaleerd zijn.
[bron: Dordrechtsche courant, 15-10-1886]

- DORDRECHT, 14 October. Den 1 Nov. a.s., wanneer de gemeenteschool aan het Bagijnhof alhier 25 jaar zal hebben bestaan, gedurende welken tijd de heer van Trooijen daaraan als hoofd verbonden was, herdenkt Mej. F.C. v.d. Ent eveneens den dag, waarop zij voor 25 jaar als onderwijzeres aan de avondschool werd aangesteld. Dat men reeds druk bezig is zich tot de feestelijkheden voor dit drievoudig jubileum van school, hoofdonderwijzer en onderwijzeres voor te bereiden, ligt voor de hand.
[bron: Dordrechtsche courant, 15-10-1886]

- Mej. F.B.A. HARDENBERG bericht de ontvangst der nieuwste Modellen van DAMES- en KINDERHOEDEN, Dordrecht, Wijnstraat No. 78.
Des vonds na 8 uur wordt niet verkocht.
- Mej. W.J. DE JAMAER, Modenaaister, Wijnstraat No. 89, beveelt zich beleefd aan tot het MAKEN van DAMES- EN KINDER-COSTUMES.
[bron: Dordrechtsche courant, 17-10-1886]

- J.H. van Trooijen....gemeenteschool no. 3....... Ook mejufvrouw F. van der Ent, die mede dien dag 25 jaren dienst had als onderwijzeres in de vrouwelijke handwerken aan de school, ontving van vershcillende zijden bewijzen van belangstelling en waardering.
[bron: Dordrechtsche courant, 3-11-1886]

- Zaturdag is te Amsterdam geopend de internationale tentoonstelling van Kunstnaaldwerk in het gebouw Kunstnijverheid op de Heerengracht. Zij is de eerste van dien aard die in ons vaderland wordt gehouden. De zalen van het gebouw, waar meest in doelmatige vitrines de kostbare en kunstige naaldwerken zijn tentoongesteld, bieden eene rijke verscheidenheid aan van al hetgeen tot dat gebied behoort.
[bron: Dordrechtsche courant, dinsdag 9-11-1886 ]

- gemeenteschool 2 (hoofd: J. van Heumen) - Helpsters.
A. Rutten (rang /akte: nut en smaak) f 170
G.J. Smak-Takken (rang /akte: -) f 110
D.J. Bonket (rang /akte: nut) f 110
P. van Walraven (rang /akte: nut en fr. handw.) f 90
W. van der Rest (rang /akte: -) f 70
J.C. van Attenhoven (rang /akte: -) f 60
D. Arenoe (rang /akte: -) f 60
A.C. van der Veer (rang /akte: -) f 40
gemeenteschool 3 (hoofd: J.H. van Trooijen) - Helpsters.
F.C. van der Ent (rang /akte: nut) f 150
K.C. Lipjes (rang /akte: nut en smaak) f 125
J.C. van Trooijen (rang /akte: nut en smaak) f 100
M.W. Dijsselhof (rang /akte: hfd en schoons. M.O.) f 100
D. Hoskorn (rang /akte: nut en smaak) f 100
J.A. Hoskorn (rang /akte: nut) f 100
C.J. Kooijmans (rang /akte: nut en sm. Tesselschade) f 80
M.C. du Vijn (rang /akte: nut) f 80
gemeenteschool 4 - Helpsters.
A. Spits (rang /akte: nut en smaak) f 160
W. Bijl (rang /akte: nut en smaak) f 105
H. Reus (rang /akte: -) f 100
J. Hoskorn (rang /akte: nut) f 80
C. van Strij (rang /akte: nut) f 80
M. Korthals (rang /akte: -) f 40
A. Kool (rang /akte: -) f 40
P. Hazenbosch (rang /akte: -) f 40
gemeenteschool 5 - Helpsters.
R.C. Rutten (rang /akte: nut) f 130
L. Kokkeel (rang /akte: nut en smaak) f 100
E. Schraage (rang /akte: -) f 100
E. van Doorn (rang /akte: nut en smaak) f 90
S. de Man (rang /akte: -) f 40
gemeenteschool 6 - Helpsters.
C.M. Berg (rang /akte: hand., nut en sm(aak)) f 120
H. van Efferen (rang /akte: hand., nut en sm(aak)) f 100
C.J. Kokkeel (rang /akte: -) f 70
A. van den Broek (rang /akte: -) f 40
G.A. Bakker (rang /akte: handwerken) f 80
J. de Jamaer (rang /akte: -) f 60
E. Poots (rang /akte: -) f 40
J. van Efferen (rang /akte: -) f 40
Christelijke school (Ver. in- en uitwendige zending) (hoofd W.J.C. van Buuren) - Helpsters.
M. Middelhoven (rang /akte: akte vrouwel. handw.)
D. van Pelt (rang /akte: akte nutt. handw.)
C. Vermeulen (rang /akte: -)
M.P. Modoo (rang /akte: -)
M. van der Kaa (rang /akte: -)
C. v.d. Kaa (rang /akte: -)
M. Vrijland (rang /akte: -)
A.C. de Boo (rang /akte: -)
[bron: jaarverslag over 1886]

* * * 1887 * * *

- De ondergeteekende geeft hiermede aan hare geachte clientele kennis, dat zij hare MODENAAISTERS-ZAAK op heden heeft overgedaan aan Mej. A. VAN HECK. Dankbaar voor het genoten vertrouwen, beveelt zij hare opvolgster beleefd aan.
Dordrecht, 1 Januarij 1887. Wed. J.B. ZAHN-MONTÉ.
- In verband met bovenstaande advertentie geeft de ondergeteekende kennis, dat zij zich heeft gevestigd in het huis aan de BOOMSTRAAT no. 3, zich ten zeerste aanbevelende. Dordrecht, 1 Januarij 1887. Mej. A. VAN HECK.
[bron: Dordrechtsche courant, 01-01-1887]

- Mej. M.W. Dijsselhof, Leerares in het SCHOONSCHRIJVEN, wenscht voor bovengenoemd vak een cursus op te richten, en ook privaatles te geven aan volwassenen en kinderen. Adres. Mej. A. RUTTEN, Voorstraat 135.
[bron: Dordrechtsche courant, 12-01-1887]


