DORDRECHT: HANDWERKONDERWIJS 1800-1940 (periode 1851-1870)

* * * 1851 * * *

- Bewijzen van deelneming in de Loterij van gemaakte kleedingstukken enz ten behoeve der Vrouwenvereeniging alhier, zijn ŗ f 1 het bewijs verkrijgbaar bij de Dames:
J.M. van der Sande, Maartenschat.
J.H. Blusse, Grootekerksplein.
A.C. Vriesendorp, Wolwevershaven.
W.C. Boonen, Steegoversloot.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.57/Dordrechtse_Courant_1851-03-06_002.pdf]

- De Ondergeteekende heeft bij deze kennis, dat hare betrekking van HOUDERESSE eener BEWAARSCHOOL, voor den Fatsoenlijke Stand, met den 18 April, aanstaande, zal ophouden. Zij bedankt de Ouders harer leerlingen voor het haar geschonken vertrouwen en beveelt hare opvolgster Mejufvouw A.E. SCHREUDERS beleefdelijke aan.
   Weduwe C.J. de Vogel van Buren.
- Ingevolge voorgaande Advertentie geeft de Ondergeteekende aan hare geŽeerde Stadgenooten berigt, dat zij, na afgelegd Examen als Houderesse eener bewaarschool voor den Fatsoenlijke Stand, in plaats van Mejufvrouw de Weduwe C.J. de VOGEL, is aangesteld; dat zij zich als zoodanig vestigen zal op Maandag den 5 Mei aanstaande, in de Gravenstraat lett. B. no. 264 en dat zij hare School inrigten en haar Onderwijs regelen zal, naar het voorbeeld der meest gunstig bekende Bewaarscholen, hier te land.
Zij neemt de vrijheid, zich in de gunst van Ouders en Voogden, nederig aan te bevelen.
    A.E. SCHREUDERS, Steegoversloot, lett. C. 1180.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.57/Dordrechtse_Courant_1851-04-17_002.pdf]
NB.
(adresboek 1854) Schreuders, A.E., Wijk D Lange Breedstraat No. 662, onderwijzeresse;

- De Ondergeteekende, gewezen Linnenaaister in het vereenigd WEES- en ARMHUIS alhier, geeft kennis, dat zij thans zich als zoodanig voor eigen rekening gevestigd heeft, in de Wijnstraat B 207, boven den Heer P. Kleton. Zij beveelt zich zeer in de gunst harer geŽerde Stadgenooten, ook ter opleiding van LEERLINGEN. Dordrecht, 19 Mei 1851. D.W. ZAHN
- De Ondergeteekende berigten bij deze, dat zich als WOLLENNAAISTERS gevestigd hebben op de Groenmarkt A 209 tevens zal bij haar gelegenheid zijn tot het plaatsen van Jonge Jufvrouwen om onderwijs te geven in het Wollennaijen en in alle soorten van Handwerken, zich minzaam aanbevelend in de gunst en recommandatie van hare geŽerde Stadgenooten.
Dordrecht 19 Mei 1851.
  Wed. Kammerman
  H.E. Evenwel Schakel.

[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.57/Dordrechtse_Courant_1851-05-20_002.pdf]
NB.
(adresboek 1879) Kammerman/van Stokrom, Wed. C,. Wijk D Vriezestraat No. 995, parte;

* * * 1852 * * *

- Het is bekend dat onlangs op het verzoek der plaatselijke schoolcommissie, door het bestuur onze stad magtiging is verleend tot de oprigting van eene Nederduitsche bijzondere school der 2de klasse, alleen bestemd voor meisjes. Men wenscht daardoor eene gelegenheid open te stellen, om onderrigt te ontvangen in al de vakken van het lager onderwijs, voor meisjes, die de bewaarschool verlaten of te jong zijn, de scholen te bezoeken in welke vreemde talen worden onderwezen.
Deze school is bepaaldelijk bestemd voor het onderwijs in de Hollandsche taal, in het schrijven, rekenen, zingen en in de beginselen van die vakken van wetenschap, welke op eene goed ingerigte lagere school te huis behooren, evenwel eenigzins gewijzigd naar de behoeften voor meisjes, terwijl er tevens gelegenheid zal zijn tot het aanleeren van vrouwelijke handwerken, waaronder, vooral begrepen worden het linnen- en wollen-naaijen, breijen, enz - Men verneemt thans, dat tot hoofdonderwijzer in deze meisjesschool is benoemd Johannes Schenk onder uitdrukkelijke verpligting om zoowel in het wetenschappelijk onderwijs als in het onderrigt der handwerken, zich uitsluitend door vrouwelijke personen te doen bijstaan. Het uitzigt bestaat alzoo, dat deze nieuwe inrigting eerlang op eene alleszins voldoende wijze zal worden geopend, terwijl de sedert lang gevoelde behoefte aan zulk eene school met grond doet verwachten, dat de ouders voor hunne kinderen van deze hoogst nuttige inrigting gretig zullen gebruik maken. 
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.58/Dordrechtse_Courant_1852-01-10_002.pdf]

- De Ondergeteekende aangesteld als Hoofdonderwijzer in de NEDERDUITSCHE MEISJESSCHOOL, heeft de eer aan ouders en Voogden te berigten, dat deze nieuwe inrigting van onderwijs op maandag den 29 maart 1852, zal worden geopend in de Wijnstraat wijk B no. 23. Hij zal van heden af daarvoor leerlingen aannemen.
Met de meeste bescheidenheid beveelt hij bijne School den belanghebbenden aan, terwijl het zijn ijverig streven zijn zal om, zoo door een goed wetenschappelijk onderwijs als voldoend onderrigt in de handwerken, en bijgestaan aan haar doel te doen beantwoorden.
Dordrecht, den 2 Februarij 1852.
J. SCHENK 
- De plaatselijke Schoolcommissie te Dordrecht door het bestuur gemagtigd tot de oprigting van eene Nederduitsche bijzondere School UITSLUITEND BESTEMD VOOR MEISJES, brengt deze nieuwe inrigting van onderwijs, welke eerlang zal worden geopend, onder de aandacht van Ouders en Voogden.
In deze school zal onderigt worden gegeven in al de vakken van het lager onderwijs en tevens gelegenheid zijn tot het aanleeren van vrouwelijke handwerken. De Commissie vermeent, dat hierdoor in eene sedert lang gevoelde behoefte zal worden voorzien, en met het oog op den benoemden Hoofdonderwijzer, de vrouwelijke hulp aanvankelijk door hem aangenomen, en de ligging en geschiktheid van het schoollocaal, verwacht zij met volste vertrouwen, dat deze nuttige inrigting volkomen haar doel zal bereiken.
Zij rekent zich mitsdien verpligt deze nieuwe school krachtig te moeten aanbevelen, terwijl de leden der Commissie bereid zijn alle verdere inlichtingen, omtrent den aard en omvang dezer inrigting den belanghebbenden te geven.
  Dordrecht den 2 Febr 1852.
  J.G Veltman en mr. G.A. de Raadt.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.58/Dordrechtse_Courant_1852-02-12_002.pdf]

- Beleefdelijk neemt de ondergeteekende de vrijheid zijn MAGAZIJN in de voortdurende gunst der Dames aan te bevelen.
Groenmarkt A 16. DEUTZ-BAUDUIN
Jonge JUFVROUWEN kunnen aan bovenvermeld Magazijn als LEERLINGEN geplaatst worden, als ook eene tot het doen der Boodschappen en om in het Vak opgeleid te worden.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.58/Dordrechtse_Courant_1852-03-18_004.pdf]
NB.
(adresboek 1854) Donies, C., Wijk A Groenmarkt No. 16, modiste;
(adresboek 1860) Schenk J. Wijk A Groenmarkt No. 16 onderwijzer
(adresboek 1865) Schenk J. Wijk A Groenmarkt No. 16 onderwijzer
(adresboek 1865) Visvliet M.J. van Wijk A Groenmarkt No. 16 schrijver bij de Staatsspoorwegen
(adresboek 1868) Schenk/Mijnders Wed. J. Wijk A Groenmarkt No. 16 gesloten tafelhoudster, uitgeefster van spijs in portiŽn 
(adresboek 1868) Reiger B. Wijk A Groenmarkt No. 16 2e luitenant der artillerie
(adresboek 1868) Visvliet M.J. van Wijk A Groenmarkt No. 16 schrijver bij de staats-spoorwegen
(adresboek 1873) Zegers J. Wijk A Groenmarkt No. 16 stroohoeden-fabriekant, winkelier
(adresboek 1879) Kolk van Kleef J.S. v.d. Wijk A Groenmarkt No. 16 hoedenmaker 
(adresboek 1879) Mooy A.R. de Wijk A Groenmarkt No. 16 part.
(adresboek 1879) Ruiter J. de Wijk A Groenmarkt No. 16 modiste 
(adresboek 1879) Zegers J. Wijk A Groenmarkt No. 16 stroohoedenmaker en winkelier

- De Ondergeteekende verwittigt de Dames, dat zij ter bezigting heeft eenige NIEUWE ARTIKELEN tot het vak van Handwerken behoorende. Zij noodigt de Dames beleefdelijk ter bezigtiging uit, belooft eene prompte en civiele bediening.
Wed. J.M. Bax, Groenmarkt lett. A. no. 27.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.58/Dordrechtse_Courant_1852-04-22_002.pdf]

- Voor de Diakonie Brei- en Naaischool der Nederd. Herv. gemeente te Dordrecht, wordt gevraagd eene NAAIVROUW, Ongehuwd of Weduwe, Lidmaat der gemeente, bekwaam in het Breijen, Linnen- en Wollennaaijen en Stoppen en behoorlijk kunnende Lezen, Schrijven en Rekenen.
Men kan zich deswege vervoegen bij regentessen van die Inrigting.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.58/Dordrechtse_Courant_1852-04-24_002.pdf]

- Naar men mendt, moet dezer dagen door mejufvrouw C. VOOGD, te Nieuw-Loosdrecht (die beide armen mist) met de voeten eene schilderij geborduurd zijn geworden, waarvan de kunstige, fraaije en smaakvolle uitvoering eenen geduldigen, maar vooral ook talentvollen geest moet doen kennen en bewonderen. Het stuk is bestemd voor de tentoonstelling van nationale nijverheid te Arnhem, waarheen het dan ook reeds gezonden is.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.58/Dordrechtse_Courant_1852-06-22_004.pdf]

- De Wed. J.M. BAX, Groenmarkt, heeft de eer aan de Dames te berigten, dat zij heden heeft ontvangen, een Nieuw Assortiment Begonnen en Afgewerkte HANDWERKEN, PATRONEN, WOLLEN, JAVA-GAAS in kleuren en mat, verder wat tot het vak behoort. Zij vleit zich met dezelfde gunst als het vorig jaar te worden bedeeld, en noodigt alzoo de Dames vriendelijk ter bezigtiging uit, belovende eene solide behandeling.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.58/Dordrechtse_Courant_1852-10-21_004.pdf]
NB.
- Hendrika Helena Bahre, geb. Axel 1817, tr. Dordrecht 28-06-1837 Johannes Marinus Bax., ged. Dordrecht
- Voor de menigvuldige bewijzen van deelneming mij betoond, bij het afsterven van mijnen geliefden Echtgenoot, JOHANNIS MARINUS BAX, betuig ik bij deze mijnen hartelijken dank. H.H. Bahre Wed. J.M. Bax.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.52/Dordrechtse_Courant_1846-08-06_002.pdf]
- (adresboek 1855) Bax geb. Bahre wed. J.M. [Winkeliers] In handwerken 
- (adresboek 1855) Bax geb. Bšhre wed. J.M. Groenmarkt A27 winkelierster, handwerken 
- (adresboek 1855) Bax/Bahre Wed. J. Wijk D Bagijnhof No. 848-849-850-851-852, 31 (Zie ver. D1002-1003) parte. 
- (adresboek 1868) Bax/Bahre Wed. J. Wijk D Bagijnhof No. 848-849-850-851-852, 31 (Regentenhof) parte. 

- Namens de VROUWENVEREENIGING tot BEVORDERING van den ZEDELIJKEN en STOFFELIJKEN WELSTAND der ARMEN alhier, wordt berigt dat er ten hare behoeve in de maand Januarij eerstk. eene LOTERIJ zal plaats hebben. Zij beveelt zich ook in dezen aan de werkzame belangstelling van hare Stadgenooten. Elke bijdrage zal met dankzegging ontvangen worden. Men wordt verzocht de voorwerpen in te zenden voor den 8 Januarij aanst. ten huize van eene der Leden der Commissie, uit de Dames:
  J.H. BLUSS…, geb. Heringa, Grotekerksplein
  J.M. v.d. SANDE geb. verbeek, Maartensschat
  M.G.E. CHEVALIER geb. Romswinckel, Wollewevershaven
  M. BOONEN, Vischbrug
  W.P. BOONEN, Steegoversloot
Dordrecht, 10 December 1852.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.58/Dordrechtse_Courant_1852-12-14_004.pdf]

* * * 1853 * * *

- DORDRECHT, den 26 Januarij. Men verneemt dat H.M. de koningin-moeder een prachtig baardkleed heeft geschonken voor de loterij, ten behoeve der Vrouwen-Vereeniging, tot bevordering van den zedelijken en stoffelijken welstand der Armen alhier.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.59/Dordrechtse_Courant_1853-01-27_001.pdf]

- SCHOUWBURG te Dordrecht.
Met toestemming van het Edel Achtbaar Bestuur dezer stad,
zal het Tooneelgezelschap, onder directie van de Heeren P. BOAS en N. JUDELS, de eer hebben ten Tooneele te voeren, op Donderdag den 10 Februarij 1853: VICTORINE of HET LEVEN EENER HANDWERKSTER IN DEN DROOM, nieuw groot Drama Vaideville in 5 tafereelen, naar het Fransch. Na hetzelve: Een vreemd Nieuwjaarsgeschenk of Goeden Morgen Mijn Heer Bekker aan de Zaan, nieuw kluchtig Zangspel in een bedrijf, naar het Hoogduitsch. 
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.59/Dordrechtse_Courant_1853-02-01_004.pdf]

- De Ondergeteekende heeft de eer aan de Dames te berigten, dat zij op heden ontvangen heeft een ruim Assortiment begonnen Handwerken, Haardkleedjes met ruiten en randen, Patronen, Kussens- en Beurzen-Garnituren, Filet, Java Penelope, Estrťmien en alle andere soorten Gazen, Soi de Florence, Soi brillant Zophie, Castor, Flora en brillant Wol, alle soorten van Etuis om te bewerken, Brei-Koralen en Paerlen in alle coleuren, Albumblaadjes, Berliner Bloempjes, alles naar de nieuwste smaak.
Zij noodigt de Dames beleefdelijk ter bezigtiging uit, belooft eene soliede behandeling.
De Wed. J.M. BAX, Groenmarkt.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.59/Dordrechtse_Courant_1853-05-14_004.pdf]

