uit archief 121 (plaatselijke schoolcommissie lager onderwijs)

(envelop 1)
- [66b] inventaris Diaconieschool (nov 1858);
- [64b] (11-11-1858) Het zal uEd. Gestr. niet onbekend zijn, dat de Gemeenteraad besloten heeft, de gewone jaarlijksche toelagen aan Mej. de Vries en de wed. Smaasen op de vroeger bepaalde voorwaarden blijvend toetekennen. Ik acht het noodig, dat de Instructie van 30 Junij 1846 herzien, en met de wet op het onderwijs in overeenstemming gebragt wordt; en tevens ook Mej. de wed. Smaasen van eene Instructie voorzien zij. Mitsdien heb ik de eer UEd Gestr te verzoeken, deze te willen ontwerpen en aan mij voor het einde des jaars intezenden. De Burgemeester van Dordrecht.
- [62b] Jacobus Ball, A.M. Brand van Straaten, G.A. Modders;
- [61b] stadsschool (juli-aug-sept 1858).
- [60b] brief J.P. Goedhart; J. van Heumen;
- [59b] H. Vincentius van Paulo, Joh. Wilh. Petersen;
- [52b] (28-9-1858) Bij dezen hebben wij de eer UEd te berigten dat wij een der localen van de Stadsschool, ingerigt voor het onderwijs aan de meisjes, ter beschikking van de Directie der Industrie en Teekenschool alhier gesteld hebben, daar het locaal bestemd voor gemelde inrigting, ten gevolge van de vele aanvragen, om in het genot van dat onderwijs te mogen deelen, te beperkt is voor de zich aangemeld hebbende leerlingen met verzoek van hiervan aan den Hoofd-onderwijzer der Stadsschool kennis te geven; met het oog op den aanvang der lessen, welke op zeven ure des avonds bepaald is, zal zulks tot geene verwikkelingen leiden, aangezien bedoelde meisjes school slechts tot des avonds half zeven ure gehouden wordt. Burgemeester en Wethouders van Dordrecht.
- [50b] brief A.M. Brand van Straaten.
- [48b] Herman Hendrik Scholten, H. Vincentius van Paulo.
- [47b] J.P. Goedhart, oprichten school + tafel van werkzaamheden.
- [36b] (1-7-1858) G.J. Beuntje, H.P.F.J. Orth, H.H. Scholte.
- [31b] (Extract uit het verbaal van het verhandelende bij Burgemeester en Wethouders van Dordrecht, Maandag 7 Junij 1858) Gelezen eene Missive van C.C.J. Nunnink, Hoofdonderwijzeres eener Fransche meisjesschool alhier, dd 24 April ll, houdende verzoek dat aan Maria van der Burg, moge worden uitgereikt het bewijs bedoeld bij art. 37 lett. v. der wet van 13 Augustus 1857. Gezien enz. Is goedgevonden aan M. van der Burg, het bij art. 37 der wet gevorderd bewijs aftegeven dat deze stukken door de vergadering in orde bevonden zijn, en zij alzoo de vereischten bezit, gevorderd tot het geven van bijzonder school onderwijs in deze gemeente. En zal hiervan bij extract mededeling worden gedaan aan de Plaatselijke School Commissie ter informatie. De Burgemeester. (A v.d. Linden Fz, Weth., L.B.)
- [24b] staatsblad no 14 24-3-1858.
- [23b] huish. reglement schoolcommissie (24-4-1858);
- [18b] verslag gedrag hulponderwijzers stadssschool (1e kwartaal 1858).
- [16b] (Extract uit het verbaal van het verhandelende bij Burgemeester en Wethouders van Dordrecht, Maandag 8 Maart 1858) Nader in deliberatie gebragt de missive van de Commissie voor de Roomsch Katholieke kinder-bewaar en meisjes leer- en Werkscholen alhier, de dato 3 Februarij lleden, houdende onder overlegging van de bij art. 37 en 21 der wet op het lager onderwijs bedoelde stukken, bestaande in
(1) Eene acte van algemeene toelating tot schoolhouderesse in de nederduitsche taal en bij behoorende wetenschappen, afgegeven door de provinciale Commissie van onderwijs in Zuid-Holland, in dato s Gravenhage 16 October 1856.