- Het examen in nuttige en fraaije handwerken te Breda zal een aanvang nemen op Maandag 28 Februarij.
[bron: Dordrechtsche courant, 12-01-1887]

- De ondergeteekende vele jaren werkzaam geweest bij Mej. de Wed. J. ZAHN-MONTÉ, beveelt zich aan tot HET MAKEN VAN COSTUMES.
Mej. H. van der Teen
, Marienbornstraat bij de Vest 83.r
[bron: Dordrechtsche courant, 16-01-1887]

- Op de door Tesselschade uitgeschreven prijsvraag: handleiding tot het geven van klassikaal onderwijs in kunstnaaldwerk, toegelicht door teekeningen, is slechts één antwoord gekomen, onder het motto Rechlindis, welk antwoord van grondige kennis van de kunstnaaldwerk en van degelijke studie der ornamentiek getuigt. Het is daarom dat de commissie vrijheid heeft gevonden om de bekrooning toe te kennen. De schrijfster van genoemd werk is mej. J.W.A. Naber, te Amsterdam. 
[bron: Dordrechtsche courant, 08-02-1887]

- De ondergeteekende bericht aan hare geachte Clientele dat zij haar nieuwe MODEZAAK IN DAMES-HOEDEN van af heden heeft geopend, zich beleefdelijk aanbevelende in UEd's gunst. Mej. S. SEIJFEERT-SCHUDI. Vischstraat No. 21, o/h Postkantoor.
- Mejufvr. DE JAMAER vraagt: EEN PAAR MEISJES, op het modemaken reeds gegaan hebbende, en die, op nader overeen te komen conditien, in het vak willen worden opgemeid. Adres. WIJNSTRAAT 89.
[bron: Dordrechtsche courant, 13-2-1887]

- In deze koude dagen en met het oog op het aanstaande Koninsgfeest, nu velen gewis den noodlijdenden willen tegemoet komen, vestigen wij met nadruk de aandacht onzer stadgenooten op het Magazijn van Gemaakte Kleeren der Vrouwenvereeniging, Groenmarkt 18. Daar is een ruime voorraad van GEMAAKTE GOEDEREN, zeer geschikt tot uitdeelen, en tot billijke prijzen. Door zijne inkoopen te doen in dit Magazijn, bevordert men het goede doel der Vereeniging, verschaft men aan vrouwen werk en steunt tevens deze zoo nuttige inrichting.
[bron: Dordrechtsche courant, 15-02-1887]

- De Zaken in Manufacturen, Modes enz., tot heden door den ondergeteekenden onder de firma A.W. KONING-DE RUYTER gedreven, zullen, te rekenen van 1e Maart a.s. door zijne kinderen ALIDA WILHELMINA en PIERRE MICHEL JOSEPH, voor eigen rekening, onder dezelfde firma worden voortgezet, wie hij in hetzelfde vertrouwen, door hem en wijlen zijne echtgenoote zooveel jaren genoten, zeer beleefd aanbeveelt. J. KONING Jr.
- Onder referte aan bovenstaande kennisgeving, bevelen wij ons minzaam in het vertrouwen aan, dat onze OUDERS zoovele jaren mochten genieten, terwijl wij niets onbeproefd zullen laten om dit duurzaam waardig te blijven. A.W. KONING, P.M.J. KONING.
[bron: Dordrechtsche courant, 27-02-1887]

- DORDRECHT, 4 Maart. De dames A.H. Spits en M. Gips, beiden van Dordrecht, hebben gisteren te 's Gravenhage met goed gevolg examen afgelegd voor Fraaije handwerken.
[bron: Dordrechtsche courant, 05-03-1887]

- Examen Fraaie Handwerken. Nieuwe Wet.
Dames, die zich wenschen voor te bereiden voor bovengenoemd Examen voor het jaar 1888, gelieven zich te vervoegen bij Mejuffr. A. RUTTEN, VOORSTRAAT 135, in 't bezit eener acte Nieuwe Wet.
Het onderwijs in ORNAMENTTEEKENEN, daarvoor vereischt, wordt bij haar aan huis gegeven.
- ONDERWIJS in SCHOONSCHRIJVEN door Mej. M.W. DIJSSELHOF, met volledige acte M.O. Adres Mej. A. RUTTEN, Voorstraat 135.
[bron: Dordrechtsche courant, 8-3-1887]


- Mej. A.S. de Kroes, van Ridderkerk heeft de Breda met goed gevolg examen afgelegd voor fraaije handwerken.
[bron: Dordrechtsche courant, 9-3-1887]

- Mej. G. VAN HECK, Boomstraat 3, beveelt zich beleefd aan tot het LEVEREN en GARNEEREN van DAMES- EN KINDERHOEDEN.
[bron: Dordrechtsche courant, 13-03-1887]

- Benoemd tot hoofdonderwijzeres aan de bewaarschool te Haamstede, tevens belast met het geven van les in de handwerken aan de openbare school, mej. G.A. Bakker, van Dordrecht.
[bron: Zierikzeesche Nieuwsbode, 15/03/1887; p. 1/2]

- Het examen voor de nuttige handwerken te Utrecht, is afgeloopen. In het geheel zijn geëxamineerd 132 dames, van welke aan 96 de akte werd uitgereikt.
[bron: Dordrechtsche courant, 25-03-1887]

- J.C. Tollens-Termond (Modenaaister) verhuisd van Vriesestraat 9 naar Vriesestraat 78
[
bron: Dordrechtsche courant, 31-3-1887]

- ATELIER. Op een Atelier voor costumes en mantels wordt gevraagd een MEISJE als Leerlinge, en iemand, reeds eenigen tijd in het vak werkzaam. Adres in persoon VOORSTRAAT No. 330.
[bron: Dordrechtsche courant, 1-4-1887]

- Examen Nuttige Handwerken 1888. Aanneming van Leerlingen voor bovengenoemd Examen bij Mej. A. RUTTEN, VOORSTRAAT 135.
- KNIPLES. Privaatlessen in het KNIPPEN van COSTUMES en MANTELS volgens Duitsche methode, heeft JOHANNA RASKE van Rotterdam, Koestraat 8 Nieuwehaven. 12 à 16 lessen voldoende, ten huize der dames à f 2 per les. Attesten ter inzage en verdere inlichtingen te bekomen bij Mevrouw KNOTTENBELT, geb. DE VRIJ, Westersingel 53, Rotterdam.
- Huize Tafelberg-Oosterbeek. Kost- en dagschool voor Jonge Dames. Directrices de Dames VAN BEMMELEN.
[bron: Dordrechtsche courant, 13-4-1887]