- A.E. SCHREUDERS, Houderesse eener Bewaarschool voor den fatsoenlijken stand, geeft aan hare geŽerde Stadgenooten berigt, dat zij, van de Varkenmarkt, VERHUISD is naar de Lange Breedstraat D 662; dat zij, door verbouwing dezer woning, ruime en luchte Schoolvertrekken, benevens eene goede, opene Speelplaats verkregen eheft; waarom zij zich verder in de gunst van Ouders en Voogden aanbeveelt. 
- J.C. SCHREUDERS, Huisonderwijzeresse in de Nederduitsche, Fransche, Hoogduitsche en Engelsche taal, geeft aan Ouders en Voogden kennis, dat zij wenscht voort te gaan met het geven van privaat onderwijs. Zij neemt de vrijheid, zich verder in de gunst harer geeerde Stadgenooten aan te bevelen. 
Lange Breedstraat D no. 662.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.59/Dordrechtse_Courant_1853-08-04_002.pdf]
NB.
(adresboek 1854) Schreuders A.E. Wijk D Lange Breedstraat No. 662 onderwijzeresse 
(adresboek 1854) Schreuders J.C. Wijk D Lange Breedstraat No. 662 onderwijzeresse 
(adresboek 1855) Itz geb. Schreuders Mej. A.E. Lange Breestraat D662 [bewaarscholen voor den fatsoenlijken]
(adresboek 1855) Itz, J.P. Lange Breestraat D662, opzigter der openbare verlichting en der nieuwe gemeentewerken 
(adresboek 1868) Itz, J.P. Wijk D Lange Breestraat No. 662, opzigter verlichting enz.
(adresboek 1865) Itz, J.P. Wijk D Lange Breedstraat No. 662, opzigter verlichting enz. 
(adresboek 1868) Itz, J.P. Wijk D Lange Breestraat No. 662, opzigter over de verlichting en nieuwe gemeentewerken
(adresboek 1873) Itz, J.P. Wijk D Lange Breedstraat No. 662, opzigter over de verlichting en nieuwe gemeentewerken 
(adresboek 1879) Itz, J.P. Wijk D Lange Breedstraat No. 662, opzichter Gem.-Reiniging 
(adresboek 1879) Wijk D Lange Breedstraat No. 662 [Bewaarschool

- PUBLIEKE VERKOOPING.
S.J. Mak van Waay, Ondernemer van Publieke Verkoopingen, is voornemens Op Dingsdag den 30 Augustus 1853, des voormiddag ten negen uur, ten overstaan van den Deurwaarder B. van Geluk, in het Verkoop-Lokaal, in de Vischstraat, te Dordrecht, te verkoopen: EENIGE MEUBILAIRE EN ANDERE GOEDEREN als: Antieke en andere kabinetten, mahonij Secretarire, Chiffonniere, Linnen- en Penantkasten, mahonij Colis-, Thee-, Wasch-, Toilet-, Speel-, Canape- en vierkante Uittrektafels, eene welluidende 6 octaafs Piano, een Violoncel in kast, Canape's, stoelen met trijpen en andere zittingen, groote en heldere Spiegels, Pendules, Staande en Hangklok, Lampen, Ledikanten, zindelijke Bedden, Matrassen, katoenen en wollen Dekens, Vloerkleeden en Karpetten.
Zoo mede: Koper, Tin, Verlakt, Ijzerwerk, Porcelein, Glas en Aardewerk, Kookfornuizen, Haarden, Kagchels, Ijzeren Brandkast, dito kistje, IJkgerereedschappen, een ijzeren Draaibank met Toebehoren geschikt voor forceerwerk, enz
Voorts: EENE GROOTE COLLECTIE TAPISSERIE EN BORDUURPATRONEN, BEGONNEN EN AFGEWERKTE DAMES HANDWERKEN, als Haardkleedjes, Stoelen- en Canapa-kussens, voetbanken, schellebanden, Haak- en Breiwerken, Wol, Zijde, Stramien, Galanteriegoederen voor Borduurwerken, Borduurramen, Berlijnsch Mandewerk, en hetgeen verder tot zoodanige affaire behoort, benevens nog circa 1200 kilo's Glazen Venetiaansche Pijpkoralen, Boheemsche koralen, 5 ŗ 600 masjes Brei- of Borduurkoralen, in diverse kleuren, Staal- en Goudkoralen en meer andere artikelen.
Alles Maandag te voren te zien.
[[bron:  http://files.archieven.nl/46/f/569.59/Dordrechtse_Courant_1853-08-27_002.pdf]

* * * 1854 * * *

- Men verlangt in eene Stroohoeden Fabriek eene Winkel-Juffrouw bekwaam in het garneren. Alsmede 2 of 3 Jufvrouwen als NAAISTERS, liefst die reeds in die betrekking zijn werkzaam geweest, en allen van de Protestantsche Godsdienst. Adres bij den Boekhandelaar F. BOEKEE, onder lett. B. brieven franco.
[bron: Dordrechtsche courant, 10-01-1854]

- In het Vereenigd Arme-, Wees- en Nieuw-Armhuis te Dordrecht worden tegen primo Februarij e.k. of later verlangd: eene keukenmoeder en eene linnennaaister behalve kost, inwoning, geneeskundige hulp enz geniet elk dezer personen honderd gulden jaarlijks......
[bron: Dordrechtsche courant, 17-01-1854]

- BERIGT AAN DE DAMES.
De ondergeteekende heeft het voornemen om van af Maandag den 20 Maart, finale opruiming te houden, tegen buitengewoon lage prijzen, van eene partij BEGONNEN en AFGEWERKTE HANDWERKEN, PATRONEN en meer andere Artikelen, ten einde plaats te maken voor de nieuwste Werken.
de Wed. J.M. BAX, Groenmarkt.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.60/Dordrechtse_Courant_1854-03-18_004.pdf]

- NEDERDUITSCHE MEISJESSCHOOL.
De Onderwijzer J. SCHENK zal in de eerste helft der maand April weder Nieuwe Leerlingen voor zijne School aannemen.
- ONDERWIJS. Onder inwachting der nog vereischte magtiging, hoopt de Ondergeteekende met 1e Mei a.s. zijne School te openen. In het belang zijner inrigting verzoekt hij beleefdelijk de Ouders of Voogden, die hem met hun vertrouwen willen vereeren en alzoo Kinderen aan zijner zorg opdragen, IN DEN LOOP DEZER WEEK hiervan aangifte te willen doen bij een der leden van de Plaatselijke Schoolcommissie, welke HH zich welwillende bereid hebben verklaard deze aangifte te ontvangen. Hij beveelt overigens zijne School met bescheidenheid aanm en geeft gaarne de verzekering dat hij niets onbeproefd zal laten, om dezelve naar de tegenwoordige behoefte in te rigten. Dordrecht, den 20 Maart 1864. P.M.V. VAN DE RIVI»RE.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.60/Dordrechtse_Courant_1854-03-21_002.pdf]

- De Plaatselijke Schoolcommissie zal op Dingsdag den 28 Maart 1854, des avonds te half 6 ure, in het lokaal der Openbare Stads-School in het HOF, zitting houden tot het aannemen van Nieuwe leerlingen op de gemelde school.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.60/Dordrechtse_Courant_1854-03-23_004.pdf]

- UITVERKOOP VAN MANUFACTUREN
H. Dammermann heeft de eer te berigten, dat wegens Vertrek naar elders, zijne AFFAIRE IN MANUFACTUREN, in de Voorxtraat zal ophouden te bestaan, en de voorhanden goederen ŗ tout prix finaal zullen worden uitverkocht, ten dien einde zal zijnen winkel op Woensdag en Donderdag Morgen en Overmorgen gesloten zijn en de uitverkoop beginnen op Vrijdag den 28 dezer.
De voorraad bestaat voornamelijk uit: zijden stoffen, half zijden en andere kleedjes stoffen, mousseline laines, gedrukte katoenen, jacconats, ruiten, gewerkte chales, gedrukt dito, mantels en mantillas, parasols, geborduurde artikelen, handschoenen, kousen. En verder vele andere Courante Artikelen.
NB. Met bovenvermelde UITVERKOOP zal slechts weinige dagen worden voortgegaan, zijnde inmiddels het HUIS TE KOOP, om dadelijk na ontruiming te aanvaarden.
- BERIGT AAN DAMES.
De heer BECKER van Parijs, heeft de eer aan de Dames te berigten, dat hij van Parijs aangekomen is met een groot assortiment DESSINS voor BORDUURWERK, Imprimes op Jaconnat, Mousseline, Batiste enz enz.
Men vindt bij hem Cols ŗ l'imperatrice, Mousquetaire, enz, met Guipure of Tulle, Mouwen van alle fatsoenen, Garnituren, Jupons, Bonnets, Monchoirs van Batiste en Application de Tulle, Chemisettes, Guimpes en enz. Robes d'enfants, Talma, Bonnets en andere Artikelen voor kinderen.
Mne kan de bovengenoemde Goederen bekomen begonnen of op monster; wij kunnen dezelve niet genoeg aanbevelen aan Dames die beginnen te borduren.
Door de goede qualiteit dezer Artikelen en door de nieuwheid der Dessins zijn wij er van verzekerd, dat de Dames ons met hare visites zullen vereren. De goede smaak en de civiele prijzen laten niets te wenschen over.
Dames, die zich niet wenschen te derangeren, zijn vriendelijkst verzocht haar adres te sturen.
Mr. BECKER zal met den verkoop beginnen Maandag morgen, den 24 dezer, en zal vertrekken Woensdag avond.
Men gelieve zich te adresseren: Logement Het Wapen van Holland.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.60/Dordrechtse_Courant_1854-04-25_004.pdf]

- PUBLIEKE VERKOOPING.
Van eenen completen en gesorteerden GAREN- en BANDWINKEL op Dingsdag den 2 Mei 1854, des voormiddags ten negen ure in het Verkooplokaal in de Vischstraat door S.J. Mak van Waay ten overstaan van den Deurwaarder Van Geluk, te Dordrecht;
Bestaande in: Engelsche, Friesche, Leydsche en Nassausche Saaijetten, Breikatoen in alle soorten, Engelsch Garen, TEEKENKATOEN, Linnen, Katoen, Gouddraads, Keper en meer andere soorte van Band, in alle breedten, eene groote partij Naalden en Spelden, Gordijnringen, Breinaalden, Haken en Oogen, Naaldekokers, Gespen, verlakte riemen, Scheerdoozen, Vingerhoeden, wollen Mutsen, Wanten, wollen en andere Franjes, zijden Linten, Mofjes, Dames- en andere knooper, Agrementen, zijden Beurzen, Soutien, Rokken- en Mutsenladder, Elastieke Gordijn- en Liskoord, Zeemen lappen enz. Benevens eenige DIVERSE MANUFACTUREN. Alles Maandag te voren te zien. En eindelijk: Twee solide mahonij WINKELKASTEN met laden, twee WINKELKASTEN met glazen Deuren, en een groote SPIEGEL, welke Goederen zich bevinden in het Huis geteekend A. no. 16 op de Groenmarkt, te Dordrecht, en aldaar mede Maandag te voren te bezigtigen zijn.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.60/Dordrechtse_Courant_1854-04-29_002.pdf]
    ==> Groenmarkt A16 later meisjesschool van Johannes Schenk.

- ONDERWIJS.
Bij genoegzame deelneming, zich echter slechts tot een beperkt getal leerlingen wenschende te bepalen, is de Ondergeteekende van voornemen met primo October eene AVONDSCHOOL te openen voor de Fransche en Hollandsche taal. Men wordt vriendelijk verzocht, zich in het belang eener ordelijke regeling voor 20 September om de matig gestelde voorwaarden te willen vervoegen te haren huize. 
C.C.J. NUNNINK, Instructrice.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.60/Dordrechtse_Courant_1854-09-05_002.pdf]

- Getrouwd: W. van Wageningen Czn en C.P.A. Tissot van Patot (Amersfoort 30 November 1854).
[
bron:  http://files.archieven.nl/46/f/569.60/Dordrechtse_Courant_1854-12-02_004.pdf]

- (adresboek 1854) Donies, C. ,Wijk A Groenmarkt No. 16 modiste;

* * * 1855 * * *

- BRODERIEN EN TAPISSERIEN.
De Ondergeteekende geeft bij deze aan hare geŽerde Stadgenooten kennis dat zij heden haar MAGAZIJN, voor alles wat tot dit vak behoort, geopend heeft.
Zij vleit zich door soliede en honnette behandeling ieders gunst en vertrouwen waardig te maken.
Dordrecht, 2 Januarij 1855.
  C.P.A. VAN WAGENINGEN, geb. Tissot van Patot.
  Groenmarkt Lett. A. No. 13.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.61/Dordrechtse_Courant_1855-01-02_004.pdf]
NB.
(adresboek 1855) Wageningen, W. van, Groenmarkt A13, commissionair;
(adresboek 1860) Wageningen geb. Tissot van Patot, C.P.A. van, Wijk D Voorstraat No. 7, winkelierster in dameshandwerken;

- De Burgemeester van Dordrecht maakt bekend, dat de Algemeene Inzameling voor den Watersnood (alle giften met bijzondere bestemming zijn hieronder niet begrepen) alhier tot heden heeft opgebragt:
....Van de naai- en breischool van Jufvrouw Berlijn f 9...
[bron:  http://files.archieven.nl/46/f/569.61/Dordrechtse_Courant_1855-03-29_003.pdf]

- Bij Ds. VEDER is nog voor de Noodlijdenden door Watersnood ontvangen f 4,50, van de Meisjes der Naaischool van Mejufvr. A.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.61/Dordrechtse_Courant_1855-04-07_002.pdf]

- Berigt aangaande LINNEN- EN TAFELGOEDEREN van Hirschfeld & Comp, Groenmarkt A208 over het Stadhuis....;
[http://files.archieven.nl/46/f/569.61/Dordrechtse_Courant_1855-04-17_004.pdf]

- Er worden gevraagd Naaimeisjes om goed Linnennaaijen, stoppen en mazen te leeren.
Adres bij Jufvrouw BERKMAN, in de Groote Spuistraat D 459.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.61/Dordrechtse_Courant_1855-05-10_004.pdf]
NB.
(adresboek 1868) Berkman, A., Wijk D Groote Spuistraat No. 693, winkelierster;

- De Ondergeteekende heeft de eer de Dames te berigten, dat zij voornemens is den 4 Julij hare AFFAIRE in alle soorten van gemaakt Kindergoed, tevens Damesmouwen, Kragen en Mutsen, te openen, waartoe zij zich minzaam aanbeveelt. Zij zal ten allen tijde zorg dragen voorzien te zijn van de nieuwste Dessins in alles wat tot hare zaak betrekking heeft. Zij legt zich ook toe om keurige LUIJERMANDEN te leveren, alsmede gedeelten van dezelve, terwijl die Artikelen ook per stuk kunnen geleverd worden, alles netjes en smaakvol; belovende eene prompte en civiele bediening. 
P. KORTLANDT, op de Voorstraat boven den Heer van der Stek, nevens de Blaauwselfabriek.
- Ouders en voogden, die hunne KINDEREN of PUPILLEN aan mijne leiding wenschen toe te vertrouwen, worden verzocht mij daarvan kennis te willen geven voor Donderdag den 12 Julij. P.M.V. v.d. RIVI»RE.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.61/Dordrechtse_Courant_1855-07-03_004.pdf]

- De Plaatselijke Schoolcommissie zal op Dingsdag den 25 September 1855, des avonds te half 6 ure, in het lokaal der Openbare Stads-School in het HOF, zitting houden tot het aannemen van Nieuwe leerlingen op de gemelde school.
De Commissie herinnert Ouders of Voogden, dat door de uitbreiding van het Schoollokaal, voortaan Kinderen van ZES JAREN kunnen worden toegelaten, en dat aan meisjes tevens onderrigt wordt gegeven in breijen en naaijen.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.61/Dordrechtse_Courant_1855-09-20_004.pdf]

- adresboek 1855
Erp, (firma Gebrs. van Erp) H.F. van Groenmarkt A16 kleermaker, bontwerker, winkelier;
Scholen der Eerste Klasse; Brei- en naaischool der N.H. gemeente Regentessen : S.C.B. Blom geb. van Broek  / E. Giltay geb. van Strij  / S. 't  Hooft geb. Kluit / wed. E.J. Prins geb. Visser / K.M. Smits, geb. Roest  / Mevr. de wed. J.M. Stronck geb. Boon / D.W.  Zahn;
Korthals A.A. Voorstraat D904 wollen- en linnennaaister 
Cornelissen C. [Godshuizen en verdere instellingen van weldadigheid; Roomsch Catholijk Weeshuis] Wollen- en Linnennaaister 
Eijck B. van Korte Breestraat D936 wollen- en linnennaaister 
Geluk M. van Voorstraat D721 wollen- en linnennaaister 
Pickee N. Groote Spuistraat D460 wollen- en linnennaaister
Sunderman R. [Godshuizen en verdere instellingen van weldadigheid; Vereenigd Armen, Wees- en Nieuw Armhuis] Linnennaaister
Swens geb. van den Berg J.C. Steegoversloot C1185 linnennaaister 
Waterbeek L.E. Kromhout E133 linnen- en kleerbleeker, binnenl. koopman in 't klein
DORCAS, opgerigt te Dordrecht den 1 Februarij 1835 (Getal werkzame leden 14, contribuerende Leden 218)
Het doel dezer inrigting is om aan minvermogende vrouwen en kinderen kleedingstukken, naar mate van derzelver behoefte, te verschaffen.
Directie: Mejufv. W.P. Boonen, Presidente; Mevr. van Hoven geb. Rees, Vice-Presidente; mej. W.F. Veltman, thesuariere;
Vrouwen-Vereeniging.
Werkzame leden: J.M. Stronck geb Boon, algemeene secretaresse.
Bestuur over het Magazijn: A. Blusse geb Jackson, J.M. v.d. Sande geb Verbeek.
Magazijn van gemaakte Kleederen: bij de Erven Lipjes, Groenmarkt A274.