(2) Vier bewijzen van goed gedrag afgegeven door de gemeente besturen van Ootmarsum, Amersfoort en s Gravenhage en door de subCommissie der gezamentlijke openbare gemeente bewaarscholen te s Gravenhage in dato's 29 Jan 1858, 19 Feb 1858 en 30 Jan 1858.
(3) Eene Kopij extract uit de notulen van Burgemeester en Wethouders van 's Gravenhage dd 24 Junij 1857 houdende eervol ontslag als 1e hulponderwijzeresse der 2e gemeente bewaarschool aldaar, verzoek om een bewijs aftegeven dat die stukken in orde zijn bevonden en de daarbij vermelde M. SCHELLART, de vereischten bezit om onderwijs te geven, en eene door gemelde commissie opterigten bijzondere school voor lager onderwijs.
Gelezen het berigt door de Plaatselijke schoolcommissie alhier, daarop bijmissive de dato 3 Maart lleden N. 57 uitgebragt. Gelet op de art 21, 57 en 58 in verband met art. 68 der wet van 13 Augustus 1857 (staatsblad N 103). Is goedgevonden aan MARIA SCHELLART voorn het bij art 37 der wet op het lager onderwijs gevorderde bewijs aftegeven dat gemelde stukken door deze vegradering in orde bevonden zijn en zij alzoo de vereischten bezit, gevorderd tot het geven van bijzonder sschoolonderwijs en van huisonderwijs in deze gemeente. En zal hiervan bij extract mededeeling worden gedaan aan de plaatselijke schoolcommissie voronoemd ter informatie. De Burgemeester.
- [14b] VERSLAG Bewaarscholen
a1 openbare bewaarschool 172 jongens/80 meisjes, 1 hoofdonderw., 5 hulponderw.
b1 bijzondere bewaarschool 252 jongens/221 meisjes, 1 hoofdonderw., 7 hulponderw.
c1 bijzondere bewaarschool 63 jongens/66 meisjes, 1 hoofdonderw., 1 hulponderw.
d1 bijzondere bewaarschool 11 jongens/19 meisjes, 1 hoofdonderw., 2 hulponderw.
e1 bijzondere bewaarschool 15 jongens/28 meisjes, 1 hoofdonderw., 2 hulponderw.
f1 kleinkinder of matressenschool 6 jongens/40 meisjes, 1 hoofdonderw.
g1 kleinkinder of matressenschool 3 jongens/17 meisjes, 1 hoofdonderw.
h1 kleinkinder of matressenschool 4 jongens/6 meisjes, 1 hoofdonderw.
i1 kleinkinder of matressenschool 5 jongens/4 meisjes, 1 hoofdonderw.
j1 kleinkinder of matressenschool 6 jongens/14 meisjes, 1 hoofdonderw.
k1 kleinkinder of matressenschool 6 jongens/14 meisjes, 1 hoofdonderw.
l1 kleinkinder of matressenschool 4 jongens/14 meisjes, 1 hoofdonderw.
m1 kleinkinder of matressenschool 14 jongens/6 meisjes, 1 hoofdonderw.
n1 kleinkinder of matressenschool 0 jongens/28 meisjes, 1 hoofdonderw.
o1 kleinkinder of matressenschool 0 jongens/11 meisjes, 1 hoofdonderw.
(1 openbare, 4 bijzonderen, 10 matressen; 561 jongens en 549 meisjes)
  + TOELICHTENDE STAAT tot de opgave van den toestand der Bewaar-KleinKinder en matressenscholen op 15 Januarij 1858, opgemaakt 11 Maart 1858.