- Mejuffr. F.B.A. HARDENBERG bericht de ontvangst der nieuwste modellen van Dames- en Kinderhoeden, Wijnstraat no. 78, Dordrecht. Des avonds na 8 uur wordt niet verkocht.
[bron: Dordrechtsche courant, 15-4-1887]

- Nieuw Mode-Magazijn. Vischstraat 21, Expositie der modelhoeden van af Dinsdag 19 tot en met Donderdag 28 April. Mej. S. SEIJFFERT-SCHUDI.
[bron: Dordrechtsche courant, 17-4-1887]

- JOH.A WALTHER, in Modes, brengt hare geachte Begunstigers ter kennis, dat, daar zij buiten haar schuld hare woning, Bagijnhof 2, moest verlaten, de Zaak tot 1 Mei gevestigd blijft aan de NOORDERPOORT No. 84rood, terwijl op dien datum de Zaak wordt overgebragt naar de VOORSTRAAT No. 194, naast de firma Van der Schalk & Van Dijl, zich in ieders gunst aanbevelende.
[bron: Dordrechtsche courant, 22-4-1887]

- Examen Nuttige Handwerken 1888. Aanneming van Leerlingen voor bovengenoemd Examen bij Mej. A. RUTTEN, VOORSTRAAT 135.
[bron: Dordrechtsche courant, 27-4-1887]


- Heden Zaturdag avond OPENING van den Nieuwen Modewinkel Voorstraat No. 194. Ruim voorzien van Hoeden, Bloemen, Veeren en al wat tot het vak behoort. Zich minzaam aanbevelende, Joh.a. WALTHER.
[bron: Dordrechtsche courant, 30-4-1887]

- DAMES, genegen aan eenige meisjes te HARDINXVELD LES te komen geven in Knippen, Japonnen maken, enz, worden uitgenoodigd zich aan te melden bij den heer G.A. VAN WAGTENDONCK aldaar.
[bron: Dordrechtsche courant, 24-5-1887]

- Een ONDERWIJZERES, die gedurende 15 jaren in Duitschland, en verscheidene jaren in Nederland de Hoogduitsche taal- en letterkunde heeft gedoceerd, beveelt zich tegen September aan om te Dordrecht privaatlessen en gemeenschappelijke conversatie-lessen te geven, alsmede tot het voorbereiden tot het examens l.o. in die taal.
Nadere inlichtingen zullen gaarne worden verstrekt door Mevr. DE VRIES-KRETSCHMER en Mej. v.d. MEER VAN KUFFELER, beide te Dordrecht, en door Dr. A.T. VAN AKEN, Inspekteur van het Middelbaar Onderwijs te den Haag, 2e van den Boschstraat.
[bron: Dordrechtsche courant, 21-6-1887]

- Mej. L.J. VETH bericht dat zij voornemens is op Zaterdag 9 Juli een tweemaandelijksche cursus te OPENEN tot het leeren maken van KLOSKANT. Deze les zal wekelijks des Zaterdags gegeven worden, 's morgens van 9 tot 11, à f 2 per maand. Verdere inlichtingen zijn te bekomen iederen werkdag, uitgenomen Zaterdag, van 10 tot 11 uur, in het schoollokaal, Wijnstraat No. 104.
[bron: Dordrechtsche courant, 28 en 29 juni 1887]


- ATTENTIE. De ondergeteekende biedt zich beleefd aan tot het Wasschen en Strijken van FIJNE GOEDEREN. Aanbevelend, M. KEIJSER-KRIENS, Wolwevershaven No. 39.
[bron: Dordrechtsche courant, 14-7-1887]

- GEBR. BISDOM te Eindhoven. Fabrikanten van Linnen-, Pellen- en Damasten Goederen en aanverwante artikelen, hebben de eer te berichten dat zij als Agentesse voor Dordrecht en Omstreken hebben aangesteld mejufvrouw Wed. M.J. de LANGE-VAN KERSEN, Beverwijckstraat, nabij den Aelbert Cuypsingel alhier. Dordrecht, 1 November 1887.
- Naar aanleiding van bovenstaande annonce beveelt de ondergeteekende zich minzaam aan voor de levering van alle soorten Linnen-, Pellen- en Damasten Goederen, wollen Artikelen voor Dames en Kinderen, witte- en tricot goederen, Gekleede Damesschorten, Corsetten, kanten, lint, handschoenen enz.
Wed. M.J. de LANGE-VAN KERSEN
[
bron: Dordrechtsche Courant 6-11-1887] 

- DORDRECHT 7/11. Tot directrice der bewaarschool te Uitgeest is benoemd mej. P. van Walraven, eerste helpster aan de bewaarschool van mej. M.P. van der Koog alhier. 
[
bron: ordrechtsche Courant 8-11-1887] 