Commissie voor de Verstel en Naaischool
C. de Hart geb. van Strij
C. de Quertenmont geb. van Hoogstraten
L. Merck geb. Macdonald
J. Smits geb. Bouvy
F.M. van Someren Brand geb. Slotemaker
1ste Afdeeling 
W.P. Boonen geb. Slotemaker
A. Brand
C. de Hart geb. van Strij
H. Hordijk (secretaris)
S.W.P. Jansse geb. van der Horst
M.C. Michielsen geb. Backer 
R.J. Prins geb. Visser
C.A. van Someren Brand geb. Wensen Voskuyl
J.M.  Stronck geb. Boon
J. de Vogel geb. Romyn
2de Afdeeling
S.C.B. Blom geb. van Broek
J.H.  Blussť geb. Heringa
J. Brandt geb. Spoors
E.C. Pijzel geb. Kist
C.C. Rovers geb. van der Star
E.J. Schouten 
J.C.  Schouten geb. Pietersen (secretaris)
C.A.M. Veder geb. van der Sande
W.F. Veltman
3de Afdeeling
J.A. den Bandt geb. Huygens 
L.L. Boon 
C.H. Boonen geb. van der Meulen 
J. van Dorsser geb. Mauritz
J. van der Elst
L. Merck geb. Macdonald [Louize Wilhelmina, geb. 1803]
H.F. Repelaer 
M.A. Sandberg geb. Verster 
M. Vriesendorp
A.C. Vriesendorp geb. van Wageningen
C. van Wageningen geb. van Wageningen 
M.J. van de Wall geb. Repelaer (secretaris)
J.W. Vriesendorp geb. van der Elst 
4de Afdeeling
J.  Beelaerts 
A. Blussť geb. Jackson
J. de Kat geb. 't Hooft
L.W.M. Oldenborgh
H.A. Piera geb. van der Elst
A. de Raadt geb. Molenaar
J.M. van der Sande geb. Verbeek 
J. Sluiter geb. Smeeding
J. Smits geb. Bouvy 
A.P. Sterling
M. Stoop
J.W. Vriesendorp geb. van der Elst (secretaris)
5de Afdeeling
W. Boonen
R.L. van Dam
C. van Dooren
C.A. Grim geb. Schot (secretaris)
H. Maritz geb. Vrijthof 
D. Onnen geb. van Doorn 
C. de Quertenmont geb. van Hoogstraten
B.C. Stronck

NB. SAD 150 Collectie van handschriften /// 49 'Ontwerp(-reglement) voor de oprigting eener Verstelschool door en onder toezigt van de vrouwen vereeniging tot bevordering van zedelijken en stoffelijken welstand der armen te Dordrecht', 1851.

* * * 1856 * * *

- DORDRECHT BELASTINGKOHIER 1856 (SAD 6-7507)

WOONPLAATS NAAM BEROEP AANTAL
PERS.
AANTAL
DIENSTB
A005 Groenmarkt wed.e J. Rippe naaister 4 1
A023ben. Groenmarkt J.a Schouten naaister 3 -
A145bov Grotekerksbuurt wed. G.J. de Wit naaister 2 -
A155bov Schuitenmakerstraatje M. van der Jagt naaister 1 -
A197ged. Grotekerksbuurt T. van Dijl naaister 1 -
A354 Knolhaven A.J. de la Cour naaister 2 1
A355bov. Knolhaven wed. J.C. de Visser naaister 1 -
B038 Nieuwbrug A.C. Berlijn naaister 2 1
B231boven Tolbrugstraat P.a Pluijm naaister 1 -
C0114bov. Voorstraat Gez.s Schillemans naaister 3 -
C0279 Riedijk D. Rovers naaister 1 -
C0885 Voorstraat (weeshuis) P. 't Hart wollenn(aaister) 1 -
C0885 Voorstraat (weeshuis) R.M. Sunderman linnenn(aaister) 1 -
C1016bov. Steegoversloot Gez.s van der Werf naaister 2 -
C1040 Lindegracht B. Bakker naaister 1 -
C1061bov. Lindegracht Gez.s van Well naaister 2 -
C1140 Augustijnenkamp P. Smulders naaister 1 -
C1158 Augustijnenkamp M. de Knijp naaister 1 -
C1185bov. Steegoversloot Gez.s Vervel naaisters 2 -
D0197bov. Slijkveld wed.e P. Nielsen naaister 4 -
D0459boven Groote Spuistraat Gez.s van Moerkerken naaisters 2 -
D0913 Vriesestraat D.W. Zahn naaister Diac. School 1 -
D0936ben. Korte Breestraat Gez.s van Eijk naaister 2 -
D0963ben. Saraasgang A.a Kemper naaister 1 -
D0963boven Saraasgang H.a Masion naaister 1 -
D1005a Vriesestraat Erven de wed.e Louman naaisters 5 -
E217a Matena'spad wed. C. Kronauer naaister 2 -
E434 Hoogt C.a Vernes wed Ozet naaister 1 -
E625b Noordendijk H.C. van Duinen naaister 3 -

- Ingevolge de afschaffing der belasting op het Gemaal mijner betrekking ten Kantore aldaar opgehouden hebbende en ik mij hierdoor buiten bestaan bevindende, zoo neem ik bij deze de vrijheid, mij aan mijne geŽerde Stadgenooten en Begunstigers aan te bevelen tot het Bijhouden van Boeken of andere Kantoor-Werkzaamheden. 
Dordrecht, 1 Janaurij 1856. J.J. WAGNER
    PS. De WINKEL mijner Vrouwer in Wol, Garen, Band, Katoen enz worde ook mijner Begunstigers aanbevolen.
- De Ondergeteekende voornemsn zijnde zijn WINKEL in GAREN, BAND en diverse MANUFACTUREN, in de Gravestraat B 173, na gedane vertimmering, op Woensdag 2 Januarij 1856 weder te openen, recommandeert zich bij vernieuwing in ieders gunst, zullende zich, door solide behandeling en zeer lage prijzen, het aanvankelijk genoten vertrouwen verder trachten waardig te maken.
Dordrecht, 31 December 1855. G. BAKKER
[http://files.archieven.nl/46/f/569.62/Dordrechtse_Courant_1856-01-01_002.pdf]

- Eenige MEISJES, TUSSCHEN DE 13 ŗ 16 jarne, uit den fatsoenlijken Burgestand, die wenschen het WOLLENNAAIJEN goed te leeren, kunnen geplaatst worden bij de Wed. J. Rippe geb. Van Goch.
Dordrecht, 18 februarij 1856. 
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.62/Dordrechtse_Courant_1856-02-19_002.pdf]

- OPRUIMING TOT PLAATSMAKING VOOR ANDERE ARTIKELEN.
Van eene extra-partij Begonnen en Afgewerkte Dames-Handwerken en Potichotipie, Tapisserie, Borduur- en Haakpatronen, fraai geteekende Kragen en Mouwen, Etuis, Estremien, Baal en meer andere Goederen; alles verre beneden Fabrieks-Prijs, bij de 
  Wed. J.M. BAX, Groenmarkt.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.62/Dordrechtse_Courant_1856-02-21_002.pdf]

- De Ondergeteekende heeft de eer het geachte Publiek te berigten dat zij Dinsdag, Woensdag en Donderdag a.s. bij den Heer A.J. WICHERS, op de Voorstraat, aan de Nieuwbrug, zal presenteren: Een fraai assortiment begonnen en afgewerkte Dames Handwerken, Portefeuilles, Etuis, fijna Parfumerien enz. Zij velit zich met bezoeken ruimschoots vereerd te zien.
  S. DELONI.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.62/Dordrechtse_Courant_1856-04-22_002.pdf]

- [Rooms-Katholiek] Hoewel er reeds in de 18e eeuw al eens een poging was ondernomen tot de stichting van een school, het rooms-katholiek bijzonder onderwijs kwam pas op gang door de stichting van een bewaar- en naaischool door de Sint-Vincentiusvereniging die op 5 mei 1856 werd geopend. Deze instelling, die het Rooms-katholiek gesticht voor liefdadigheid werd genoemd, had een eigen bestuur bestaande uit leden van de verschillende parochiale besturen. Het onderwijs werd gegeven door de zusters van de Notre Dame te Amersfoort. In 1868 werd besloten tot de oprichting van een parochiale burgerschool voor jongens, de Sint-Jozefschool waarvoor op de hoek van de Wijnstraat en de Schrijversstraat ruimten werden ingericht. Later werd deze school nog aanmerkelijk uitgebreid. Lager onderwijs aan meisjes werd door de Gasthuisnonnen van Steenbergen gegeven aan de Mariaschool die in 1860 was gesticht in de Schrijversstraat en in 1893 overgebracht naar de Voorstraat. Het parochiaal schoolbestuur bestond uit de pastoor en leden van het Kerkbestuur.

- De Ondergeteekende maakt hare Stadgenooten bekend, dat zich als ONDERWIJZERES in Vrouwelijke Handwerken heeft gevestigd in het Steegoversloot lett C. 1006. Zij beveelt zich minzaam in UEd. gunst, belovende eene zeer goede en civiele behandeling,
  Dordrecht, 30 Mei 1856.
  E.C. HOSKORN.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.62/Dordrechtse_Courant_1856-05-31_002.pdf]

* * * 1857 * * *

- Bij GEBRS VAN ERP op de Groenmarkt [A16] alhier, verlangt men 2 ŗ 3 kleedermakersknechts, Grootwerkers.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.63/Dordrechtse_Courant_1857-03-31_004.pdf]

- De Ondergeteekende heeft de eer de Dames te berigten, dat zij alhier gearriveerd is uit Parijs met een nieuw en smaakvol Assortiment Dames Hoeden, Mutsen, Bloemen, Vederen, Kragen, Mouwen, Lingeries en andere Nouveautťs, en hare AFFAIRE in bovengenoemde Artikelen zal openen op Maandag den 27 April, waarna zij zich beleefdelijk in UEd. gunst aanbeveelt, belovende eene accurate bediening.
  Dordrecht, 22 April 1857
  A.M. van Berge, Groenmarkt A. no. 27.
NB. Er bstaat ook gelegenheid tot plaatsing van LEERLINGEN.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.63/Dordrechtse_Courant_1857-04-23_002.pdf]

- Aan de Bijzondere School der Eerste Klasse, in de Gravenstraat alhier, wordt gevraagd een Hulp-Onderwijzer, van den 4den rang of kweekeling, Inclinerenden, vervoegen zich in Persoon bij den Hoofd-onderwijzer J. van RALEN welke tevens verwittigt dat hij, bij genoegzame deelneming, in de gewone avond-schooluren, onderwijs zal geven in de Fransche, Engelsche en Hoogduitsche taal.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.63/Dordrechtse_Courant_1857-05-30_002.pdf]

- FINALE OPRUIMING.
Op aanstaanden Woensdag 15 dezer en volgende Dagen, in het huis aan de Leuvebrug letter D 106, van de aldaar nog voorradige Linten, Bloemen, Stroo en andere Hoeden, Mutsen en verdere Mode-Artikelen, welke tot buitengewoon lage prijzen zullen worden uitverkocht.
A.W. KONING-DE RUIJTER.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.63/Dordrechtse_Courant_1857-07-14_002.pdf]

- ONDERWIJS. Ouders en voogden die bij den aanvang der Nieuwe Cursus, hunne kinderen of pupillen geplaatst wenschten te zien, worden beleefdelijk uitgenoodigd daarvan voor den 10 Augustus e.k. den Ondergeteekende kennis te geven.
P.M.V. van de RiviŤre, Instituteur.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.63/Dordrechtse_Courant_1857-08-06_002.pdf]
(P.M.V. van de Riviere (1831-1894), beeldbank Dordrecht)

- Nederduitsche meisjesschool.
Den onderwijzer J. SCHENK zal in de eerste helft der maand October weder Nieuwe leerlingen voor zijne School aannemen.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.63/Dordrechtse_Courant_1857-09-24_004.pdf]

- De Ondergeteekende die gisteren het bijzonder voorregt mogt genieten, het 40jarig HERINNERINGSFEEST van zijne werkzaamheid aan de Diaconie-School te dezer Stede te vieren, en daarvan bijna 20 jaren als Hoofdonderwijzer aan die School, geeft bij deze zijnen hartelijken dank te kennen aan zijne geachte Stadgenooten voor al de bewijzen van belangstelling en deelneming, hem bij die gelegenheid gegeven, en wel bijzonder aan diegenen hunner, welke van hunne zijde vrijwillig hebben bijgedragen, om de aan zijne zorg toevertrouwde Jeugd toen feestelijk te kunnen onthalen.
  Dordrecht, den 18 November 1857.
  G. BONKET 
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.63/Dordrechtse_Courant_1857-11-19_004.pdf]

* * * 1858 * * *

- De Ondergeteekende Onderwijs gevende, ook aan Kinderen die des daags de Meesters-scholen bezoeken, in het BREIJEN, NAAIJEN en alle HANDWERKEN van Nut en Smaak, beveelt zich daartoe bij vernieuwing in het gunstig aandenken van hare geŽerde Stadgenooten, belovende bijzonder te zullen letten op orde en netheid.
   A.M. ISENSEE ROOZENBOOM, Voorstraat C 44.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.64/Dordrechtse_Courant_1858-03-02_004.pdf]
NB.
(adresboek 1855) Isensee F.W. [Kantoorbedienden] 
(adresboek 1855) Isensee F.W. Grootekerksbuurt A199 kantoorbediende 
(adresboek 1865) Isensee F.W. Wijk C Steegoversloot No. 1176 kantoorbediende 
(adresboek 1868) Isensee F.W. Wijk D Lange Breestraat No. 667 kantoorbediende
(adresboek 1868) Isensee/Roozeboom A.M. Wijk D Lange Breestraat No. 667 onderwijzeres in vrouwelijke handwerken 
(adresboek 1873) Isensee F.W. Wijk D Lange Breedstraat No. 667 kantoorbediende 

- De Ondergeteekende voornemens zijnde, om met 6 April a.s. eene Bewaarschool voor den Burgerstand te openen, in de Spuistraat; beveelt zich bij deze in de gunst van hare Stadgenooten aan. E.H. LOGGER.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.64/Dordrechtse_Courant_1858-03-27_002.pdf]

- De Ondergeteekende betuigt bij deze haren hartelijken dank voor de vele bewijzen van deelneming, bij de viering van het VEERIGJARIG HERINNERINGSFEEST harer betrekking als SCHOOLHOUDERESSE ontvangen. Mogt zij zich, in dat aanzienlijk tijdvak, onafgebroken in het vertrouwen van vele Ouders verheugen, de blijken van belangstelling, haar gisteren betoond, zullen haar onvergetelijk blijven. Met veel vertrouwen beveelt zij dan ook hare SCHOOL bij voortduring in het gunstig aandenken harer Stadgenooten aan, en voegt er gaarne de verzekering bij, dat zij, zoo lang de Voorzienigheid hare krachten zal sparen, alles zal blijven aanwenden, om de tot hiertoe ondervondene tevredenheid zich steeds waardig te maken.
P.J. VAN DER WANT
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.64/Dordrechtse_Courant_1858-09-09_004.pdf]