A=de stedelijke bewaarschool
B=Nederduitsche Hervormde diaconie bewaarschool
C=Bewaarschool der vereeniging der H. Vincentius van Paulo
D=school van Mejufvr Govers
E=school van Mejufvr Itz Schreuders
F=Matressenscholen van P.J. van der Want, in de Vriezestraat
G=Matressenscholen van Catharina Helsemans, in de Prinsestraat
H=Matressenscholen van wed. de Groot, in de Marienbornstraat
I=Matressenscholen van vrouw Schaffels, aan den Rietdijk
J=Matressenscholen van vrouw de Ruijter, Hoogt (over Kuijl)
K=Matressenscholen van vrouw Beerentempel, in de Raamstraat
L=Matressenscholen van vrouw Poots, in den Dwarsgang
M=Matressenscholen van vrouw de Bres, in de Kolkstraat
N=Matressenscholen van vrouw Diepenbroek, in het Steegoversloot
O=Matressenscholen van vrouw Wed Kronouer, in het Matenaspad
Volgens tabel van 20 febr 1856 zijn dus sedert dien tijd vervallen
a. vrouw Bahre, in de Vleeschhouwersstraat
b. vrouw Prins, in de Spuistraat
c. vrouw Sanders, in de Hofstraat
d. vrouw Hennekes, aan den Rietdijk
e. wed Bongers, aan de Hellingen
f. Cornelia de Gelder, in de Wijnstraat (naar elders vertrokken)
Zijn niet opgegeven als zijnde zuiver brei- en handwerkscholen
a. A.C. Berlijn, op de Nieuwbrug
b. P. van Rietschoten, bij de Nieuwekerk
c. dochter Rademaker, in het Steegoversloot
Zijn niet opgegeven, als hebbende tijdens de opgaaf geenen kinderen
a. wed Ponse, in de Hooge Bakstraat.
b. vrouw Littooij, in de Dolhuisstraat.
  + AANMERKINGEN
Het getal kinderen is genomen op 15 Januarij 1858. De School Sub A vermeld is de stedelijke bewaarschool die geheel uit gemeentefondsen wordt onderhouden, terwijl de kinderen slechts een zeeer gering schoolgeld betalen. De scholen sub b en c aangeduid zijn van de Nederduitsche Hervormde Diaconie en van de Vereeniging van Vincentius van Paulo, welke gezindten dezelve in stand houden. Die sub D en E zijn bijzondere bewaarscholen, welke alleen bestaan uit de opbrengst der Schoolgelden.
De inrigtingen b,c,d en e werden met toestemming der bevoegde magt opgerigt. Zij mogen over 't algemeen vrij voldoende genoemd worden. De lokalen zijn redelijk wel; enkele konden ruimer wezen. Aan het hoofd van deze bewaarscholen staan geŽxamineerde hoofdonderwijzeressen.
De inrigtingen sub f-o vermeld zijn in den vollen zin des woords matressenscholen.
Alleen die sub F (=P.J. van der Want) werd in het jaar 1828 bij wettige vergunning gevestigd; alle overige zijn in later tijd verrezen, zonder dat daartoe immer verlof werd gevraagd of bekomen zij die aan het hoofd dezer inrigtingen geplaatst zijn, mogen den naam niet dragen van hoofdonderwijzeressen. Het zijn meerendeels onbeschaafde vrouwen zonder eenige opleiding of aanleg. Hunne zorg is dan ook bijna uitsluitend om d ekinderne gedurende eenige uren van den dag, te bewaren, en dit geschiedt in meestal enge, dompige lokalen, soms met vochtige steenen vloeren, veelal binnenkamers of woonvertrekken, waar tevens gekookt, gewasschen of gedroogd wordt, en alwaar de jeugd, soms sterk opeengepakt, op bankjes of stoven ter nederzit en gedurende den bewaartijd onafgebroken blijft nederzitten. Een en ander is zeker weinig geschikt tot bevordering van de gezondheid en eene goede opleiding der jeugdige kinderen. De wenschelijkheid zal dus wel geen betoog heoven, dat de zoodanige onder deze dusgenaamde schooltjes, welke met volle regt schadelijk verblijven kunnen genoemd worden, of door betere worden vervangen, of wel door sluiting onschadelijk gemaakt. Dordrecht 11 maart 1858. G.A. de Raadt, lid en secretaris.