- MIDDELBARE MEISJESCHOOL.
Bevorderd van de 1e tot de 2e kl.: H. van den Broek, Ch. de Broekert, S. Dutry van Haeften, Ch. de Graaff, A. van Goudoever de Jongh, J. Hartog, C. van Hout, C. Kuipers, C. van der Linden, E. Pieren, R. Posthumus, J. Roggeband, L. Royaards, J. Schultz van Haegen, C. van Trooijen, A. van der Vlies. Met herexamen 1 leerl. Niet bevorderd 1 leerl.
Bevorderd van de 2e tot de 3e kl.: G. Brand, H. Feirebend, S. Gaastra, A. van Herwaarden, S. 't Hooft, J. Lebret, P. van de Riviere, J. van Schaardenburg. Met herexamen 1 leerl. Niet bevorderd 5 leerl.
Bevorderd van de 3e tot de 4e kl.: M. Bouvy, C. Royaards, A. van den Steenhoven, M. Talma, J. Timmers Verhoeven. Met herexamen 1 leerl. Niet bevorderd 2 leerl.
Bevorderd van de 4e tot de 5e kl.: S. Blusse, A. van Epenhuijzen, J. Hordijk, J. van Rijsbergen, A. Tromp, H. Uittenbogaard, N. van der Velden, C. van Wageningen.
Einddiploma verkregen: Mej. M.A.F. Dutry van Haeften, G.E. de Iongh en L. Lagestee.
Toelatings-examens:
Toegelaten tot de 1e kl.: Onvoorwaardelijk: A. van Asperen, J. den bandt, J. Dutry van Haeften, M. Duvanel, J. Eijdman, C. Jas, A. Loeff, H. van Nassau, H. Norenburg, A. van Nugteren, D. Posthumus, F. van Santen, C. Stempels, A. van de Ven. Voorwaardelijk 3 leerl. Afgewezen 1 leerl. 
- BURGER-AVONDSCHOOL.
Bevorderd van de 1e tot de 2e klasse:
Met den eersten graad en een prijs: W. Kes, M. Helmsing, L. van de Weg, H.C. van Lamoen, L. Straatman, O.H. Westerhuis, H. Brand, I.G.J. van Dorpel, J. Slegt.
Met den tweeden graad: W. Rombout, P. Joosten, C. Husen, A. van Son, A. de Lange, C. Mensen, A. van Peere, L. Oerlemans, I.H. van Stokrom, B. van Randwijk, P. Bosua, A. van Pelt, I. Paul.
Met den derden graad: N. van Eijsden, F. van Es, T. Kievits, F.J. van Dalen, H.A.G. van Rijn, J.P. van Oppen, H. Verduijn, C. Louwman, A. Fok, F. van der Ruit, I.C. Mulders, J. Jonkers, D. de Bruin, H.C. van Hemert, H.W. Keizer, H.J. van Asperen, J. Groenenberg, D. Boshoven, J. Visser, J. Ek Az, A. Bakker, H. Louwman, J. Spoormaker. Niet bevorderd 15 leerlingen.
Bevorderd van de 2e tot de 3e klasse:
Met den eersten graad en een prijs: J.W. Hombroek, L. Kwikkers, P.H. Kes.
Met den tweeden graad: A.C. van der Straaten, K.H. Heijbeek, G. van Welsum, J. Broere.
Met den derden graad: H. Vogel, P. Recourt, L. Jonkers, J. Brons, P.J. van Horssen, K.E. Bernhard, C. Bozuwa. Niet bevorderd 6 leerlingen.
Bevorderd van de 3e tot de 4e klasse:
Met een prijs: A.M. Roggeband, A.J. van der Linden.
Zonder prijs: H. van Dongen, J.C. Renkens, S. van Emmerik, J.H. Persijn, A.H. van de Weg, H.A.G. van Rijn, J.T. Visser, J.W. Muller, H. van Aken, H. de Hart, T.J. Visser, L. Kooiman, G. van 't Hof.
[bron: Dordrechtsche courant, 17/18-7-1887]

- Mej. Jacoba M. de Groot, geb. te Sliedrecht, leerling aan de Rijksschool voor Kunstnijverheid afd Kunstnaaldwerk, heeft o.a. met gunstig gevolg te Amsterdam eindexamen afgelegd en het diploma bekomen.
[bron: Dordrechtsche courant, 21-7-1887]

- M.C. MIDDELHOVEN, Steegoversloot 33, in Broderies en Tapisseries, bericht, dat hare ZAAK Maandag a.s. zal worden GEOPEND en beveelt zich tot levering van al wat tot dat vak behoort, beleefdelijk aan.
[bron: Dordrechtsche courant, 31-7-1887]

- ONDERRICHT in het VERVAARDIGEN van KLOSSENKANT, des Maandags van half 2 tot half 4, bij Mejuffr. A. RUTTEN, VOORSTRAAT 135.
[bron: Dordrechtsche courant, zaterdag 20 en 27 augustus 1887 en 3 september 1887]


- MIDDELBARE MEISJESCHOOL.
Toegelaten tot de 1e klasse: R.C.S. de Haas, L.L. Francois, L.M.A. de Groot
[bron: Dordrechtsche courant, 31-8-1887]

- MEJUFFROUW M.W. DIJSSELHOFF, Onderwijzeres in Schoonschrijven (met akte M.O.), houdt zich mede aanbevolen tot het vervaardigen van PENNEWERK. Voorstraat 135.
[bron: Dordrechtsche courant, 17-9-1887 en 1-10-1887]


- Mej. H. VAN DER STEK, Modiste, IS VERHUISD van den Aelbert Cuypsingel 87 naar de Wijnstraat 36 en blijft zich beleefd aanbevelen.
[bron: Dordrechtsche courant, 29-9-1887]

- DAMES doet uw voordeel en laat BREIJEN en AANBREIJEN Voorstraat 96.
[bron: Dordrechtsche courant, 11-10-1887]

- JOH.a WALTHER Voorstraat 194, in modes. De ondergeteekende bericht de otnvangst van DAMES- en KINDERHOEDEN. Expositie van Parijsche Modelhoeden van af 12 tot en met 30 October. Verder zich in ieders gunst aanbevelende, noodigt zij UEd. beleefd tot een bezoek uit. Joh.a Walther.
[bron: Dordrechtsche courant, 12-10-1887]

- AAN DE DAMES. De ondergeteekende bericht hierdoor, ter voorkoming van misverstand, dat zij voortgaat met het vaardigen van Costumes en wat verder tot haar vak behoort. Hoogachtend, Uw Dienaresse, E.W. MURING-SNOEK. VRIESESTRAAT 44.
[bron: Dordrechtsche courant, 22-10-1887]

- Mevrouw Van den Broeke-Mijnlieff is voorzien van de Nieuwste HANDWERKEN, welke van af heden geetaleerd zijn.
[bron: Dordrechtsche courant, 26-10-1887]

- PAPIEREN PATRONEN voor Dames- en Kinderkleeding. HOYWEGHEN's papieren patronen zijn de eenige speciaal naar eene volledige maatneming vervaardigd. Voor goed passen, ook voor minde rgoed gevormde personen worden ingestaan. Ruime keuze in: Complete Costumes, Polonaises, korte sluitende en Visite-Mantels, lange Mantels, Jaquets, Kinderpakjes, Ondergoederen, Corsets en enz.
Agent: E.M.M. KRAMER, Vriesestraat 33, Dordrecht.
- PARIJZER MODE-SALON, Mode-Journaal voor Dameskleeding, is het nuttigst Modetijdschrift om door zelfonderricht het knippen te leeren. Verschijnt tweemaal in de maand met gekleurde en andere Platen, geknipte Patronen en Teekeningen. Prijs per kwartaal f 1,25. Alle boekhandelaren nemen bestellingen aan, alsmede onze Agent E.M.M. KRAMER, Vriesestraat 33, Dordrecht.
[bron: Dordrechtsche_Courant 23-12-1887]