- TAALONDERWIJS.
Met 1e September zal de Ondergetekende op nieuw zijne AVONDSCHOOL voor vreemde talen openen. Tot dezen Cursus, van 1e September tot Ultimo Mei, worden Jongens en Meisjes toeegelaten. J.A.C. LOS.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.65/Dordrechtse_Courant_1859-08-27_002.pdf]

- MODES.
De Ondergeteekende berigt hare geŽerde Begunstigers, ontvangen te hebben een schoon assortiment Nieuwe Bloemen, Linten, Balkapsels en Hoeden, en wat verder tot haar Vak behoort, terwijl zij zich op nieuw recommandeert tot het maken en vermaken van alle soorten van Dames-Hoeden
C.A. VAN DER STEK HOSKORN.
Voorstraat bij de Vuilpoort lett. D no. 99.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.64/Dordrechtse_Courant_1858-10-02_004.pdf]

- De Ondergeteekende berigt bij deze hare geŽerde begunstigerd, dat hare AFFAIRE in Dames Handwerken, aanstaandne Maandag den 18 dezer, zal verplaatst zijn van de Groenmarkt naar de Voorstraat lett. D. no. 24 naast den Heer BLOM, Boek- en Muzijkhandelaar, zich op nieuw minzaam in ieders gunst en vertrouwen aanbevelende.
  Dordrecht, 16 October 1858.
  C.P.A. VAN WAGENINGEN-TISSOT VAN PATOT.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.64/Dordrechtse_Courant_1858-10-16_004.pdf]

- ONDERWIJS.
Daar ik het voornemen heb, den 1 Febr. 1859, hier ter Stede eene INRIGTING voor uitgebreid Lager en Middelabar Onderwijs te openen, neem Ik de vrijheid, Ouders en Voogden, die mij hunne Zonen of Pupillen willen toevertrouwen, beleefdelijk te verzoeken, mij daarvan vůůr den 15 Dec. e.k. opgave te willen doen. prospectussen der Inrigting zijn te bekomen ten Huize van den Hr. P.M.V. van de RIVIERE.
  Dordrecht, 30 Nov. 1858.
  E.D.G. FRAHM.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.64/Dordrechtse_Courant_1858-12-02_002.pdf]

* * * 1859 * * *

- Uit de hand te koop: Een netten en goed onderhouden WINKEL-OPSTAL. Te bevragen: Groenmarkt lett. A no. 275.
[bron:http://files.archieven.nl/46/f/569.65/Dordrechtse_Courant_1859-01-25_002.pdf]

- JONGENS- EN MEISJESSCHOOL.
De ondergeteekende brengt ter kennis van Ouders en Voogden, dat hij met April e.k. zijne school ook tangelijk zal stellen voor Meisjes... J.A.C. LOS, Fransch- en Nederd. onderwijzer.
[bron:http://files.archieven.nl/46/f/569.65/Dordrechtse_Courant_1859-03-05_004.pdf]

- ONDERWIJZERS VOOR HANDWERKEN.
Door het vertrek van mej. A.W. REUS wordt met 1 Junij a.s. op de stads-tusschenschool gevraagd: eene Eerste Onderwijzeres voor het onderrigt in breijen en naaijen. Dit onderwijs moet gegeven worden elken Maandag, Dingsdag, Donderdag en Vrijdag des namiddag van 4-6 ure en het tractement is van f 80 tot f 100 naar mate der verdiensten. Men vervoege zich bij den hoofdonderwijzer der Stads-Tusschenschool in het Hof.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.65/Dordrechtse_Courant_1859-04-02_002.pdf]

- DE GARENKLOS. Ten gevolge der vergrooting van zijn winkel, heeft de Ondergeteekende de eer te berigten, dat hij bij zijnen bekenden Handel in Garen, Band, Wol, Saijet, Tapisserien enz enz thans ook heeft gevoegd, die in alle soorten van GEBREIDE en GEWEVEN GOEDEREN, GORDIJNFRANJES, EMBRASSES, HANDSCHOENEN enz enz waarin hij hoopt hetzelfde vertrouwen te zullen genieten, dat hij tot heden zoo ruimschoots mogt ondervinden. Dordrecht, 22 April 1859. T.L. VAN DETH.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.65/Dordrechtse_Courant_1859-04-23_002.pdf]

- A.M. VAN BERGE.
Heeft bij deze de eer aan de Dames te berigten, dat door haar uit Parijs is ontvangen een Nieuw en smaakvol Assortiment van Zijden- Crepe- Stroo en Fantasie- DAMES-HOEDEN, Mutsen, Kapsels, Blondes, Linten, Bloemen, BroderiŽn en alle Mode-Fournituren.
Dordrecht, 26 April 1859. Groenmarkt A no. 27.
NB. Er bestaat tevens gelegenheid tot plaatsing van Leerlingen.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.65/Dordrechtse_Courant_1859-04-26_002.pdf]

- Mejufvrouw J.J. COHEN STUART is voornemens alhier eerlang eene DAGSCHOOL voor Jonge Jufvrouwen te openen, wier aantal niet meer dan dertig zal bedragen. Het onderwijs zal behalve het Hollandsch, Fransch, Engelsch, Hoogdtuisch, en waar dit verlang wordt, het Italiaanssch, alle vakken omvatten bij het Lager Onderwijs opgenomen, alsmede de Vrouwelijke Handwerken.
Tot het geven van inlichtingen hebben zich bereid verklaard de Heeren J.A. DELHEZ, C.P. DE KAT, M.F. ONNEN, J.O.W.F. RENS, W.J.O. SLUITER, P. DE VRIJ.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.65/Dordrechtse_Courant_1859-07-21_004.pdf]

- Aan belanghebbenden wordt bekend gemaakt dat Mejufvrouw J.J. COHEN STUART, hare vroeger aangekondigde Dagschool, voor een Dertigtal Jonge Jufvrouwen, op den eersten Maandag in November zal openen.
Tot het geven van inlichtingen hebben zich bereid verklaard de heeren J.A. Delhez, C.P. de Kat, M.F. Onnen, ds M.A. Perk, J.O.W.P. Rens, Mr. P.A. SANDER, W.J.O. Sluiter en P. de Vrij.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.65/Dordrechtse_Courant_1859-09-24_002.pdf]
NB
(adresboek 1860) Cohen Stuart J.J. Wijk B Wijnstraat No. 136 onderwijzeres;
(adresboek 1865) Cohen Stuart J.J. Wijk B Wijnstraat No. 142 onderwijzeresse;

- De Ondergeteekende bij zijnen TINWINKEL ook eene AFFAIRE gevestigd hebbende, in BEGONNEN HANDWERKEN, TAPISSERIEN, BRODERIES, en alles wat tot dit vak behoort, neemt de vrijheid zich beleefdelijk ook hierin aan te bevelen.
   Dordrecht, den 5 December 1859.
  W.J. NOTEMAN, Voorstraat Lett D. No. 67.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.65/Dordrechtse_Courant_1859-12-06_002.pdf]

- Bij JOH. VISSER Kloveniersburgwal bij de Hoogstraat te Amsterdam, is verschenen en alom te ontbieden
Mode-Journaal voor Dames, getiteld
Parijzer Mode-Salon, Handboek voor Dames-Modes en Vrouwelijke Handwerken
.
verschijnt maandelijks
Afwisselend met dubbele en enkele groote Parijsche Mode- en Patroon-Platen en uitgesneden Patronen in ware grootte.....;
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.65/Dordrechtse_Courant_1859-02-12_002.pdf]

* * * 1860 * * *

- adresboek 1860
A.M. Isensťe geb. Roozeboom, Wijk C Voorstraat No. 44, onderwijzeres in vrouwel. handwerken;
A.C.  Berlijn, Wijk B Nieuwbrug No. 38, naaischoolhoudster; [=overleden 1864]
D.W. Zahn, Wijk D Vriezestraat No. 913, onderwijzeresse der stads-naaischool;
Wageningen geb. Tissot van Patot, C.P.A. van, Wijk D Voorstraat No. 7, winkelierster in dameshandwerken;
NB.
(adresboek 1854) Zahn D.W. Wijk D Vriezestraat No. 913 naaivrouw
(adresboek 1855) Zahn D.W. [Naaisters]
(adresboek 1855) Zahn D.W. [Onderwijs; Bijzondere Scholen; Scholen der Eerste Klasse; Brei- en naaischool der N.H. gemeente] Onderwijzeresse
(adresboek 1855) Zahn D.W. Vriesestraat D913 naaivrouw
(adresboek 1857) Zahn D.W. Vriezestraat Naaisters 1
(adresboek 1860) Zahn D.W. Wijk D Vriezestraat No. 913 onderwijzeresse der stads-naaischool
(adresboek 1860) Zahn D.W. E 176 [bijvullingen/veranderingen sedert 1 Jan 1860] onderwijzeresse der Stads Naaischool

- adresboek 1860
Eyk (Eijck) B.van Wijk D Korte Breestraat No. 936 wollen- en linnennaaister
Waterbeek L.E. Wijk E Kromhout No. 133 kleerbleeker, koopman in linnen 

- De Ondergeteekende maakt bekend, dat zij voornemens is om alhier met assistentie van hare zuster, eerlang eene SCHOOL voor Jonge Jufvrouwen te beginnen. Zij verzoekt Ouders en voogden die hiervan gebruik wenschen te maken zich liefst zo spoedig moogelijk bij haar te vervoegen.
H.L. VAN DER NOORDAA.
Er zal onderwijs worden gegeven in de Hollandsche, Fransche, Hoogduitsche en Engelsche talen, de bijvakken en Vrouwelijke Handwerken.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.66/Dordrechtse_Courant_1860-01-14_002.pdf]

- Ondergeteekende heeft de eer te berigten, dat zij Maandag 26 October a.s. hare BEWAARSCHOOL zal openen, en noodigt tevens belanghebbenden beleefdelijk uit Woensdag en Donderdag 21 en 22 dezer, van 12 tot 4 uur, die Inrigting te komen zien. Wed. G. KUNST v.d. HEUVEL.
[
bron: Dordrechtse Courant 20 oktober 1860]

- De Burgemeester en Wethouders van Dordrecht, brengen bij deze ter kennisse van de belanghebbenden, dat op Maandag den 29 October 1860, des middags ten Twaalf ure, ter Raadhuize der Gemeente, zal plaats hebben de aanbesteding van:
1) de gedeeltelijk AF- en UITBREKING van de voormalige Regentenkamer en daar aan grenzende kleine Schoolkamer, met de daarbij gelegen Gang, Portaal en Galerij, bij de Armenschool in de Vriezestraat en
Het inrigten dier Lokaliteit tot eene Naai- en Brei-School met daarbij behoorende Kleed-Kamer, Portaal en Bergkamer enz
2) Het LEVEREN van 80 of meerder stuks gegoten IJzeren Putramen met deksels....;
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.66/Dordrechtse_Courant_1860-10-25_003.pdf]

- Dordrecht, den 29 October. De af- en uitbreking in de armenschool in de Vriezenstraat alhier, en het inrigten dier localiteiten tot eene naai- en breischool, is heden aangenomen door L. van der STEEN alhier, voor f 4750 en de levering der gegoten ijzeren putramen door de wed. A. Sterkman te s Hage voor f 8,90 per stuk binnenwerks, lang o.55 el en f 8,29, lang f 0.45 el. 
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.66/Dordrechtse_Courant_1860-10-30_002.pdf]

- De Ondergeteekende heeft de eer te berigten, dat zij harer WINKEL in Garen, Band, Wol, Saaijetten en andere Artikelen, heeft geopend op de Voorstraat nabij de Vischbrug D no. 24. Zij neemt de vrijheid zich beleefdelijk in de gunst harer geŽerde Stadgenooten en verdere Begunstigers aan te bevelen. Dordrecht, 24 December 1860. Wed. J. DEGENS-KEEMAN.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.66/Dordrechtse_Courant_1860-12-25_004.pdf]

* * * 1861 * * *

- Verbeterde en Vereenvoudigde NAAI- EN STIK-MACHINE,
Geoctroijeerd bij Besluit van Z.M. den Koning der Nederlanden, in dato 30 November 1860, No. 55.
Deze MACHINE is geschikt voor alle soorten Naai- en Stikwerk, zoowel voor Leder als Zeildoek, tot zelfs de fijnste Stoffen, in een woord, zij verrigt op eene veel fraaijer wijze en met eene verrassende snelheid, zoowel het Elst- als het Naaldwerk. De Steken zijn aan beide zijden eenerlei; - bij aldien door het gebruik der Goederen eenige steken gebroken of versleten zijn, laten echter de overige steken niet verder los, of men zou daartoe eene schaar of een mes moeten bezigen. In een paar uren tijds is met de werking der machine volkomen bekend.
De prijzen zijn van f 60 tot f 225 al naar gelang der grootte.
Uitmuntende MACHINES, geschikt voor Heeren- en Dames-Kleedermakers en naaister, kosten f 100 tot f 125.
Alleen op franco aanvragen worden Prospectussen, Inlichtingen, Monsters van berwerking enz, toegezonden door den vervaardiger.
J. LINDEMANS, Varkenmarkt te Dordrecht.
PS. Door aankoop eener Machinale Draaibank, ben ik in staat tot zeer civiele prijzen, alle soorten van Schroeven, Moeren, Olie-Walsen enz te vervaardigen, waartoe ik mij beleefdelijk aanbeveel.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.67/Dordrechtse_Courant_1861-01-10_004.pdf]



- WATERSNOOD.
Sedert onze vorige is tot heden Dingsdag avond aan ons bureau ontvangen:
Van de Jongejufvrouwen van de Naaischool van Mejufvr. Gezusters Hartgers een Bankbill. noo 163 gr. f 25, aan specie f 7,50 dus te zamen f 32,50, zijnde opbrengst eener loterij van door hen vervaardigde vrouwelijke handwerken......Blusse en Comp;
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.67/Dordrechtse_Courant_1861-01-24_003.pdf]
NB.
(adresboek 1855) Hartgers, H. [Naaisters] 
(adresboek 1855) Hartgers, H., Voorstraat D97, wollenaaister; 
(adresboek 1865) Hartgers, M., Wijk D Voorstraat No. 97, naaister;
(adresboek 1868) Hartgers, M. Wijk D Voorstraat No. 97 naaister;

- Bij de Commissie tot het inzamelen van giften tot leniging der rampen van den watersnood in ons Vaderland, is sedert de laatste opgave tot heden met erkentelijkheid ontvangen:
..... van eenige leerlingen van de School van Mejufvr. A.C. Berlijn f 13,40;.....
[http://files.archieven.nl/46/f/569.67/Dordrechtse_Courant_1861-01-26_004.pdf]

- De PREDIKANT te ZUILICHEM berigt de goede ontvangst eener Mand van Vrouwelijke Kleedingstukken, voor de noodlijdende zijner gemeente, onder het motto: Met warme hartjes gegeven / Met koude handjes genaaid
Van de Jonge Jufvrouwenschool van mejufvrouw COHEN STUART, te Dordrecht.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.67/Dordrechtse_Courant_1861-02-07_004.pdf]

- De Ondergeteekende zich met ter woon van de Voorstraat aan het Steegoversloot Lett C no. 1176 gevestigd hebbende, heeft de eer aan hare geachte Stadgenooten te verwittigen, dat zij thans eene RUIMERE gelegenheid heeft tot plaatsing van NIEUWE Leerlingen, voor Onderwijs in Breijen, Naaijen en alle Handwerken van Nut en Smaak, waartoe zij zich bij vernieuwing in het gunstig aandenken aanbeveelt; ook van zulke Ouders wier Kinderen des daags de Scholen van het Lager Onderwijs bezoeken. Zij belooft het reeds genoten vertrouwen door verdere naauwgezetheid zich waardig te maken en bijzonder op orde en netheid te zullen letten.
A.N. ISENSEE-ROOZEBOOM 
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.67/Dordrechtse_Courant_1861-05-02_002.pdf]