  + 1861
Catharina Helsemans, Prinsestraat (5 jongens, 11 meisjes)
vrouw de Ruiter, Hoogt over Kuijl (8 jongens, 12 meisjes)
vrouw Beerentempel, Raamstraat (3 jongens, 17 meisjes)
G. Reus, Groote Spuistraat (15 jongens, 27 meisjes)
B.C. Straatman Scheers, Achterom (150 jongens, 80 meisjes)
A.E. Itz Schreuders, Lange Breestraat (16 jongens, 28 meisjes)
J.C. Govers, Groote Kerskbuurt (16 jongens, 20 meisjes)
K.M. van den Hummel, Vest (218 jongens, 95 meisjes)
P. van Rietschoten, bij de Nieuwkerk (2 jongens, 18 meisjes)
Vr. de Groot, Marienbornstraat (7 jongens, 5 meisjes)
wed de Bres, Kolkstraat (6 jongens, 6 meisjes)
P.J. van der Want, Vriezestraat (10 jongens, 30 meisjes)
A.C. Berlijn, Nieuwbrug (- jongens, 30 meisjes)
  + R.C. Bewaarschool 15 Februarij 1861 / Jongens 53, Meisjes 51 = te zamen 104
- [14b] (Dordrecht 16 Febr 1858) Als middel ter bezuiniging hebben wij onvermeld gelaten de betrekking van onderwijzer in het R.C. Weeshuis de kinderen hebben en genieten nog steeds het onderrigt op de School in de Schrijversstraat. De Jongens ter ambacht zijnde, hebben tweemale per week privaat onderwijs in het weeshuis, hetwelk hun door de onderwijzer ORTH gegeven wordt. Met de nieuwe wet op het Onderwijs maakt den Onderwizjer ORTH bezwaar om met de onderrigting voorttegaan, als vrezende daardoor in moeijelijkheden te geraken. Wij zijn dienvolgende zoo vrij ons tot UwEd te wenden met vriendelijke verzoek ons wel te willen informeren of wij met gerustheid zonder dat de Onderwijzer in onaangenaamheden komt, kunnen of moge voortgaan in het doen geven van onderrigt twee malen per week door den Onderwijzer ORTH aan de kinderen in het Weeshuis. Met achting verblijven Regenten van het R.C. Weeshuis, A. Bustin Jr.
- [10b] Ik neem de vrijheid uEd bij dezen te verzoeken de kinderen genaamd Adrianus Petrus (oud 9 jaren) en Petrus Gerardus (oud 6 jaren) VAN BREDA van de Roomschn Catholijke Godsdienst, wier ouders door het Burgelijker Armbestuur alhier bedeeld worden, kosteloos op de openbare stadsschool te doen opnemen, tot welk einde zij zich aanst. maandag aan gen. School zullen aanmelden.
- [9b] Ik neem bij dezen de vrijheid uEd te verzoeken, het kind genaamd Johannes Wilhelmus de BONDT, oud 10 jaren, van de Roomsch Catholijke godsdienst, wiens moeder door het Burgerlijke Armbestuur alhier bedeeld wordt, kosteloos op de openbare StadsSchool te doen openmen, tot welk einde het zich aanstaande Maandag aan genoemde school zal aanmelden. De Burgemeester van Dordrecht.
- [8b] Bij dezen neem ik de vrijheid UEd te verzoeken, de kinderen genaamd: Johannes Rovers, oud 9 jaren, Adriana Tilgenkamp, 10 jaren, Maria de Par, 10 jaren, Hendrik en Nicolaas de Roo, 7 en 8 jaren, Pieter Raadgeep, 4 jaren, allen kinderen van Roomsch Catholijke ouders welke door het Burgerlijke Armbestuur alhier bedeeld wordt, kosteloos op de daartoe bestemde scholen der gemeente te doen opnemen, tot welk einde aanst. Maandag de eerstgenoemden zich aan de StadsSchool en het laatst gemelde zich aan de Stedelijke bewaarschool zullen aanmelden. De Burgemeester van Dordrecht.
- [6b] De ondergeteekende verklaart bij dezen, dat zij zich met November bij Mevrouw de Vries-Kretschmer als secondante geŽngageerd heeft, doch door geldende redenen verhinderd is geworden, op den verlangde tijd hare betrekking alhier te aanvaarden. De ondergeteekende C. Bijleveld (Dordrecht 7 Februarij 1858)
+ Ik getuig volgaarne dat mejufvrouw C. BIJLEVELD volgens eisch reeds den 1 December 1857 hare betrekking alhier had moeten aanvaarden, doch dat ik, alleen om de hier boven aangehaalde geldende rredenen, eenige inschikkelijkheid, ten opzigte harer komst gebruikt heb. J.C.S. de Vries-Kretschmer (Dordrecht 7 Febr. 1858)
- [5b] inventaris openbare stadsschool (2-1-1858).