- adresboek 1887-1888
M. (Wed. L.D.) Minnigh, onderwijzeres handwerken Middelb School voor meisjes, Voorstraat 164
F.C. van der Ent, onderwijzeres in handwerken, Hellingen 27
L.J. Veth, onderw in handwerken, Wijnstraat 104 en Hellingen 41
mej A Rutten, onderw in handwerken, Voorstraat 135
S. de Jongh, onderwijzeres in handwerken, Voorstraat 7
C.M. Breunissen-Troost, Nieuwstraat 10, onderwijzeres in handwerken
J.A. van den Broeke-Mijnlieff, in dames handwerken, Voorstraat 361

- gemeenteschool 2 (hoofd: J. van Heumen) - Helpsters.
A. Rutten (rang /akte: nut en smaak) f 170
G.J. Smak (rang /akte: nut) f 110
D.J. Bonket (rang /akte: nut) f 110
W. van der Rest (rang /akte: nut) f 80
A.C. van der Veer (rang /akte: nut) f 80
A.M. Wensch (rang /akte: nut) f 80
A. Sizoo (rang /akte: nut)
J.C. van Attenhoven (rang /akte: -)
B. van Heumen (rang /akte: -)
gemeenteschool 3 (hoofd: J.H. van Trooijen) - Helpsters.
F.C. van der Ent (rang /akte: nut) f 150
K.C. Lipjes (rang /akte: nut en smaak) f 125
D. Hoskorn (rang /akte: nut en smaak) f 100
J.A. Hoskorn (rang /akte: nut) f 100
J.C. van Trooijen (rang /akte: nut en smaak) f 100
M.W. Dijsselhof (rang /akte: nut en smaak) f 100
C.J. Kooijmans (rang /akte: Tesselschade) f 80
J.E. Borstlap (rang /akte: -) f 40
P. Roggeband (rang /akte: -) f 40
gemeenteschool 4 (hoofd G. Dekker) - Helpsters.
A. Spits (rang /akte: nut en smaak) f 160
W. Bijl (rang /akte: nut en smaak) f 105
H. Reus (rang /akte: -) f 100
C. van Strij (rang /akte: nut) f 80
J. Hoskorn (rang /akte: nut) f 80
M. Korthals (rang /akte: -) f 40
A. Kool (rang /akte: -) f 40
P. Hazenbosch (rang /akte: -) f 40
gemeenteschool 5 (hoofd S. Schotel) - Helpsters.
R.C. Rutten (rang /akte: nut) f 130
L.S.C. Kokkeel (rang /akte: nut en smaak) f 100
E. van Doorn (rang /akte: -) f 90
E. Schraage (rang /akte: -) f 100
S. de Man (rang /akte: -) f 40
S. van Son (rang /akte: -) f 40
gemeenteschool 6 - Helpsters.
C.M. Berg (rang /akte: nut en smaak) f 120
H. van Efferen (rang /akte: -) f 100
C.J. Kokkeel (rang /akte: -) f 70
J. de Jamaer (rang /akte: -) f 60
E. Poots (rang /akte: -) f 40
A. van den Broek (rang /akte: -) f 80
J. van Efferen (rang /akte: -) f 40
D. van der Straaten (rang /akte: -) f 40
Christelijke school (Ver. in- en uitwendige zending) (hoofd W.J.C. van Buuren) - Helpsters.
D. van Pelt (rang /akte: akte vrouwel. handw.)
A.P. Modoo (rang /akte: akte vrouwel. handw.)
J.E. Doterem (rang /akte: -)
N. de Boo (rang /akte: -)
J.A. Roos (rang /akte: -)
M. Vrijlandt (rang /akte: -)
W. van der Aa (rang /akte: -)
C. Vermeulen (rang /akte: -)
C. v.d. Kaa (rang /akte: -)
[jaarverslag over 1887]

* * * 1888 * * *

- KNIPLES VOOR DAMES! Dingsdag 3 Januarij, 's morgens 10 uur, wordt een CURSUS geopend, waarin de Dames grondig op maat leeren knippen Costumes, Mantels en alle onderkleederen voor Dames en Heeren en Jongenspakjes. Cursusprijs f 10. Tevens kunnen de Dames vrij op eene les komen zien en zich overtuigen van het degelijk onderwijs dat gegeven wordt te Dordrecht bij den Heer VAN DER HORST, Groenmarkt, en Rotterdam, Oppert 91. B. RICKERMANN.
[bron: Dordrechtsche Courant 1/2-1-1888]

- KNIPLES VOOR DAMES! Costumes, Mantels en de geheele Garderobe van onderkleederen voor Dames en Heeren en Jongenspakjes leert men grondig naar amat knippen en krijgt voor denzelfden prijs ook van alle deze kleeding patronen. Cursusprijs van 14 dagen f 10. Maandag 16 Januarij, 's morgens van 10-12 uur gratis les, alwaar men bij de Dames, die dan les hebben, informatie kan bekomen.
Onderwijs wordt gegeven op de bovenzaal bij den Heer VAN DER HORST, Groenmarkt te Dordrecht, en des namiddags te Rotterdam, Oppert 91. B. RICKERMANN.
[bron: Dordrechtsche Courant 15/16 januari 1888]

- DAMES-KNIPLES! Maandag en Dingsdag a.s., 's morgens van 10-12 uur, kunnen de dames vrij komen zien en zich overtuigen van het degelijk onderwijs wat U thans wordt aangeboden en in elk huisgezin een behoefte is te kennen. Cursus prijs f 10. Onderwijs wordt gegeven op de bovenzaal bij den Heer VAN DER HORST. B. RICKERMANN.
[bron: Dordrechtsche Courant 29/30-1-1888]

- De ondergeteekende beveelt zich beleefdelijk aan tot het maken van Costumes en alles wat verder tot het vak behoort. Mocht zij eenigen tijd geleden ruimschoots het vertrouwen van velen harer geeerde begunstigers genieten, hoogst aangenaam zal het ahar zijn zich op nieuw dat vertrouwen door eene nette uitvoering waardig te maken. VRIESESTRAAT No. 9. E.R. DAVIDS-VAN DE VEN.
[bron: Dordrechtsche Courant 12/13-2-1888]