- Door Familieomstandigheden.
Wordt direct ter overname aangeboden, eene sedert jaren gevestigde goed gesorteerde 
AFFAIRE in DAMES-HANDWERKEN
. Een goed bestaan opleverende, het HUIS is daarbij te HUUR of te KOOP. 
Adres franco, Letter C, bij den Boekhandelaar F. BOEKEE alhier.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.67/Dordrechtse_Courant_1861-06-18_002.pdf]

- Mejufvrouw J.J. COHEN STUART heeft gelegenheid EENE KWEEKELING te plaatsen met 1e October a.s.
- MODES. Ter opleiding in het Modevak kunnen twee Jonge Jufvrouwen geplaatst worden. Adres Mejufvrouw Ch.M. POL.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.67/Dordrechtse_Courant_1861-08-29_002.pdf]

- De Ondergeteekende berit bij deze hare geachte negunstigers, dat zij hare Affaire in DAMES-HANDWERKEN heeft Overgedaan aan Mejufvrouw de Wed. VAN WINKOOP en VAN SOELEN; betuigt haren opregten dank voor het zoo vele jaren ruimschoots genooten vertrouwen, en beveelt hare Opvolgsters ten minzaamste aan.
  Dordrecht, 15 november 1861.
  C.P.A. VAN WAGENINGEN, TISSOT VAN PATOT.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.67/Dordrechtse_Courant_1861-11-16_002.pdf]

- Blijkens Akte den 30 October 1861 verleden vor den Notaris Colenrbander te Nijkerk, Provincie Gelderland, hebben Debora Catharina Huijgens weduwe van dne Heer A. van Winkoop, Winkeldoende en Jannetta van Soelen, zonder beroep, beiden gewoond hebbende te Nijkerk, thans te Dordrecht woonachtig onder de Firma: "de Weduwe A. van Winkoop en J. van Soelen", eene Vennootschap aangegaan, gevestigd te Dordrecht, en tot onderwerp hebbende eene HANDEL in Tapisserie-Werken en andere, doorgaans tot dien Handel behoorende Voorwerpen.
Deze Vennootschap is begonnen den 1 November 1861, en zal eindigen zes maanden na opzegging door eene der Partijen; die beide tot teekening der Firma bevoegd zijn en elk afzonderlijk geregtigd zijn voor de Firma te handelen, behalve wat betreft inkoopen voor de Vennootschap ter leen geven of nemen van gelden en verkoop, vervreemding of reparatie van Onroerend Goed.
Deze bekendmaking geschiedt overeenkomstig Art. 28 van het Wetboek van Koophandel.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.67/Dordrechtse_Courant_1861-11-28_002.pdf]

* * * 1862 * * *

- EENE JUFVROUW verlangt eene GEMEUBILEERD KAMER, te Sliedrecht, Papendrecht of Dordrecht, en wil daar Onderwijs geven aan Jonge Jufvrouwen in alle Handwerken, voornamelijk in Borduren op Neteldoek, Kantwerken en Landschappen te Borduren op het Papier met zijde.
Inclinerenden worden verzocht dit te melden franco, onder letter G bij A.A. LOTS, ter Boek- en Courant-Drukkerij alhier, terwijl men dan bereid is om zich aan Huis te vervoegen om te spreken. 
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.68/Dordrechtse_Courant_1862-02-27_004.pdf]

- MODES EN NOUVEAUT…S. A.W. KONING DE RUIJTER
Ontvangen de nieuwste artikelen voor Demi-Saison, als Stroohoeden, Linten, Japonstoffen, Mantels enz. De Ontvangst der Nieuwe Parijzer-Modes zal later worden geannoveerd.
- De Ondergeteekende hebben de eer hunne geachte Begunstigers te berigten, dat zij op HEDEN Ontvangen hebben, eene Nieuwe Sortering HANDWERKEN.
  Dordrecht, 1 April 1862.  de Wed. VAN WINKOOP en VAN SOELEN.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.68/Dordrechtse_Courant_1862-04-01_002.pdf]

- ONDERWIJS.
Beginnende primo November a.s. Zal er bij den onderwijzer A. DEGENS aan zijne Inrigting, ook gelegenheid zijn tot het aanleeren van VROUWELIJKE HANDWERKEN des avonds tusschen 5 en 7 ure. Dordrecht, 13 October 1862.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.68/Dordrechtse_Courant_1862-10-14_004.pdf]

- A.M. VAN BERGE.
Berigt aan de Dames de Ontvangt der Nieuwste Dames- en Kinderhoeden, Mutsen, Coiffures, Linten, Bloemen, Veeren, enz voor dit Saisoen.
Ook bestaat er gelegenheid tot plaatsing van een LEERLING.
Dordrecht, den 20 October 1862. Groenmarkt.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.68/Dordrechtse_Courant_1862-10-21_004.pdf]

* * * 1863 * * *

- HELPSTERS voor het ONDERWIJS in de HANDWERKEN voor MEISJES.
Aan de OPENBARE SCHOLEN te DORDRECHT worden gevraagd Twee Helpsters voor het Onderwijs in de Handwerken voor Meisjes,om zoo spoedig mogelijk hare Betrekking te aanvaarden. De jaarlijksche bezoldiging dier Helpsters zal waarschijnlijk op f 30 worden bepaald. De Sollicitanten naar die Betrekkingen wordne uitgenoodigd zich op Dingsdag den 23 dezer, des namiddags ten Twee uren, te vervroegen aan het Lokaal der Plaatselijke School-Commissie in het Hof.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.69/Dordrechtse_Courant_1863-06-11_004.pdf]

- Mevrouw C÷STER van Amsterdam, Elandsgracht GG263, heeft de eer de Notabelen te verwittigen, dat zij alhier is gearriveerd met een exquis assortiment Tapisserie Borduur- en Koraalwerken van de schoonste dessins van eigen vinding en fabrikatie, zoo wel in hoog- als platwerk, geschoren en met gouddraad voor Kanapť- en Haardkleeden, Vuurschermen, Stoel- en Piano-Zittingen, Kanapť- Rug- en Stoelkussens, Etageres, Schel-, Boekrek- en Geweerbanden, Pantoffels en Kinderschoentjes, Lampenkleeden, Sluijers en Hoedjes, voorts in gebordeerd Lederwerk, de schoonste Nouveautťs voor heeren en Dames, alsmede in de fijnste kleuren, Wol, Gitten en Koralen, enz, alles tegen noot gehoorde lage prijzen.
Belast zich tevens met bestellingen van Dames-Handwerken van welken aard dan ook, hetzij reeds begonnen, of in order te brengen.
Zij hoopt met een bezoek te worden vereerd, om hare Tentoonstelling van Kunst en Smaak te bezigtigen, op de Nieuwe fraai ingerigte Bovenzaal van den Heer R.J. VAN DER HORST, op de Groenmarkt (Vrijen Opgang)
Geopend van af Maandag 22 Junij, van 's morgens 10 tot 's avonds 8 ure.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.69/Dordrechtse_Courant_1863-06-20_004.pdf]

- METHODISCHE EN ORTHOPAEDISCHE GYMNASTIE.
De Ondergeteekende heeft de eer kennis te geven, dat het Onderwijs in de Gymnastie en in eht Dansen zal aanvangen, op Maandag 5 October. Zij, die nog van dit Onderwijs wenschen gebruik te maken, worden vriendelijk verzocht zich spoedig aan te melden. Die ligchaamsgebreken hebben ontvangen bijzonder Onderwijs en zullen met de grootste zorg worden behandeld. De Nieuwe Inrigting op de KUIPERSHAVEN is nog voor belangstellenden te bezigtigen, op aanstaanden Zondag 27 September, des namiddags van 12 tot 2 ure. De Directeur voornoemd J.P. GOEDHART.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.69/Dordrechtse_Courant_1863-09-26_004.pdf]

- ONDERWIJS.
De Onderwijzer A. Degens verlangt een Hulponderwijzeres liefst ook bedreven in Vrouwelijke Handwerken.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.69/Dordrechtse_Courant_1863-09-29_004.pdf]

- GROENMARKT, HET 5DE HUIS VAN DEN HEER VAN DER HORST, No. 211.
Buitengewone, goedkope en gewis nooit weer voorkomende gelegenheid tot inkoop van zeer deugdelijke, soliede, prijswaardige LINNENS, TAFELGOEDEREN, HANDDOEKEN, ZAKDOEKEN, FLANELLEN, ZWARTE ZIJDE, in 't Hulp-Magazijn van
D.J. FULDAUER, van Amsterdam.
Groenmarkt, het 5de Huis van den Heer Van der Horst, No. 211.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.69/Dordrechtse_Courant_1863-10-08_004.pdf]

- A.W. Koning-de Ruyter
HEDEN ONTVANGEN de nieuwste Parijzer Modellen van Winter-Mantels, Sorties, enz, benevens de Nieuwste Fransche Japonstoffen in Popelines, Orleans, Rips, unis Taconnťs, ťcossois enz benevens een zeer groot Assortiment Broderies, Lingeries en vele andere Nouveautťs.
NB. De ontvangst der Modes van HOEDEN enz zal later worden geannonceerd.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.69/Dordrechtse_Courant_1863-10-08_004.pdf]

- De Ondergeteekende hebben de eer hunne geachte Begunstigers te berigten, dat zij weder ruim voorzien zijn van een fraai ASSORTIMENT der Nieuwste DAMES-HANDWERKEN, zich bij voortduring minzaam aanbevelend.
  Dordrecht, 10 October 1863.
  Wed. VAN WINKOOP & VAN SOELEN.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.69/Dordrechtse_Courant_1863-10-10_004.pdf]

- De Ondergeteekende geeft door deze kennis, dat zij eenen WINKEL in GAREN, BAND, SAIJETTEN enz op heden geopend heeft ten haren Woonhuize, Vriezestraat lett. C no. 1662. Beleefdelijk beveelt zij zich in de gunst harer Stadgenooten aan, belovende door eene accurate en cuviele bediening het in haar te stellen vertrouwen waardig te toonen.
  Dordrecht, 9 December 1868.
  Wed. L.J. VAN DEN BERG-DE WIT.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.69/Dordrechtse_Courant_1863-12-10_004.pdf]

* * * 1864 * * *

- Openbare Verkooping 6-9-1864, notaris H. Schuyten.
Van eene aanzienlijke en solide partij manufacturen, garen, band, wol en saaijetten en staande in: lakens....tot de nalatenschap van wijlen mejufvrouw Maria Catharina Karsdorp, in leven winkelierster in manufacturen, gewoond hebbende en over leden te Dordrecht;
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.70/Dordrechtse_Courant_1864-09-03_002.pdf]
NB.
(adresboek 1854) Karsdorp M.C. Wijk C Vriezestraat No. 1682 part.;
(adresboek 1855) Karsdorp M.C. [Winkeliers] In Manufacturen;
(adresboek 1855) Karsdorp M.C. Vriesestraat C1682 winkelierster;
(adresboek 1860) Karsdorp M.C. Wijk C Vriesestraat No. 1682 winkelierster;

- Voor de vele bewijzen van belangstelling, ondervonden vij het smartelijk verlies van mijnen geliefden Echtgenoot H.J. GULDENBERG, betuig ik, ook namens mijne verdere Betrekkingen, den hartelijksten dank.
   Wed. H.J. GULDENBERG BOSSIJ
   Dordrecht, 14 Junij 1864.
Daar ik door het overlijden van mijn Echtgenoot mij gedrongen gevoel in een middel van bestaan te voorzien, zoo beveel ik mij tot het maken van alles wat tot het Vak van Wollennaaister behoort, beleefdelijk aan.
[
bron: Dordrechtsche courant, 16-06-1864]

- Vrijwillige Openbare Verkooping (notaris H. Schuyten).
(1) een winkelhuis en erf, met tuin en stal of pakhuis, te Dordrecht aan de Vriezestraat tusschen de voormalige Vriezenpoort en de Stoofstraat get. C 1678/1679 en 1682 groot 2 R 13 El.
Het Huis, waarin de Winkel in MANUFACTUREN sedert vele jaren, emt het beste gevolg wordt uitgeoefend, bevat een geplafonneerden Winkel; onderscheidene behangen Kamers waarvan 2 geplafonneerd; Keuken met Grondpomp; alsmede behangen Tuinkamer met net betimmerden Schoorsteen, Slaapplaats en ruime kast. Voorts een goed beplanten Tuin en daar achter een Stal of pakhuis, uitgang hebbende in eene Gang aldaar.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.70/Dordrechtse_Courant_1864-07-30_002.pdf]

- Openbare Verkooping (notaris H. Schuijten) partij manufacturen. Garen, band, wol en saaijetten bestaande in: .......van wijlen mej. Maria Catharina Karsdorp, in leven winkelierster in manufacturen.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.70/Dordrechtse_Courant_1864-09-03_002.pdf]

- MODES. De Ondergeteekende berigt de ontvangst van de Nieuwe modellen van Dames- en Kinderhoeden, Mutsen, Linten, Bloemen, Vederen enz. A.M. VAN BERGE.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.70/Dordrechtse_Courant_1864-10-20_002.pdf]

* * * 1865 * * *

- De Ondergeteekenden brengen het Compliment van den Dag aan Vrienden en Begunstigers. Tevens hebben zij de eer hunne Stadgenooten te berigten, dat zij in den loop dezer maand hunnen WINKEL, DE AMSTERDAMSCHE BAZAR aan de Aardappelmarkt over de Varkenmarkt B 267 in Garen, Band, gebreide Goederen enz zullen openen, waarvoor zij zich minzaam aanbevelen.
de wed. G. van der Linde geb. E.A. Gortmans / H.M.G. van de Linde, verloskundige
Dordrecht, 1 Januarij 1865.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.71/Dordrechtse_Courant_1865-01-03_002.pdf]

- Voor de vereenigide Betrekking van MAGAZIJNHOUDSTER en ONDERWIJZERES in de Naai- en Verstelschool der Vrouwen-Vereeniging, wordt tegen Mei aanstaande, eene Fatsoenlijke BURGERVROUW van Middelbaren Leeftijd, bij voorkeur Weduwe met eene Dochter, of wel een paar ongehuwde Zusters. Vereischten zijn: bekwaamheid in Knippen, Naaijen, Stoppen, Mazen en Breijen, vlug Rekenen en Schrijven, Sollicitanten kunnen zich tot den 23 dezer maand in Persoon aanmelden bij
Mevr. BLUSSE VAN ZUIDLAND-JACKSON en Mej. M. VERWEY, Groenmarkt. 
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.71/Dordrechtse_Courant_1865-01-19_004.pdf]
NB
adresboek 1860
M.E. Lipjes, Wijk A Groenmarkt No. 274a, winkelierster in manufact., depot van gemaakte kleedingstukken der vrouwenvereeniging;
adresboek 1865
M.E. Lipjes, Wijk A Groenmarkt No. 274a, winkelierster in manufacturen, depot van gemaakte kleederen der vrouwen-vereeniging;
adresboek 1868
Wed. F. te Boekhorst/ de Waard, Wijk A Groenmarkt No. 15, winkelierster en onderwijzeresse der vrouwenvereeniging;
adresboek 1879 
Wed. F. te Boekhorst/de Waard, Wijk A Groenmarkt No. 15, winkelierster en onderwijzeres der vrouwen-vereeniging;