- [2b] (11-1-1858) nader in deliberatie gebragt het adres van de Commissie voor de R.C. Bewaarschool alhier, houdende verzoek, dat aan haar verlof moge worden verleend, om door Jacoba Cornelia ALBERS, Hulponderwijzeresse op voormelde school aan eenige mesijes lager onderwisj te alten geven en haar diens volgens toe te laten tot het geven van huisonderwijs.
Gelezen het bewijs door de Plaatselijke School Commissie alhier, daarop bij missive van 8 Januarij ll no. 3 uitgebragt. gezien de acte van Algemeene Toelating tot Schoolhouderesse aan Mej. ALBERS voorn. den 17 october 1850 door de Provinciale Commissie van Onderwijs in Noord-Holand afgegeven, en het getuigschrift van goed zedelijk gedrag haar den 29 April 1856 door het dagelijksch bestuur van Amersfoort afgegeven. Gelet op de art 6, 40 en 51 in verband met art 68 der wet van 13 Aug 1857 (Staatsblad N. 103) Overwegende dat bovengenoemde Jacoba Cornelia ALBERS krachtens hare vroeger bekomen acte van Schoolhouderes, alleen binnen de Provincie waar bedoelde acte is afgegeven als Schoolhouderes of hulponderwijzeres kan optreden en ook daat alleen tot het geven van huisonderwijs bevoegd is. Is geodgevonden het verzoek van adres ...; 

(envelop 2)
- [108b] 1e wijk Jan Jansen (Genesis) 6 jaren
4e wijk Adrianus Schillemans, vrouw (Adriana Maria), 8 jaren
4e wijk Huibert van Aken (Adriana Maria en Huibert), 11 en 7 jaren
- [107b] (29-1-1859) Naar aanleiding van art. 4 van het reglement voor de Stadsarmenschool van 28 Sept lleden hebben wij de eer UEd hiernevens te doen toekomen eene nadere opgave van de kinderen van ouders, die door het armbestuur in onderstand zijn opgenomen met verzoek die kinderne op gemelde school te doen opnemen. Burgem. en Weth.
1e wijk P. van Efferen (Johanna Jacoba), 7 jaren
3e wijk Bastiaan van der Rest voor het kind van Jacoba Bosua (Jacobus), 10 jaren
3e wijk Jan Tijsen (Gerrit Roelof), 7 jaren
4e wijk Anth. Kelders wed (Anthonij), 11 jaren
4e wijk Jan den Ronde voor zijne dochter (Louisa Holthuizen), 13 jaren
5e wijk Carel Maagdendans (Johanna en Krijne Willemina), 11 en 8 jaren
- [103b] VERSLAG van het gegeven onderwijs aan onderwizjeressen en kweekelingen der bewaar- en lagere meisjesscholen gedurende het jaar 1858.
Gedurende het afgeloopen jaar werd in de wintermaanden tweemaal, en in de zomermaanden eenmaal 's weeks onderrigt gegeven aan hulponderwijzeressen en kweekelingen van bewaar- en lagere meisjesscholen. Bij elke les werden twee der volgende vakken behandeld, als: Spraakoefening, getalleer, vormleer, gewijde geschiedenis, geheugenoefening, aanschouwingsoefening, lezen en theorie van onderwijs en opvoeding. Daarenboven werd elke les geŽindigd met eene zangoefening. Tot oefening in het vervaardigen van opstellen.....vervaardiging van verschillende voorwerpen en stoffen, gebezigd tot nut en veraangenaming des levens. Uit deze opstellen gebleken zijnde, dat bij velen de gemaakte vorderingen in het schrijven maar al te gering waren, werd de zangoefening, waarmede vroeger elke les werd aangevangen, door eene oefening in het werktuigelijk schrijven vervangen, waarin bij de meesten werkelijke vorderingen konden worden bespeurd. Aan de lessen werd in den loop des jaars deelgenomen door de volgende hulponderwizjeressen en kweekelingen: J.H. Verhoeven, E.W. Logger, A.M. Ottignon, E.J. Vliegenthart, M. Bonket, C.W. van der Velde, G. Reus, J.C. van der Straaten, J. Voogt, W.C. van Wageninge, C. de Ronde, A. Schenk,J.M. Alberts, G.M. de Waal, J. Bouman, S.W. van Meerendonk, A.C. van der Want, H. Schulders, C.J. Volkert, F.E. van Gelderblom en S. Berning.