- Op het ATELIER van Mejufvr. PENDERS, Wijnstraat 22, bestaat gelegenheid tot plaatsing van EENIGE NETTE LEERLINGEN. Blijft zich voortdurend aanbevelen tot het vervaardigen en leveren van DAMES-COSTUMES.
- Bij de gisteren te Breda gehouden acte-examens voor nuttige handwerken, is o.a. geslaagd mej. E. Poots, van Dordrecht.
[bron: Dordrechtsche Courant 11/12-3-1888]

- De uitslag der thans afgeloopen examens voor nuttige en fraaije handwerken te Breda is als volgt:
   nuttige handwerken, geëxamineerd 91, geslaagd 56; fraaije handwerken, geëxamineerd 51, geslaagd 32.
[bron: Dordrechtsche Courant 14-3-1888]

- EXAMEN Nuttige en Fraaie HANDWERKEN (Nieuwe Wet).
Aanneming van Leerlingen bij Mej. A. RUTTEN, VOORSTRAAT 135.
[bron: Dordrechtsche Courant 15-3-1888]


- EXAMEN. Nuttige en Fraaie Handwerken (nieuwe wet).
Aanneming van leerlingen bij Mej. A. RUTTEN, Voorstraat 135, Dordrecht;
[bron: Nieuwe Gorinchemsche Courant, 18/03/1888; p. 2/4]

- Nuttige en Fraaie Handwerken.
Mejuffr. A. RUTTEN is voornemens om, bij genoegzame deelneming, hier ter stede een CURSUS te openen in bovengenoemde vakken, desverkiezende ook ter opleiding voor het Examen.
Zij, die daaraan wenschen deel te nemen, worden beleefd verzocht zich aan te melden ('t zij persoonlijk of schriftelijk) voor 20 April a.s. bij
Mej. A. RUTTEN
Onderw.res 's Rijks Normaalschool te Dordrecht, (Voorstraat 135)
De lessen zullen gegeven worden des Dinsdag morgens, in een der localen van DE DOELEN.
[bron: Nieuwe Gorinchemsche Courant 8/15/22 april 1888]

- Heden hare Zaak in garen, band, wol, saaijetten, gebreide goederen en verder tot het vak behoorende artikelen GEOPEND hebbende, beveelt ondergeteekende zich beleefd aan. M. VAN OVERBEEK-FRANÇOIS, BLEEKERSDIJK 8.
[
bron: Dordrechtsche_Courant 12-5-1888]

- MIDDELBARE MEISJESSCHOOL.
Bevorderd van de 1e tot de 2e kl.: J. den Bandt, M. Duvanel, C. Jas, H. Loeff, H. van Nassau, H. Norenburg, A. van Nugteren,. N. van Oven, D. Posthumus, C. Stempels. Voorwaardelijk bev. 4 leerl. Niet bev. 3 leerl.
Bevorderd van de 2e tot de 3e kl.: H. van den Broek, Ch. de Broekert, J. Hartog, J. 't Hooft, C. van Hout, C. van der Linden, R. Posthumus, J. Roggeband, L. Roijaards, C. van der Sande, J. Schultz van Haegen, A. Stempels, A. van der Vlies. Voorwaardelijk bev. 2 leerl. Niet bev. 4 leerl.
Bevorderd van de 3e tot de 4e kl.: G. Brand, S. Gaastra, A. 't Hooft, J. Lebret, P. van de Rivière, J. van Schaardenburg, C. Schuitemaker, M. van Vollenhoven. Voorwaardelijk bev. 1 leerl. Niet bev. 2 leerl.
Bevorderd van de 4e tot de 5e kl.: M. Bouvy, M. Talma, J. Timmers Verhoeven, C. van Wageningen.
Een eind-diploma is uitgereikt aan de dames: A.A. van Epenhuijzen, J.W> Hordijk, J.J.Ph. van Rijsbergen, A.H. Tromp, H.W.D. Uittenbogaard.
Toelatings-examen:
Toegelaten tot de 2e klas: A.J. Recourt.
Toegelaten tot de 1e klas: C. van Aardenne, S.E. Francois, E. van Hattem, A. Hoogenboom, C. de Jong, S. de Jongh, G. Krafft, H. Landre, J. van Loon, M.E.C. Moll Schnitzler, L. Roggeband, C.W. Romijn, L.A. Staring, A. van Tienen Jansse, A.H. Tissot van Palot, C.J.J. Verbroek, A.H. van der Vlies, M.J. van Wageningen. Voorwaardelijk toegelaten 2 leerlingen.
- BURGER-AVONDSCHOOL.
Bevorderd van 1e tot de 2e kl:
Met den eersten graad en een prijs: W. Göbel, M.J. van Heumen, A. Veth, W. van Well, L.P. Joosten, W.Paans.
Met den tweeden graad: A. Spoel, G.H. de Roo, D. Schum, C.J. Ridderhof, A. Zwaan, J. van der Laan, C.W.J. Straatman.
Met den derden graad: A. van Gelder, J. Vogel, W.F.M. van Wijk, J. Ek, J. haksteen, J.C. Romijn, J. Boogers, J.J. Hulsman, A.W. van Aardenne, W. van Doorn, C. de Ruijter, J.J. Schuengel, F. Boden, H. Schümer, W. Vogel, A. van Altena, C. Lemkes, W.A. Keeman, J. van der Net, L. van Rest, J.P. van der Haven, A.C.P.M. Cocural, A. Marisco, G.S.A. Bustin, D. Costerus, A. Redert, J.A. Rijke, M. Veth, J. de Boer, H.G. Beumer, J. Gijbels, D. de Bruin.
Bevorderd van 2e tot de 3e kl:
Met den eersten graad en een prijs: J. van de Weg, W. Kes, H. Brand, L. Straatman.
Met den tweeden graad: H.C. van Lamoen, C. van den Berg, J. Candel, D.J. Boogert, M. Helmsing, D.B. van Reijn, A. de Lange.
Met den derden graad: F. van Es, J.C. Mulders, L. Oerlemans, H.J. van Asperen, J.H. Immerzeel, P. Bosua, T. van der Ruit, B. van Randwijk, W. Rombout, C. Meusser, A. van Peere, J.H. van Stokrom, H. de Vogel, C. Husen, J.P. van Oppen, N. van Eijsden.
Bevorderd van 3e tot de 4e kl: J.W. Hombroek, A.C. van der Straaten, M. Vogel, L. Kwikkers, K.H. Heijbeek, G. van Welsum, J. Broere, L. Jonkers, C. Bozuwa.
[
bron: Dordrechtsche Courant 15/16-7-1888]