- De Ondergeteekende, zich met ter Woon van het Steegoversloot naar de Lange Breedstraat, Letter D no. 667 gevestigd hebbende, heeft de eer aan hare geachte Stadgenooten te verwittigen, dat zij thans nog eene ruimere en gemakkelijker gelegenheid heeft tot plaatsing van NIEUWE LEERLINGEN voor Onderwijs in het breijen, Naaijen en alle Handwerken van Nut en Smaak, waartoe zij zich bij vernieuwing in het gunstig aandenken aanbeveelt.
Zij belooft het reeds jaren genotere vertrouwen door verdere naauwgezetheid zich waardig te maken, en bijzonder op orde en netheid te zullen letten.
A.M. ISENSEE-ROOZEBOOM.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.71/Dordrechtse_Courant_1865-05-06_002.pdf]

- GROENMARKT A 274, Hoek Vleeschhouwerstraat, voorheen Magazijn der Vrouwen-Vereeniging
BELANGRIJKE GROOTE UITPAKKING van eenen aanzienlijke partije linnens en witte goederen, crinolines enz.....M. ROEPER & Co van Amsterdam.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.71/Dordrechtse_Courant_1865-05-13_004.pdf]

- Repareren en stemmen van pianino's, piano's enz.... W.C. Bender.
Grootekerksbuurt A 199, ten huize van Mej. J.C. GOVERS.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.71/Dordrechtse_Courant_1865-08-31_002.pdf]

- Aan een der Openbare Armenscholen te Dordrecht, wordt gevraagd een Helpster voor het Onderwijs in de HANDWERKEN voor MEISJES, boven de 16 jaar oud, om zoo spoedig mogelijk de betrekking te aanvaarden. De jaarlijksche bezoldiging bedraagt aanvankelijk f 30.
De Sollicitanten voor de betrekking worden uitgenoodigd zich voor 24 dezer maand in persoon te vervoegen bij Mevrouw S.C.B. BLOM geboren VAN BROEK, aan de Groenmarkt.
  Dordrecht 7-9-1865.
  Van der Noordaa, secretaris Plaatselijke Schoolcommissie
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.71/Dordrechtse_Courant_1865-09-09_004.pdf]

- adresboek 1865
A.M. Roozeboom, Wijk C Steegoversloot No. 1176, onderwijzeres in vrouwelijke handwerken;
Winkoop geb. Huigens, Wed. A. van, Wijk D Voorstraat No. 7, winkelierster 1865;
Soelen J. van Wijk D Voorstraat No. 7, parte.;

* * * 1866 * * *

- De Ondergeteekende berigt dat zij zich heeft gevestigd als LINNEN- en WOLLEN NAAISTER op de Vest bij de Noorderpoort alhier, C 602, beveelt zich minzaam in de gunst harer geeerde Begunsitgers en Stadgenooten en vraagt EENIGE LEERLINGEN.
   N. ADVOCAAT.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.72/Dordrechtse_Courant_1866-04-07_002.pdf]

- Bij de cholera-commissie zijn na de vroeger gedane opgaven nog ingekomen de volgende giften:.... bij Ds Perk van mej. Cohen Stuart een pak nieuwe kledingstukken; bij den heer pieren eenige dekens en twee pakken kledingstukken;.....
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.72/Dordrechtse_Courant_1866-06-26_001.pdf]

- Mejufvrouw ITZ-SCHEUDERS vraagt ten spoedigste Eene Jongste Helpster.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.72/Dordrechtse_Courant_1866-07-31_002.pdf]

- De Ondergeteekende heeft de eer te berigten, dat zij zich alhier gevestigd heeft als MODENAAISTER. 12 jaren werkzaam geweest zijnde bij Madame VOGELS-MADLENER te 's Hage, meent zij zich volledig bekwaam te achten om als zoodanig op te treden en beveelt zich minzaamst bij de Dames aan. 
    C. BURGER, Adres den Heer W. BURGER, Voorstraat over de Kerkstraat.
- Veel verbeterde Amerikaansche naaimachinen van Wheeler & Wilson, Planer & Kaiser en anderen, van de beste Constrcutie, ingerigt om te booren, zoomen, rimpelen, koord en band op te SOUTACHEREN, tevens voorzien van het nieuw uitgedachte Werktuig voor de Vlechtsteek. Zij werken zeer ligt, snel, zonder gedruisch en maken ontornbare steken. Zij worden door het geheele rijk franco geleverd, met twee jaren garantie en kostelooze aanleering door J.A.M. BEKKING, Werktuigkundige te Rotterdam, Kaasmarkt Wijk 9 no. 457.
[Dordrechtsche courant, 27-09-1866]

- Burger-Bewaarschool.
De Ondergeteekende bericht, dat hare School, thans verplaatst is naar het Steegoversloot Lett. C. no. 994. Zij blijft zich voortdurend in de gunst harer Stadgenooten aanbevelen. Dordrecht, 23 September 1866. G. VOLLENHOVEN-REUS.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.72/Dordrechtse_Courant_1866-10-02_004.pdf]

- De Ondergeteekenden hebben de eer hunne geachte begunstigers te berigten, dat zij weder ruim voorzien zijn van een fraai ASSORTIMENT der Nieuwste DAMES-HANDWERKEN, zich bij voortduring minzaam aanbevelende. 
Dordrecht, 12 October 1866.  Wed. VAN WINKOOP & VAN SOELEN.
[
bron: Dordrechtsche courant, 13-10-1866]

- DE DAMES C÷STER van Middelburg hebben de eer U tot een bezoek uit te noodigen, ter bezichtiging eener TENTOONSTELLING,
Op de Bovenzaal van het Gebouw Koophandel en Zeevaart, op de Groenmarkt bij VAN DER HORST. De Verkoop begint op Donderdag den 8 November en volgende dagen.
Bestaande in aangevangene en afgewerkte TAPISSERIEN en ANDERE VOORWERPEN VAN KUNST EN SMAAK, als:
Geborduurde Vuurschermen, Fauteuils- en Piano-Stoelbekleedsels; Canapť- en Haardkleeden; Reistasschen, Lambrequins met toestellen; Kapstokken met Borduursels; Canapť-, Rug- en Voetkussens; Bretels- servet- en Schellebanden; Lampen- en Schellekleedjes; Voetzakken en Pantoffels; alsmede eene Keurige Collectie voor St. NIKOLAAS-GESCHENKEN.
Voorts: Garneersel voor Japonnen en Rokken; Ceintures, Handschoenen, Lignerien enz.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.72/Dordrechtse_Courant_1866-11-10_002.pdf]

- De Ondergeteekende voornemens zijnde op maandag den 19 November eene BURGER-BEWAARSCHOOL te openen, in de Spuistraat D 690, beveelt zich beleefdelijk bij hare Stadgenooten daartoe aan.
  Dordrecht, 12 November 1866.
  E.J. VLIEGENTHART.
- De tentoonstelling der Dames CŲster uit Middelburg, duurt nog slechts eenige dagen, en is door ontvangst eener Wonderschoone groote POP in Koninklijk gewaad verrijkt.
- TENTOONSTELLING van Dames handwerken en Voorwerpen van Kunst en Smaak voor de VERLOTING ten behoeve der Vereeniging der H. Elisabeth alhier, zal gehouden worden, Zaturdag en Zondag 17 en 18 November a.s. van 12-4 uur, op de Bovenzaal van dne Heer VAN DER HORST, Groenmarkt ŗ 10 Cents entree, terwijl tevens aldaar nog loten zullen te bekomen zijn, alsmede bij de dames wekende leden der Vereeniging, welke zich ook gaarne met de in ontvangst neming van voorwerpen willen belasten tot 16 November a.s.
Names de Vereeniging, BOCOP-SCHOTMAN, MASION, MASION-VAN ROER.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.72/Dordrechtse_Courant_1866-11-13_002.pdf]

- De Ondergeteekende maakt bekend, dat zij met Januari 1867 als eerste Helpster, op hare school verwacht, eene te Rotterdam gevormde en GeŽxamineerde HULP ONDERWIJZERES, volkomen bekend met de methode van FrŲbel, waardoor onderwijs en Spelen, eene algeheele wijziging naar den tegenwoordigen rijd zal ondergaan. Hopende het vertrouwen, reeds eene reeks van jaren genoten, hierdoor nog zal verlevendigd worden, waartoe zij zich minzaam aanbeveelt.
   Dordrecht 26 November 1866. J.C. GOVERS
  Bij dezelve wordt eene Kweekelinge verlangd.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.72/Dordrechtse_Courant_1866-11-27_002.pdf]
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.72/Dordrechtse_Courant_1866-12-04_002.pdf]

* * * 1867 * * *

- ONDERWIJS.
De Onderwijzer A. Degens verlangt per April eene ONDERWIJZERES voor de Vrouwelijke Handwerken om s avonds van 5 tot .. behulpzaam te zijn aan zijne inrichting.
  Dordrecht 5 Jan 1867.
  A. Degens, Grootekerksbuurt.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-01-05_002.pdf]

- De gemeenteraad heeft in zijne zitting van ll Zaturdag besloten aan de alhier op te rigten meisjesschool voor meer uitgebreid lager onderwijs eene subsidie van f 1250 's jaars te verleenen, en bedoelde subsidie toegekend aan mej. R. Usener te Leijden. Zoo als men zich zal herinneren, wordt der onderwijzeresse bovendien verstrekt een vrij schoollokaal met schoolmeubelen.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-01-22_003.pdf]

- Mejufvrouw R. USENER heeft de eer bekend te maken, dat zij hare SCHOOL den 1 April zal Openen. Zij verzoekt de Ouders, die hunnen Kinderen aldaar wenschen geplaatst te zien, zich te vervoegen bijden Wed.-Ed. Gestr. Heer mr. J.W. van der Noordaa, Secretaris der Plaatselijke Schoolcommissie te Dordrecht.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-02-05_006.pdf]

- inrichting openen, om door eene geexamineerde hulp-onderwijzeres.. A. Degens
[files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-02-16_004.pdf]

- Mejufvrouw R. Usener heeft de eer bij deze belanghebbenden te berigten, dat zij hare SCHOOL den 1en April zal openen. 
Dordrecht, 28 Maart 1867.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-03-30_004.pdf]

- De Ondergeteekende beveelt zich in de gunst van de Ouders die haar wel willen opdragen om hun kinderen onderwijs te geven in Vrouwelijke handwerken van nut en smaak, het linnen- en wollen naaijen enz waartoe bij haar met 1 mei a.s. de gelegenheid zal bestaan.
G.M. LAMBERT
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-04-02_002.pdf]
NB.
(adresboek 1873) Lambert, G.M., Wijk E Achter 's Landswerf No. 44, naaister;

- Voor de bewijzen van deelneming, ondervonden bij het overlijden van mijn Echtgenoot betuig ik, ook namens mijne Kinderen mijn hartelijken dank.
de wed. J. SCHENK MIJNDERS
De ondergeteekende beveelt zich minzaam aan tot het geven van Huisonderwijs. A. SCHENK.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-04-13_002.pdf]

- Door sterfgeval bestaat er gelegenheid eene bloeiende SCHOOL voor Jongejuffrouwen uit den fatsoenlijken Stand over te nemen; er wordt Onderwijs gegeven in de vakken van het gewoon LAGER ONDERWIJS, VROUWELIJKE HANDWERKEN en de beginselen der FRANSCHE TAAL.
Het Onderwijs in den Talen is zeer goed voor uitbreiding vatbaar. De Inventaris bestaande in SCHOOLBANKEN volgens de laatste Modellen en verder alles wat voor het tegenwoordige Onderwijs benoodigd is, moet daarbij overgenomen worden. De School wordt tot primo Junij op den bestaanden voet voortgezet. Het buitengewoon schoone Locaal is voor een billijken prijs te Huur te bekomen. 
Men adressere zich bij Mejufvr. de Wed. J. SCHENK, Groenmarkt A no. 16.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-04-20_002.pdf]
NB.
(adresboek 1860) Schenk J., Wijk A Groenmarkt No. 16, onderwijzer 
(adresboek 1865) Schenk J., Wijk A Groenmarkt No. 16, onderwijzer 
(adresboek 1868) Schenk/Mijnders, Wed. J., Wijk A Groenmarkt No. 16, gesloten tafelhoudster, uitgeefster van spijs in portiŽn 

- In de Fabriek van Zijden Stoffen en Passementwerk in alle Soorten, op de BLAAUWPOORT alhier, worden gevraagd Fatsoenlijke en Zindelijke
JONGENS en MEISJES
Boven de 12 jaar oud. Diegenen welke kunnen Lezen, Schrijven, Rekenen en eenigzints met de Vrouwelijke Handwerken bekend zijn, zullen de voorkeur hebben. meergevorderden van jarne kunnen ook geplaatst worden. De werkplaatsen voor Meisjes en Jongens zijn afzonderlijk en onder behoorlijk toezigt. De vereischten worden naar de toenemende bekwaamheden geregeld. 
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-04-27_002.pdf]
NB.
(adresboek 1868) Kuijk, J.M. van Wijk A Blaauwpoortsplein No. 531 fabriekant en passementwerker;
(adresboek 1873) Kuijk, J.M. van [Passementwerkers] 
(adresboek 1873) Kuijk, J.M. van Wijk A Blaauwpoortsplein No. 531 passementwerker
(adresboek 1879) Kuijk, J.M. van [Winkeliers in Passement] 
(adresboek 1879) Kuijk, J.M. van [Passementwerkers] 
(adresboek 1879) Kuijk, Firma van Kuijk & Co., J.M. van, Wijk E Lijnbaan No. 1229, passementwerker 

- De ondergeteekende neemt dezen weg te baat om Ouders en Voogden haren dank te betuigen voor het vertrouwen, dat zij meer dan Twintig jaren zoo ruimschoots mogt genieten. Tevens neemt zij deze gelegenheid waar, om dengenen, die van vroegere jaren nog Schoolgelden te voldoen hebben, te berigten dat de gelegenheid daartoe openstaat tot 20 Mei, zullende zij bij gebreke van dien de vrijheid nemen tegen 1 Junij daarover te disponeren. 
  Dordrecht, 1 Mei 1867.
  J.C.S. DE VRIES-KRETSCHMER.
[bron: Dordrechtsche courant, 04-05-1867]

- ONDERWIJS.
Mejufvrouw N.W. NIELSEN neemt de vrijheid aan Ouders en Voogden te berigten, dat zij de SCHOOL heeft overgenomen van wijlen den Heer J. SCHENK en voornemens is die van af 1 Junij e.k. onder hare leiding voort te zetten.
Het Onderwijs zal behalve de Vakken van het Lager-, ook die van 't meer uitgebreid Onderwijs en verder alles omvatten, wat tot eene beschaafde Opvoeding kan gerekend worden. Tot het geven van informatien heeft zich bereid verklaard de Heer A.M. BRAND VAN STRAATEN, Instituteur alhier, bij wien voor belanghebbenden die Prospectussen eerstdaags verkrijgbaar zullen gesteld worden.
Dordrecht, 15 Mei 1867.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-05-16_002.pdf]

- Het beroemde Huis DE BIEVRE te Brussel, geeft kennis aan het geŽerde Dordrechtsche Publiek, dat zij, even als in de voornaamste steden des Rijks, alhier een COMMISSIEHUIS heeft gevestigd, om minstens twee of driemaal 's jaars de Nieuwste genres van DAMES-CORSETTEN en CRINOLINES te leveren, volgens maat en smaak, door mejufvrouw A. KOSTER, Dames-Kleermaakster, Voorstraat C 886.
- Ingevolge bovenstaande Annonce neem ik de vrijheid, bovenstaand Huis gunstig aan te bevelen; ik zal mij beijveren het vertrouwen door hun elders genoten, ook hier waardig te zijn. Voortudrend houde ik mij tevens aanbevolen tot het Maken van Dameskleeren.
A. KOSTER.
[http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-06-08_006.pdf]
[http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-11-19_004.pdf]

- J.A.C. Los, Taalonderwijzer, neemt de vrijheid ter kennis van Ouders en Voogden te brengen, dat de Avondlessen in vreemde talen voor Jongens en Meisjes, vroeger vereenigd van heden af voor de beide kunnen, op verschillende uren zullen gehouden worden, terwijl bij deze Inrichting in de steeds ondervonden belangstelling blijft aanbevelen.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-09-03_002.pdf]