- [100b] Bouvy regentes (11-1-1859)
- [98b] (11-1-1859) Dina Willemina Zahn en Angenita Kloppers.
- [95b]
(Dordrecht 20 Augustus 1859) In antwoord op Uwe missive van gisteren No. 11 heb ik de eer UEd Gestr. te kennen te geven, dat ik het ten allen tijde, vooral ook uit hoofd tegen ver..ding tot het Kerkelijk Armbestuur die H... den, wenschelijk acht van de wettelijke voorschriften niet aftewijken; mitsdien uEd Gestr. ver..., de zich aangemeld hebbende personen als nog aan het Gemeentebestuur te ..... Voorts heb ik de eer ter Uwer kennis te brengen, dat ik .. gedaan onderzoek, om verschillende .. besloten ben, het locaal in het Oude Mannenhuis hetwelk tot hiertoe voor brei- en naaischool was ingerigt, ook thans voor het onderwijs in de handwerken te be.. en heden voor de noodzakelijkste ..stellingen en voor de voorlichting zal zorg dragen. De Burgemeester van Dordrecht. 
- [93b] TWEEDE LIJST van kinderen wier ouders bij de Nederduitsche Hervormde Diakonie te Dordrecht bedeeld worden en op de Stads Armenschool kunnen worden aangenomen.
* Eerste wijk bedeeld door J. van Herwaarden: Andries Lambertus Berentemfel / 't kind van Nans van Welsenes genaamd
* Tweede wijk bedeeld door C.J. van Emmerick: Jeremina Elisabeth de Jong, Hendrica van der Berg, Catharina Polms, Jan. F. Adrianus Polms
* Derde wijk bedeeld door dr B. v.d. Elst
* Vierde wijk bedeeld door Mr J. de Koning: Cornelia van Sprang
* Vijfde wijk bedeeld door G. van Brakel Gz: Pieternella Rijnaard, Jan H. Klinkert, Johs. Martinus Klinkert, Jan van der Weide, Jan H. Nienkemper, Neeltje Nienkemper
* Zesde Wijk bedeeld door C.G. 't Hooft
* Zevende wijk bedeeld door J.H.C. van Deinse: .. Groesbeek
* Achtste wijk bedeeld door C. Kuipers
* Negende wijk bedeeld door Van Hoogstraten
* Tiende wijk bedeeld door H.W. Veth: Martinus Riet / Thomas Riet / Maartje Grootenboer / Willemina Grootenboer.
- [83b] (29-12-1858) Ik heb de eer uEd te berigten dat door Burgemeester en Wethouders in hunne vergadering van den 13 dezer tot Regentessen voor het onderwijs in de handwerken voor meisjes op mde stads Armen en tusschenscholen alhier benoemd zijn: Mevrouw C.A. Grim geb. Schot, A.G. Roodenburg geb. de Jongh, S.C.B. Blom geb. van Broek, R.M. van Rijsoort van Meurs geb. Kluit, voor welke benoeming de twee eerstgenoemden bedankt hebben, terwijl de twee laatst gemelden zich die benoeming hebben laten welgevallen. De Burgemeester.
- [80b] Verslag openbare school (okt-nov-dec 1858) (Aangezien de meisjes veel in het huishouden gebruikt worden komen zij ongeregeld school, waardoor hare vorderingen niet zoo groot zijn, als die der jongens, daarom zou het wenschelijk zijn dat een krachtig mannelijk personeel ook aan haar onderwijs gaf.)