- De ondergeteekende, vele jaren als eerste Costuumnaaister op de voornaamste Ateliers te dezer stede werkzaam geweest zijnde, bevelen zich minzaam aan tot het vervaardigen van Dames- en Kinder-Costumes, Mantels en Dames- en Kinderhoeden.
NB. Bestellingen op maat, worden spoedig en onder garantie van goed passen afgeleverd tegen concurreerende prijzen.
Onder minzame aanbeveling JOHANNA J. HURKMANS & Co, Nieuwehaven 21, Dordrecht.
[
bron: Dordrechtsche Courant 5/6-8-1888]

- J.P. Wijers, Vlak, vraagt bekwame Costume- en Mantelnaaisters.
[
bron: Dordrechtsche Courant 25-8-1888]

- OPENING. Heden Zaterdag avond OPENING van het NIEUWE MAGAZIJN van Garen, Band en Mode-Artikelen, Hoeden, Bloemen, Veeren, etc etc, Vriesestraat 42. JOHANNA NIERMANN.
[
bron: Dordrechtsche Courant 15-9-1888]

- T. NIEVELER bekwame Mantel- en Costuum-Naaisters kunnen direct geplaatst worden.
[
bron: Dordrechtsche Courant 21-9-1888]

- TERSTOND GEVRAAGD een aankomende wollen naaister. Adres: Groenmarkt 13.
[
bron: Dordrechtsche Courant 8-11-1888] 

- Mevrouw C.G. de Kat, Wolwevershaven, Dordrecht, verlangt tegen februari of eerder eene bekwame Kinder-Linnenmeid, P.G., niet beneden de dertig jaar, gewend met kinderen om te gaan, goed kunnende Naaien, Mazen, Strijken en met de Wasch omgaan. Zonder goede getuigen onnodig zich aan te melden. Brieven franco. Spreekuur 's morgens tusschen 10 en 12 uur.
[
bron: Dordrechtsche Courant 15-11-1888] 

- BAZAR. Vanwege de JONGE DAMESKRANS THEOPHORA alhier worden Dingsdag, Woensdag en Donderdag 20 tot 22 Nov., van tien tot zeven ure, de GEMAAKTE HANDWERKEN verkocht op de Bovenzaal van het Verkooplokaal in de Vischstraat. De opbrengst is voor een Christelijk doel bestemd. Men wordt vriendelijk tot een bezoek uitgenoodigd.
[
bron: Dordrechtsche Courant 20-11-1888] 

- Mejuffrouw A.H. MODDERMAN geëxamineerd in de nuttige en fraaie handwerken, beveelt zich aan tot het geven van PRIVAATLESSEN. Adres Aelbert Cuypsingel No. 23.
[
bron: Dordrechtsche Courant 15-12-1888] 


- RIJKSNORMAALLESSEN
werden gegeven door J. van Heumen (Directeur, G. Dekker, H.J. Knaap, J. de Koning, F.M. Mulders, S. Schotel, J.H. van Trooijen, P.H. Voet (Beets), J.D. Brinkgreve, C.L. Landré, J.J. Sonne, C. van Bellen en Mejuffrouw A. Rutten, en bezocht door mannelijke en 18 vrouwelijke leerlingen, terwijl met gunstig gevolg door 2 mannelijke en 4 vrouwelijke kweekelingen examen werd gedaan.
- De Christelijke normaallessen werden in 1888 bezocht door 16 mannelijke en 3 vrouwelijke kweekelingen.
- Ontslagen en aangesteld personeel.
Bneoemd als helpster: S. de Koning (4), M. Kramers (3), H.J. van Helden (2), P. Rühle 92), L.S. Hania (bewaarschool), M.I. Peper (4), L.J. Veth (school 6).
[bron: Dordrecht jaarverslag over 1888]

* * * 1889 * * *

- De ondergeteekende heeft de eer bij deze te berichten, dat de ZAAK in Modes en Manufacturen, door hem met zij zuster, gedreven onder de firma A.W. KONING-DE RUYTER, te rekenen sedert den 1 Maart 1889, door haar alleen onder haren eigen naam en voor hare prive rekening zal worden voortgezet. P.M.J. KONING (Dordrecht 28-2-1889)
- Onder verwijzing naar bovenstaande advertentie heb ik de eer te berichten, dat de ZAAK in Modes en Manufacturen, door mij en mijnen broeder den heer PIERRE MICHEL JOSEPH KONING te Dordrecht gedreven onder de firma A.W. KONING-DE RUYTER, te rekenen sedert den 1 Maart 1889, door mij onder mijn eigen naam en voor mijne privé rekening zal worden voortgezet, waartoe ik mij bij voortduring blijf aanbevelen. A.W. KONING (Dordrecht 28-2-1889)
[bron: Dordrechtsche Courant 1-3-1889] 

- Examens nuttige en fraaie Handwerken.
Aan Dames, zich wenschende te bekwamen voor deze examens, geven de ondergeteekenden kennis, dat zij bij genoegzame deelnemeing, bereid zijn ook te Dordrecht lessen te geven. IDA LEIJENAAR & M. SMITS, Geëxamineerde Onderwijzeressen, ROTTERDAM - Binnenweg 105.
[
bron: Dordrechtse_Courant 15-3-1889]

NEDERLAND Akten van bekwaamheid voor huis- en school-
onderwijs nuttige en fraaie handwerken 1885-1906

Nummer : 016
Naam : Alida Johanna Maria Leijenaar
Geboren : 8-7-1865 te Rotterdam
Woonplaats : Rotterdam
Examenplaats en -jaar : 's-Gravenhage 1891
Examen nuttig of fraaie handwerken : fraai
Bron : Nationaal Archief 2.04.09, inv.nr. 927