- HELPSTER voor het Onderwijs in de Handwerken voor meisjes.
Aan eene der OPENBARE ARMENSCHOLEN te DORDRECHT wordt gevraagd eene HELPSTER voor het Onderwijs in de handwerken voor Meisjes, boven de 16 jaar oud, om met 1 November a.s. die betrekking te aanvaarden.
De jaarlijksche bezoldiging bedraagt aanvankelijk f 30. De Sollicitanten naar die betrekking zullen goed moeten kunnen Linnennaaijen, Stoppen, Mazen en Breijen, en zich zoo spoedig mogelijk moeten aanmelden bij Mevrouw S.C.B. BLOM geb van Broek op de Groenmarkt, dagelijks tusschen 10 en 12 uur des voormiddags.
Namens de Plaatselijke School-Commissie te Dordrecht, VAN DER NOORDAA, Secretaris.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-09-26_006.pdf]

- DE ONDERNEMING. De ondergeteekende heeft de eer te berigten, zij haren WINKEL in GAREN, BAND, WOL, SAAIJETTEN enz heeft geopend aan de Groenmarkt hoek Vleeschhouwerstraat waarvoor zij zich minzaamst aanbeveelt. 
Dordrecht, 5 October 1867.  Wed. H.G. MEIJERHOFF OLDENBURG.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-10-05_002.pdf]

- De ondergeteekende hebben de eer hunne geachte Begunstigers te berigten, dat zij weder ruim voorzien zijn van een fraai Assortiment der Nieuwste Dames-Handwerken, zich bij voortdurend minzaam aanbevelend.
  Dordrecht, 7 October 1867.
  Wed. VAN WINKOOP & VAN SOELEN.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.73/Dordrechtse_Courant_1867-10-08_002.pdf]

* * * 1868 * * *

- adresboek 1868:
A.E. van Doveren  [Adriana Elizabet, geb. 1844] Wijk C Voorstraat No. 65, onderwijzeres in vrouwelijke handwerken;
A.M. Isensee/Roozeboom Wijk D Lange Breestraat No. 667, onderwijzeres in vrouwelijke handwerken;
Winkoop/Huigens Wed. A. van Wijk D Voorstraat No. 7 winkelierster;
Soelen J. van Wijk D Voorstraat No. 7 parte.;

- Mej. de Wed H.S.W.B. Minnigh-Straatman wenschte s morgens van 9-12 s middags van 2-4 en s avonds van 5-7 uur, Onderricht te geven aan eenige meisjes uit den Fatsoenlijke stand in de nuttige en fraaije handwerken, en hare tusschenuren te besteden tot het geven van privaat-onderwijs in die vakken, waartoe hare afgelegde Examens haar het recht geven. Informatien worden gaarne gegeven aan hare Woning, Wijnbrug wijk B 15.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.74/Dordrechtse_Courant_1868-07-11_002.pdf]
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.74/Dordrechtse_Courant_1868-07-14_002.pdf]
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.74/Dordrechtse_Courant_1868-07-18_002.pdf]
NB
(adresboek 1860) Minnigh L.D. A 289 [bijvullingen/veranderingen sedert 1 Jan 1860]
(adresboek 1865) Minnigh L.D. Wijk A Groenmarkt No. 210 kantoorbediende
(adresboek 1868) Minnigh L.D. Wijk A Groenmarkt No. 210 kantoorbediende
(adresboek 1873) Minnigh/Straatman Wed. L.D. Wijk C Voorstraat No. 714-715 onderwijzeres
(adresboek 1879) Minnigh/Straatman Wed. L.D. Wijk C Voorstraat No. 1200 Leerares in handwerken

- Dordrecht, 2 September. Naar wij vernemen zal mejufvrouw P.J. van der Want, op Maandag 7 dezer het zeldzaam voorregt genieten, dat zij gedurende 50 jaren onderwijs gegeven in vrouwelijke handwerken. Wij meenen met deze mededeeling geen ondienst te doen aan de vele oud-leerlingen van die jufvrouw, die den voor haar zoo belangrijken dag misschien niet onopgemerkt zouden wenschen voorbij te zien gaan.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.74/Dordrechtse_Courant_1868-09-03_001.pdf]

- 50-JARIGE JUBIL….
Eene oud-leerling van Mejufvrouw VAN DER WANT heeft aan diegenen harer mede-oudleerlingen, die op 7 dezer van hare werkdadige deelneming in het Vijftig Jubilť dier Jufvrouw zouden willen doen blijken, in beleefde bedenking, zulks te doen in overeenstemming met de omstandigheden, waarin zij zich op haren hoogen leeftijd bevindt.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.74/Dordrechtse_Courant_1868-09-05_002.pdf]

- Aan de Chr. School voor Lager en Meer Uitgebreid Lager Onderwijs alhier, worden zoo spoedig mogelijk gevraagd,
TWEE HULP-ONDERWIJZERESSEN. Een met Acte voor de Wiskunde moet in staat zijn de Fransche taal te helpen onderwijzen, en verder eene JUFVROUW voor de bewaarschool, goed bekend met de methode van FrŲbel en met Acte voor de nuttige en fraaie handwerken. Positief Chreistelijk beginsel is bij allen hoofdvereischte. Aanbiedingen met naauwkeurige inlichtingen worden franco ingewacht bij den Hoofd-Onderwijzer G. HERMANS
[http://files.archieven.nl/46/f/569.74/Dordrechtse_Courant_1868-09-24_002.pdf]

- MAGAZIJN VAN DAMES-HANDWERKEN. Kindergoederen, Fantasie-Artikelen enz.
De ondergeteekende heeft de eer de Dames te berigten, zij ingevolge hare laatste annonce alhier is aangekomen met eene NETTE KEUZE BEGONNEN en AFGEWERKTE Dames-Handwerken, geteekende Goederen, Kindergoederen. lederen en Fantasie-Artikelen en verder alle FOURNITUREN tot het Tapisserie-vak behoorende, tot welker bezigtiging zij de dames beleefdelijk uitnoodigt.
Ued. Dw. Dienares, JONG-BAHRE
NB. Geheele OPRUIMING van Wollen Kinder-Artikelen. Uitgepakt GROENMARKT in het Huis Lett. A. No. 16. Opening Maandag 19 October.
- Ondergeteekende heeft de eer te berichten dat zij Maandag 26 October a.s. hare BEWAARSCHOOL zal openen, en noodigt tevens belanghebbenden beleefdelijk uit Woensdag en Donderdag 21 en 22 dezer, van 12 tot 4 uur, die Inrigting te komen zien.
Wed. G. KUNST v.d. HEUVEL.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.74/Dordrechtse_Courant_1868-10-20_002.pdf]

- De Ondergeteekende berigt aan hare geeerde Stadgenooten, dat zij, onder zekere bepalingen hare Bewaarschool voor den Fatsoenlijken Stand aan Mejufvrouw G.M. DE WAAL heeft OVERGEDAAN en haar vergund heeft dezelve met 1e November op haren eigen naam te continueren, hoewel de Ondergeteekende tot 1e Januarij aanstaande de Directie behoudt.
Dankbaar voor het vertrouwen van ouders en Voogden, gedurende ruim 17 Jaren genoten, beveelt zij hare Opvolgster, die 8 Jaren bij haar met ijver werkzaam was, minzaamst aan.
Dordrecht, 26 October 1868.
A.E. ITZ-SCHREUDERS.
- De Ondergeteekende, volgens bovenstaande advertentie de School van Mejufvrouw A.E. ITZ-SCHREUDERS overgenomen hebbende, heeft de eer haren Stadgenoten te berigten, dat zij, onder nadere goedkeuring der bevoegde magt, die Inrigting op haren eigen naam met 1e November zal continueren, in 't zelfde Huis in de Lange Breestraat D No. 662 en te gelijkertijd eene Breischool zal openen 's avonds van 5 tot 7 uren.
Zij beveelt zich beleefdelijk bij Ouders en Voogden aan, belovende zich het zelfde vertrouwen waardig te maken dat hare Voorgangster zoo ruimschoots heeft mogen genieten.
Dordrecht, 26 October 1868.
G.M. DE WAAL.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.74/Dordrechtse_Courant_1868-10-27_004.pdf]

- Maria Wilhelmina Isabella Mijnť, geb Dordrecht 12-9-1848, in de handwerken voor meisjes.
- Emilie Elise K‹GLER, geb. 30 Mei 1848, hulponderwijzeres te Dordrecht, had acte als huisonderwijzeres. In de handwerken voor meisjes.
- Sophia Aegidia B÷GER, geb. 21 Dec. 1846, hulponderwijzeres te Dordrecht, had acte als hulponderwijzeres. In de beginselen der Fransche taal.
[
bron: Nieuwe bijdragen ter bevordering van het onderwijs en de opvoeding ... - Pagina xvii, 1868]

* * * 1869 * * *

- De ondergeteekende heeft de eer te berigten, dat zij met Mei aanstaande zal Openen eenen AVONDSCHOOL, tot het aanleeren van nuttige en fraaije DAMES-HANDWERKEN. Ouders die hunne Kinderen aan hare zorg willen toevertrouwen, worden beleefdelijk verzocht zich vůůr 28 April te willen aanmelden.
   Wed. G. KUNST VAN DEN HEUVEL.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.75/Dordrechtsche_Courant_1869-04-10_004.pdf]

- HUIS van ARREST en BEWARING te Dordrecht.
Personen die genegen zijn te dingen naar de betrekking van BEWAARSTER in bovengenoemde Gevangenis kunnen zich daartoe aanmelden tot den 15 September e.k. bij den Cipier van dat gesticht.
Aan de gemelde betrekking is verbonden f 250 Tractement, benevens vrije woning, geneeskundige behandeling, Vuur en licht.
De vereischten zijn, Lezen en Schrijven en onderrigt te kunnen geven in het Naaijen en Breijen en van eenen leeftijd tusschen de 30 en 45 jaren.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.75/Dordrechtsche_Courant_1869-09-02_002.pdf]

- Wed. van Winkoop & van Soelen
Hebben de eer hune Begunstigers te berigten dat zij ONTVANGEN hebben een fraai Assortiment der NIEUWSTE DAMES-HANDWERKEN.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.75/Dordrechtsche_Courant_1869-09-29_002.pdf]

- De ondergeteekende herinnert bij deze aan Ouders van Kinderen uit den fatsoenlijken stand, dat zij eene AVONDSCHOOL heeft opgerigt voor Vrouwelijke handwerken, voornamelijk bestaande in NAAIJEN, VERSTELLEN en MAZEN.
Wed. G. Kunst, Houttuinen
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.75/Dordrechtsche_Courant_1869-09-21_002.pdf]

- ONDERWIJS.
De ondergeteekende heeft de eer Ouders en Begunstigers mede te deelen, dat, met den 4 october a.s. hare AVONDSCHOOL weder begint van 4-7 uur.
Zij blijft zich steeds minzaam aanbevelen tot plaatsing van JONGE JUFVROUWEN voor Dag- en Avondschool, in het Linnennaaien, Mazen en verdere Handwerken, als ook tot eht geven van Privaatles in de Fransche Taal.
   Dordrecht, 24 September 1869.
   Wed. L.D. MINNIGH.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.75/Dordrechtsche_Courant_1869-10-01_002.pdf]

* * * 1870 * * *

- MIDDELBAAR ONDERWIJS VOOR MEISJES (II)
Nadat wij in ene vorig stuk de redenen hebben opgegeven, waarom netter en meer ontwikkeld onderwijs voor meisjes ons noodzakelijk voorkomt, zullen wij nu trachten te bewijzen dat het beoogde doel niet te bereiken is door scholen van meer uitgebreid lager onderwijs.
Men heeft voor het onderwijs van meisjes tusschen 12 en 18 jaar, te kiezen tusschen drie stelsels: of men kan de oprichting van zulke scholen geheel aan de particuliere krachten overlaten en dus de concurrentie aanmoedigen;
of men kan het stelsel aannemen, dat nu hier werkelijk gevolgd wordt, en een bijzonder school subsidieeren;
of eindelijk een gemeenteschool oprichten.
Over het eerste heeft de ervaring uitspraak gedaan, en ik meen als zeker te mogens tellen dat niemand dien tijd terugwenscht. Het is ook zeker licht te bewijzen dat particulieren krachten te kort moeten schieten, voor het stichten en in stand houden van een goede school, met zoo matig schoolgeld, dat de gegoede burgerij haar kinderen daarvan kan laten profiteeren. De kosten voor de hulpmiddelen bij het onderwijs,en vooral voor ene goed, degelijk hulppersoneel zijn veel te hoog, om een hoofdonderwijzeres in de mogelijkheid te stellen aan alle eischen te voldoen, en daarenboven een fatsoenlijk bestaan te hebben. Of zij zal het schoolgeld zeer hoog moeten stellen, en dan kan alleen een klein, bevoorrecht gedeelte der burgerij gebruik maken van haar school; of zij zal dat niet doen, maar zuinig zijn bij den aankoop van hulpmiddelen, en - wat vele erger is - in het betalen harer hulponderwijzeressen, en haar school zal slecht zijn. Men verlieze vooral niet uit het oog, dat uit den aard der zaak het hulppersoneel van een gegoede meisjesschool veel beter betaald behoort te worden, dan de hulponderwijzers eener jognensschool: het meisje, dat een gedeelte van den dag met onze dochters en zusters, van 12 tot 18 jaar, omgaat, moet in toon, manieren en kleeding iets hebben, waaraan de leerlingen dadelijk de dame herkennen, de dame die met haar tot denzelfden stand behoort, en zich in dezelfde kringen zou kunnen bewegen als zij. Dat meisje, dikwerf uit een andere stad tot ons gekomen, moet bij anderen inwonen, en die omgeving moet in overeenstemming zijn met de positie die zij tegenover de jonge meisjes, hare leerlingen, te handhaven heeft. Zij moet...;
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.76/Dordrechtsche_Courant_1870-02-20+21_003.pdf]

- GEZUSTERS VAN OIJEN geven bij deze kennis, dat zij van den Heer S. DODENHUIS, Voorstraat, lett. D no. 59 alhier, hebben overgenomen de WINKELZAAK in Garen, Band, Saijet, Wol enz. en dat zij, door hare relatien in Belgie, zoowel in geboemde artikelen, alsook in LINNEN, de voordeeligste aanbiedingen doen kunnen.
Zij nemen alzoo de vrijheid zich aan te bevelen, met de verzekering dat zij alles zullen aanwenden om het algemeen vertrouwen te verwerven.
[bron: Dordrechtsche courant 3-3-1870]

- .....een voorstel van B en W waarbij aan mejufvrouw Usener voor den tijd van een jaar verlof wordt verleend, om het aantal leerlingen om hare school tot 75 uit te breiden.....
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.76/Dordrechtsche_Courant_1870-03-23_001.pdf]

- Christelijke Bijz. School voor lager en meer uitgebreid lager onderwijs, Steenstraat No. 1314, Dordrecht. Aan bovengenoemde Inrichting bestaat bij voortduring gelegenheid tot het aanleeren der Fransche Taal en der Wiskunde. Na de Paasch-vacantie wenscht men een CURSUS te openen voor het Engelsch en het Hoogduitsch, en tevens de Avondschooltijden beschikbaar te stellen voor het gewoon Lager Onderwijs. Dordrecht, April 1870. 
Mede namens het Bestuur D.C.F. PIERA, Hoofdonderwijzer, Nieuwstraat No. 1241.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.76/Dordrechtsche_Courant_1870-04-16_002.pdf]

- ONDERWIJS.
Op verzoek van vele ouders harer leerlingen, heeft de ondergeteekende besloten met 1e mei de Schooluren te veranderen als volgt: 's morgens van 9 tot 12 , 's namiddags van 1 1/2 tot 4 uur, terwijl Dingsdag en Vrijdags de ochtendlessen tot 1 uur zullen duren, door het Reken-Onderwijs, 't welk de heer KRAMERS dan geeft.
Zij treft deze schikking vooral ook daarom, opdat alle leerlingen nu in de gelegenheid zouden zijn de gewone Rekenlessen bij te wonen, en bericht aan belanghebbenden dat het onderwijs aan hare school, behalve de vakken van het Lager Onderwijs, ook de Fransche, Engelsche en hoogduitsche Talen omvat, in welke zij niet ongenegen zou zijn in hare vrije uren Privaat-Lessen te geven.
   Mej. N.W. NIELSEN, Hoofd-Onderwijzeres.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.76/Dordrechtsche_Courant_1870-05-01+02_004.pdf]

- Dordrechtsche BURGER-ZANGSCHOOL. Onder Directie van den Heer HENRI GEUL.
Ouders of Voogden, die nog wenschen hunne Kinderen te doen inschrijven voor den Nieuwen Cursus worden verzocht zich te vervoegen in het Schoollokaal bij Mejufvr. de Wed. FRATERMAN, Grotekerksbuurt wijk A no. 199, op Woensdag 11 Mei van 12 tot 1 ure.
     W. VAN HEMERT, Secretaris.
- De ondergeteekende hebben de eer hunne geachte stadgenooten te berigten, dat zij door vertrek van Mej. Wed. VAN WINKOOP hunne zaak in TAPISSERIEN en BRODERIEEN ontbonden hebben. Mitsdien betuigen zij hun vriendelijken dank voor de begunstiging, welke zij zoo ruimschoots mogten ondervinden.
Dordrecht, 8 Mei 1870. Wed. A. VAn WINKOOP HUIGENS. J. VAN SOELEN.
- Naar aanleiding van bovenstaande, heeft de ondergeteekende de eer te berigten, dat zij voortaan den HANDEL in TAPISSERIEN en BRODERIEEN voor hare rekening alleen zal drijven. Beleefd beveelt zij zich in dezelfde gunst harer geŽerde stadgenooten, waarin de vorige Firma zich zoo ruimschoots mogt verheugen.
Dordrecht, 8 Mei 1870. J. VAN SOELEN.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.76/Dordrechtsche_Courant_1870-05-10_002.pdf]

- De Ondergeteekende zoch als MODEMAAKSTER en NAAISTER alhier gevestigd hebbende, neemt de vrijheid zich beleefdelijk bij vrienden, bekenden en stadgenooten aan te bevelen tot het maken van Hoeden, Japonnen, en alles wat tot dit vak betrekking heeft.
    Wed. G. HERMANS, Voorstraat, Nieuwbrug C 930.
- De COMMISSIE welke zich gevormd heeft bij het overlijden van den Heer G. HERMANS, Onderwijzer alhier, tot ondersteuning der Weduwe en hare Kinderen, neemt de vriheid, ingevolge bovenstaande annonce, de voornoemde Weduwe aan de ondersteuning en de begunstiging harer stadgenooten aan te bevelen.
Zij voegt er tevens een woord van dank bij aan hen, die bij het aanbieden der Lijst tot ondersteuning van hunne deelneming deden blijken en het doel der Commissie wilden steunen, terwijl hun, die door verzuim buiten de Commissie de lijst niet werd aangeboden, nog de gelegenheid tot deelneming open staat.
H. van Waardhuijzen, A. Loeff, J.J. Stronck, dr. J.C. van Deventer, J. vvan Heumen, J.A.C. Los.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.76/Dordrechtsche_Courant_1870-05-17_002.pdf]

- Ter voldoening aan Art. 31 W. v. K. wordt bekend gemaakt, dat de Vennootschap onder de firma 'de Weduwe A. van Winkoop en J. van Soelen', betreffende den HANDEL in Tapisserie-Werken en andere doorgaans tot dien handel behoorende Voorwerpen, te Dordrecht bestaan hebbende, tusschen Mejufvrouwen Debora Catharina Huijgens weduwe van den heer Arend van Winkoop en Jannetta van Soelen, aldaar, en opgerigt bij Akte den 30 October 1861, voor den Notaris COLENBRANDER, te Nijkerk verleden. - ingevolge Akte den 22 April 1870, voor den Notaris Mr. J. DE KONING, ter Dordrecht verleden, met den 1 Mei 1870 is geŽindigd en met dien dag alle Vennootschap tusschen de gewezen Vennooten heeft opgehouden.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.76/Dordrechtsche_Courant_1870-06-12+13_003.pdf]
NB.
- Bron Burgerlijke stand - Huwelijk Archieflocatie Gelders Archief Algemeen Toegangnr: 0207
  Inventarisnr: 3470 Gemeente: Oldebroek; Soort akte: Huwelijksakte Aktenummer: 29 Datum: 16-11-1854
  Bruidegom Arend van Winkoop Leeftijd: 33 Geboorteplaats: Nijkerk  [overl. Nijkerk 17-10-1858]
  Bruid Debora Catharina Huijgens Leeftijd: 30 Geboorteplaats: 's-Gravenhage
  Vader bruidegom Melis van Winkoop / Moeder bruidegom Evertje Schouten
  Vader bruid Joannes Huijgens / Moeder bruid Jacoba Arendina van Woudenberg
  Nadere informatie beroep Bg.: houtzaagmolenaar

- Mejufrouw M.G.W. van den Broek, uit deze stad, heeft ook jl Woensdag te s Hage voor handwerken van nut en smaak met gunstig gevolg examen afgelegd.
[
bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.76/Dordrechtsche_Courant_1870-10-23+24_002.pdf]

- (Dordrecht 20/10) Bij de acten-examen in Zuid-Holland voor de Fransche taal op gisteren, is o.a. geexamineerd en toegelaten mejufvrouw W. Hogerzeil, en voor handwerken van smaak op heden, mejufvrouw N. Hogerzeil, beiden uit deze stad.
[bron: http://files.archieven.nl/46/f/569.76/Dordrechtsche_Courant_1870-10-21_001.pdf]

- Jaarverslag over 1870. OPENBARE SCHOLEN.
a) EERSTE ARMENSCHOOL IN DE VRIEZESTRAAT.
Aan het hoofd der school stond steeds G. Bonket, ter zijde gestaan door den eersten hulp-onderwijzer G.J. Breedveld; het overige hulppersoneel bestond op 1 Januarij uit: J. Schuengel, Th.H. Papenrecht, M. Plokker, A. Vree en L. van Dongen, hulp-onderwijzers, A.J. Rijkťe, J. Heude, J.W. Eggink, R. Langeweg en J. van Andel, kweekelingen en A. Kloppers, D.J. Bonket, A.E. Bonket, H. Reus Nd, C. Ponsen en H. Reus P.P.G.d., helpsters bij het onderwijs in de handwerken.
De hoofdonderwijzer en het hulppersoneel gaven, met uitzondering van een hulponderwijzer, die ontslagen werd, stof tot tevredenheid. In den loop des jaars werd ontslag gegevens aan M. Plokker en verleend aan A.J. Rijkee en C. Ponsen en benoemd L. Roetman, tot hulponderwijzer en P.C. Arenout, tot helpster bij het onderwijs in de handwerken.
De school telde in Januarij 184 jongens en 219 meisjes, te zamen 387 leerlingen; op den 31 December waren ingeschreven 191 jongens en 218 meisjes, te zamen 409 leerlingen, waaronder 68 kinderen van door het Burgerlijk Armbestuur bedeelde ouders, 50 kinderen van door de Nederduitsch Hervormde Diakonie bedeelden en 9 kinderen van bedeelden der Luthersche Diakonie; terwijl de overige leerlingen kinderen waren van niet bedeelde, doch tot het betalen van schoolgeld onvermogende, ouders.
De avondschool telde gemiddeld 104 jongens, die allen de dagschool bezochten; het onderwijs in het naaijen en breijen werd gemiddeld aan 148 meisjes gegeven.
b) TWEEDE ARMENSCHOOL AAN DE STADSVEST.
S. Schotel was voortdurend hoofdonderwijzer der school. Op 1 Januarij bestond het hulppersoneel uit: P.H. Voet, D. van der Waaij, J. Bouman, M. Reus, L.G. Eijsbergen, W.H.A. van Meerkerk en B. Mensen, hulponderwijzers, P.H. Kes, C.J. de Man, J.A. Borgmeijer, J.C. Spoel, A. Bouman en A. Riethof, kweekelingen en E. Hartman, M.F. van Welie, A. Spits, E. Schraage, E. Faassen en A.R. van Dorsten, helpsters bij het onderwijs in de handwerken. Zoowel de hoofdonderwijzer als het hulppersoneel deden in het algemeen hun pligt. In dne loop des jaars werd ontslag verleend aan de hulponderwijzers W.H.A. van Meerkerk en B. Mensen, en den kweekeling A. Riethof; benoemd werden tot hulponderwijzers, de kweekeling P.H. Kes alsmede A.J. Rijkťe en tot kweekelingen P.C. Takke, H. Spruit en J. Tuijl.
Het aantal scholieren bedrog in Januarij 216 jongens en 230 meisjes, te zamen 446 leerlingen, en in Julij 215 jongens en 216 meisjes, te zamen 431 leerlingen; op den 31 December waren ingeschreven 214 jongens en 217 meisjes, te zamen 431 leerlingen, waaronder 68 kinderen van door het Burgerlijk Armbestuur, 40 van door de Nederduitsch Hervormde Diakonie en 9 van de door de Luthersche Diakonie bedeelden; terwijl de overige kinderen waren van niet bedeelde, doch tot het betalen van schoolgeld onvermogende, ouders. De avondschool telde gemiddeld 133 jongens, die allen de dagschool bezochten; het onderwijs in de handwerken werd gemiddeld door 155 meisjes genoten
c) EERSTE TUSSCHENSCHOOL IN HET HOF.
Steeds stond J. van Heumen aan het hoofd der school; op 1 Januarij bestond het hulppersoneel uit: C. Schotel J. Kramers, J.H. de Jong Boers, H. van Aardenne, H. van Wouw en J.H. van Dorsten, hulponderwijzers, C. de Ronde, hulponderwijzeres, A.P. Wolhoff, W. Schotman, C. van Roosendaal, F. Bijl, J.M. van Dorssen, P.M. Ponsen en J.L. Duiser, kweekelingen, en T. Wolhoff geb Sibbes, G. Smak geb. Takken, W. Versluis en J. Holtheijer, helpsters bij het onderwijs in de handwerken aan meisjes. De hoofdonderwijzer en het hulppersoneel deden getrouw hun pligt. In den loop des jaars werd ontslag verleend aan H. van Wouw, hulponderwijzer en de kweekelingen, J.M. van Dorssen en C. van Roosendaal en werden benoemd D. Kolling, tot hulponderwijzer en C. 't Hooft, tot kweekeling.
De school telde in Januarij 233 jongens en 234 meisjes, tezamen 467 leerlingen en in Julij 227 jongens en 235 meisjes te zamen 462 leerlingen; op 31 December waren ingeschreven 224 jongens en even zoveel meisjes; de avondschool telde gemiddeld 78 jongens, die allen de dagschool bezochten en de naai- en breischool gemiddeld 166 meisjes.
d) TWEEDE TUSSCHENSCHOOL AAN HET BAGIJNHOF.
J.H. van Trooijen vervulde steeds de betrekking van hoofdonderwijzer; op 1 Januarij bestond het hulpperosneel uit: L. van Dijl, H.J. Knaap, J.M.A. Flipse, P. Hartog, S. van Dijk en H. van Efferen, hulponderwijzers, K. Reus, hulponderwijzeres, J. Krol, W. Lipjes, J.F. Op den Zieke, F. Jansen, C.E. van Deventer en M.J. Renard, kweekelingen en F.C. van den Ent, A.M. van Roosendaal, M.M. Reus, E.W. de Kreuk en E. Hoskorn, helpsters bij het onderwijs in de handwerken. De hoofdonderwijzer en het hulppersoneel deden getrouw hun pligt. In den loop des jaars werd ontslag verleend aan K. Reus, hulponderwijzeres, de kweekelingen M.J. Renard en C.E. van Deventer, en de helpster E. de Kreuk, en werden benoemd Z. Dijsselhof tot hulponderwijzeres en C.M. Berg, A. Houtgraaf, J. van der Elst en J. Smits tot kweekelingen en C. Lippitz[Lipjes?] en E. van den Broek tot helpsters bij het onderwijs in de handwerken. Aan H. van Efferen werd verlof verleend van 1 April tot 1 Julij en van 20 Julij tot 20 October, ter zake van militiedienst.
De school telde in Januarij 232 jongens en 237 meisjes, te zamen 469 leerlingen en in Julij 227 jongens en 246 meisjes, te zamen 473 leerlingen; op 31 December waren ingeschreven 222 jongens en 248 meisjes, te zamen 470 leerlingen. De avondschool werd gemiddeld bezocht door 98 jongens, die allen tevens dagscholieren waren en de naai- en breischool gemiddeld door 193 meisjes.
In een der lokalen van de 2e tusschenschool werd even als vroeger de voorbereidende klasse der burgeravondschool gehouden; zij werd gemiddeld door 40 jongens bezocht; in dne loop des jaars onderwierpen 22 leerlingen zich aan het toelatings-examen der brugeravondschool; 13 hunner slaagden en 9 werden afgewezen. Aan het hoofd der klasse bleef J.H. van Trooijen; als hulponderwijzers bleven daaraan verbonden L. van Dijl en C. Schotel.
Deze inrigting bleek op den duur nuttig te zijkn tot voorbereiding voor de Burgeravondschool.
e) BURGERSCHOOL AAN HET BAGIJNHOF.
M.H. Rottier was steeds Hoofdonderwijzer der school. Het hulppersoneel bestond 1 Januarij uit: A.J. van Braambeek, G.M. van Woerkom, W.A. van der Kolff en J. Blackstone, hulponderwijzers, E.E. Leupen, hulponderwijzeres, A. Spoel, S.P. van Stokrom en W.C. van Ameijden, kweekelingen, en. G.M. Lambert, helpster voor het onderwijs in de handwerken aan meisjes. Ofschoon men reden tot tevredenheid had over den Hoofdonderwijzer en het hulppersoneel werd toch de noodzakelijkheid ignezien om het onderwijzend personeel voor het Fransch te versterken en tegelijkertijd den hoofdonderwijzer een hulponderwijzer, met den hoofdonderwijzersrang toe te voegen, ten einde hem ter zijde te staan en, zoo noodig, te vervangen. De Gemeenteraad hechtte zijn goedkeuring aan de door ons ten dien aanzien, gedane vorostellen en benoemde een titularis met den rang van hoofdonderwijzer en akte voor het Fransch, die nog niet in functie is, maar, zoo wij vertrouwen, spoedig zijn betrekking aanvaarden zal. Ontslag werd verleend aan W.J. van der Kolff, J. Blackstone, A. Spoel en S.P. van Stokrom; benoemd werdne A. van Gansewijk en K. Koldewijn, tot hulponderwijzers, en op 15 April tot kweekelinge C.E. van Deventer, die een redenen van gezondheid op 1 Julij ontslagen, na haar herstel op 1 Augustus weder als kweekelingen werd aangesteld. 
De school telde Januarij 94 jognens en 57 meisjes, te zamen 151 leelringen en in Julij 101 jongens en 60 meisjes, te zamen 161 leerlingen; op 31 December waren ingeschreven 104 jongens en 59 meisjes, te zamen 163 leerlingen. De avondschool telde gemiddeld 81 jongens en 53 meisjes, die allen de dagschool bezochten; onderwijs in het Fransch werd gemiddeld genoten door 57 jongens en 22 meisjes, in de wiskunde door 20 jongens en in de vrouwelijke handwerken door 50 meisjes.
[bron: SAD archief 121, inventarisnr. 80]

* * *

(c) EvD Dordrecht okt-2010.