- (advertentie) NUTTIGE en FRAAIE Handwerken.
Mejuffrouw A. Rutten beveelt zich bij voortduring aan tot het geven van Privaat-Onderwijs en tot Opleiding voor het Examen 1890. 
Adres: Voorstraat 135.
[bron: Dordrechtsche Courant 2 en 4 april 1889 (SAD569-105)]


- BRUSSEL, 46 rue Belliard 46, FRANSCHE KOSTSCHOOL voor Jonge Meisjes. Voor prospectus en nadere inlichtingen wende men zich aan de Directrice, madame A. LILLIJ te Brussel, of aan den Heer A. VAN MEURS te Breda,
[bron: Dordrechtse Courant 10-4-1889]

- J.P. WIJERS vraagt bekwame Costume-Naaisters. Zich in persoon aan te melden.
[bron: Dordrechtse Courant 7-5-1889]

- NIEUWE DAMES-HANDWERKEN. ONTVANGEN een ruime sorteering Canapé-Kussens, Haard-Kleden, Trepieds, Anti-Macassers, Kleedjes enz. 
Met aanbeveling, M.C. MIDDELHOVEN.
[bron: Dordrechtse Courant 15-5-1889]

- Een bekwame naaister vraagt aan huis verstelwerk, stopwerk en fijn teekenwerk. Ook kunnen leermeisjes van de gegoede klasse geplaatst worden.
[bron: Dordrechtse Courant 27-6-1889]

- De ondergeteekende, Mejuffrouw J. VAN SOELEN, heeft de eer hare geachte clientèle te berichten, dat zij hare ZAAK in Tapisserie en Dames Handwerken heeft OVERGEDAAN aan mejuffrouw J.V. HENDRIKS, die genoemde Zaak in hetzlfde zal voortzetten. Dankbaar voor de zooveele jaren genoten gunst, beveelt zij hare opvolgster met vertrouwen aan.
   J. VAN SOELEN. Dordrecht, 1 Juli 1889.
- De ondergeteekende, Mejuffrouw J.V. HENDRIKS, de ZAAK in Tapisserie en Dames Handwerken alhier gedreven door Mejuffrouw J. VAN SOELEN, OVERGENOMEN hebbende, neemt de vrijheid zich in de gunst van het publiek aan te bevelen, zullende alles in het werk stellen om zich het vertrouwen, dat hare voorgangster zoovele jaren genoten heeft, waardig te maken.
  J.V. HENDRIKS. Dordrecht, 1 Juli 1889.
[bron: Dordrechtse Courant 2-7-1889]

* * * 1890 * * *

- Nuttige en Fraaie Handwerken.
Ondergeteekende beveelt zich aan tot het geven van ONDERWIJS (ook aan huis) in nuttige en fraaie handwerken.
A.C. VAN DER VEER, 18 Groenmarkt.
[bron: Dordrechtse Courant 12 en 19 maart 1890]

NEDERLAND Akten van bekwaamheid voor huis- en school-onderwijs nuttige en fraaie handwerken 1885-1906
Nummer : 133 
Naam : Alida Cornelia van der Veer 
Geboren : 5-7-1867 te Dordrecht 
Woonplaats : Dordrecht 
Examenplaats en -jaar : 's-Gravenhage 1887 
Examen nuttig of fraaie handwerken : nuttig 
Aanmerkingen : 
Bron : Nationaal Archief 2.04.09, inv.nr. 926 
Nummer : 073
Naam : Alida Cornelia van der Veer
Geboren : 5-7-1867 te Dordrecht
Woonplaats : Dordrecht
Examenplaats en -jaar : 's-Gravenhage 1890
Examen nuttig of fraaie handwerken : fraai
Aanmerkingen : Datum van toelating 6 Maart 1890.
Bron : Nationaal Archief 2.04.09, inv.nr. 927

- NUTTIGE en FRAAIE HANDWERKEN
De ondergeteekende beveelt zich minzaam aan tot het geven van ONDERWIJS in bovengemelde vakken.
A.M. WENSCH
, WIJNSTRAAT 34.
[bron: Dordrechtse Courant 20 maart 1890]

Nummer : 147
Naam : Anna Maria Wensch
Geboren : 1-9-1869 te Dordrecht
Woonplaats : Dordrecht
Examenplaats en -jaar : 's-Gravenhage 1887
Examen nuttig of fraaie handwerken : nuttig
Aanmerkingen :
Bron : Nationaal Archief 2.04.09, inv.nr. 926
Nummer : 078
Naam : Anna Maria Wensch
Geboren : 1-9-1869 te Dordrecht
Woonplaats : Dordrecht
Examenplaats en -jaar : 's-Gravenhage 1890
Examen nuttig of fraaie handwerken : fraai
Aanmerkingen : Datum van toelating 7 Maart 1890.
Bron : Nationaal Archief 2.04.09, inv.nr. 927

- AAN DE DAMES! Slechts voor korten tijd!
Ten einde het een ieder mogelijk te maken aan den CURSUS van den zoo geliefden filigraan-arbeid deel te nemem, hebben wij den prijs voor Dames, vroeger f 3,50 op f 2 en dien voor Schoolkinderen, in plaats van f 2,50, op f 1 gerbacht. Dames en kinderne kunnen de lessen elken dag volgen, van 's morgens 9-1 en van 's namiddags 2-8 uur.
H.P. PAPE, Hotel PONSEN, Stationsweg.
[
bron: Dordrechtse Courant 25-3-1890]

- HANDWERKEN. Een onderwijzeres, geëxamineerd in Fraaie en nuttige handwerken, wenscht nog eenige leerlingen; leidt ook op voor Examen. 
[
bron: Dordrechtse Courant 22-4-1890]

- adresboek 1890
wed L.D. Minnigh, Voorstraat 164 (handwerken) Middelb School voor Meisjes (Steegoversloot)
C.G. Bek, onderw in handwerken, Bomkade 6
F.C. van der Ent, onderw in handwerken, Hellingen 27 (noordzijde)
L.J. Veth, onderw in handwerken, Hellingen 41 (noordzijde), Wijnstraat 104
mej A Rutten, onderw in handwerken, Voorstraat 135
S. de Jongh, onderw in handwerken, Voorstraat 72
C.M. Breunissen-Troost, Nieuwstraat 10, onderwijzeres in handwerken

* * *

(c) EvD Dordrecht okt 2009-2010.