+ LIJST der Leerlingen die gedurende het laatst verloopen jaar van de School zijn gebleven (27 December 1858): Carolina Altenburg (4e kwartaal: 18 maal); Geetrui Allemans (39, 20, 20, 60 maal); Pieter Arenout (4e: 19 maal); Anna Bakker (4e: 80 maal); Franc.a Bozua (4e: 120 maal); Dirk den Boer (4e: 19 maal); Dirk de Bruin (-, 15, 65, 18 maal); Gerardus Baaijens (4e: 36 maal); Adr.s Breda R.B. (4e: 70 maal); Arie de Bondt (4e: 23 maal); Mathilde Bax (4e: 17 maal); Johanna Bahre (4e: 50 maal); Bastiaan Beekman (4e: 56 maal); Pieter de Boer (4e: 50 maal); Dirk de Bruin (4e: 22 maal); Pieter Borstlap (4e: 19 maal); Aagje Bestebreur (4e: 21 maal); Clazina Benedix (4e: 120 maal); Jansje v.d. Berg (4e: 42 maal); Mathilde Bax (4e: 20 maal); Wilhelmina Breedveld (4e: 20 maal); Dina v.d. Berg (4e: 17 maal); Pieter Borst (4e: 41 maal); Hendrika v.d. Berg (4e: 54 maal); Piet.a Boezel (4e: 21 maal); Johanna Bax (4e: 20 maal); Doetje Bax (4e: 30 maal); Johanna Borgmeijer (4e: -,-, 39,50 maal); Johs Bondt R.B (4e: 23 maal); Grietje Droogendijk (4e: 27 maal); Maria Degens (4e: 17 maal); Gerrit van Dijl (4e kwartaal: 21 maal); Clazina Doorn (-, 58, 70, 80 maal); Hendrik van Dijl (4e kwartaal: 38 maal); Pieter Engelbracht (4e kwartaal: 21 maal); Cornelia Eichorn (-,-,70, 44 maal); Jan Engels (-,-,18, 70 maal); Helena de Groot (4e kwartaal: 60 maal); Johanna de Graaf (4e kwartaal: 16 maal); Willem Goedhart (4e kwartaal: 19 maal); Cornelis Hackert (4e kwartaal: 55 maal); Will.a Husen (4e kwartaal: 46 maal); Pietern.a Hartman (4e kwartaal: 18 maal); Casperd.a JB Hijsen (4e kwartaal: 31 maal); Elizabeth Heude (4e kwartaal: 17 maal); Jan Hendriks (4e kwartaal: 51 maal); Cornelis Halen (4e kwartaal: 24 maal); izabella Hemert (-,-,26, 55 maal); Petronella Hoog (4e kwartaal: 120 maal); Maria Jung (4e kwartaal: 18 maal); Walburg Intermauer (-,-,18, 20 maal); Gerrit Kila (4e kwartaal: 18 maal); Cath.a Kila (4e kwartaal: 41 maal); Jannetje Koopman (4e kwartaal: 44 maal); Cath.a Klein (4e kwartaal: 120 maal); Willem Klein (4e kwartaal: 120 maal); Walburg Kuik (4e kwartaal: 22 maal); Maartje Kolders (4e kwartaal: 83 maal); Christina Kandel (4e kwartaal: 16 maal); Herman Kiele (4e kwartaal: 22 maal); Cornelis Kila (4e kwartaal: 28 maal); Cornelis Lawende (41, 25, 21, 46 maal); Geertrui Lits (4e kw: 52 maal); Matthijs Lugten (4e kw: 51 maal); Julianus Lipjes (4e kw: 16 maal); Maria Luiters (-,-, 23, 19 maal); Cornelia Mookhoek (4e kw: 27 maal); Cath.a mensen (4e kw: 21 maal); Arie Noordzij (4e kw: 43 maal); Piet.a Nouwen (4e kw: 37 maal); Hendrik Oerlemans (4e kw: 18 maal); magdalena Pidoux (-,34, 87, 87 maal); Neeltje Quant (4e kw: 17 maal); David Quak (4e kw: 18 maal); Adrianus Ridderhof (4e kw: 90 maal); Piet.a v.d. Rest (4e kw: 21 maal); Elizabeth Randwijk (4e kw: 27 maal); Johanna Rozenbach (4e kw: 32 maal); Lena Rijken (4e kw: 61 maal); Jan Schotel (4e kw: 37 maal); Benjamin Steenwijk (4e kw: 26 maal); Theunis Stekelbosch (4e kw: 34 maal); Cornelia Schellenbach (4e kw: 112 maal); Cornelia Stigchel (4e kw: 102 maal); Adraina Smit (-,-,98, 120 maal); Jansje Schot (18, 41, 17, 60 maal); Jansje Schotel (28, 24, 39, 65 maal); Geertje Schotel (4e kw: 17 maal); Jacob Schouten (4e kw: 25 maal); Pieter van Scheld (4e kw: 19 maal); Huipje Scheepbouwer (-,-, 40, 20 maal); Simon Vermeer (4e kw: 24 maal); Adriana Vermeer (4e kw: 31 maal); Hester Vermeulen (28, 20, 18, 40 maal); Piet.a Vliegenthart (4e kw: 40 maal); Louiza Verdoes (4e kw: 60 maal); Paulus Verhoef (4e kw: 16 maal); Willem in 't Veld (4e kw: 81 maal); Dingeman Vreeburg (4e kw: 39 maal); Cato Vermeer (4e kw: 23 maal); Maria v.d. Wulp (4e kw: 37 maal); Gerrit Weekhout (-,-, 40, 53 maal); Hendrik Welzenis (-,-, 69, 45 maal); Theodorus Wit (-,-, 45, 42 maal); Jannetje Wiekeraad (4e kw: 25 maal); Neeltje de Zeeuw (4e kw: 24 maal);
+ Leerlingen die zonder ontslag de Openbare Stadsschool verlaten hebben (Dordrecht 27 December 1858): 1. Johanna Francina Bozua, 2. Klasina Benedix; 3. Anna Bakker (naar Duitschland vertr.); 4. Petronella de Hoog; 5. Willem Klein; 6. Catharina Sophia Klein; 7. Adrianus Ridderhof, 8. Neeltje Schellenbach; 9. Cornelia van der Stigchel, 10. Adriana Smit, 11. Christiaan Schepens, 12. Jacoba Tits, 13.
+ STAAT der Openbare Stadsschool (Dordrecht 27-12-1858)
Dagschool 381 leerlingen
Dag- en Avondschool 100 leerlingen
Avondschool 8 leerlingen
Bedeelden 5 leerlingen = 494 leerlingen
+ AVONDSCHOOL: Carol.a van Efferen, Dorothea Jung, Christiaan Schepens, Jacoba Tits.
- [79b] (20-12-1858) Naar aanleiding der missive van den 4e December lleden N. 101 heb ik de eer UEd te berigten dat in de vergadering van den gemeenteraad van den 14 December lleden, de bij gemelde missive ingezonden ontwerp instructien voor de Hoofdonderwijzeressen M.M. Hofman Wed H. Smaasen en J.C.S. de Vries geb. Kretschmer in behandeling gebragt en onveranderd vastgesteld zijn. De Burgemeester.
- [77b] LIJST van Kinderen van bedeelde of onvermogende Ouders behorende tot de Evang. Luthersche Gemeente te Dordrecht: Johs. Paulus Petrus Boger/Fred. Aartina Brand, Jodenstraat, sjouwer (Amerencia); Egbertus Ekke Kool/Juliana Hill, Wijnstraat, sjouwer (Egbertus); Jakob van Duivenbode/Maria Hinsel, Riedijk, takelaar (Jakob, Magdalena); Johan Fred Schar.../Jannetje van Wijngaarden, Varkenmarkt, schoenmaakster (Charlotte Pieternella); Paulus Takken/Cornelia Maria Einthoven, Marienbornstraat, portier (Jakobus, Lambertus Cornelis); Georg Koenraad B.../Adriana van Roosendaal, Bleijenhoek, arbeider (Fredrik); Joh. Jacobus Vetter/Adriana van Gelder, Kruisweg, mazelaar (Joh. Herm. Martinus, geb. 6-9-1847); Jan Hendrik Dirk Kolenberg/Helena Rijdel, Varkemarkt, kleedermaker (Dirk 4-8-1846, school verlaten); Willem Kasting/Johanna Keulemans, Gevulde Gracht, stukadoor (Willem Fredrik, Frans Hendrik 6-3-1849/7-10-1847); Daniel Louis Esbach/Maria Consť, Tolbrugstraatje, goudsmidsknecht (Dirk Cornelis); Daniel Hins/Anthonetta Kuipers, Kromme Elleboog, mazelaar (Johanna Adriana 21-5-1850, koepokinenting 6-10-1854); Albert Eichhorn/Maria Zoethout, Torenstraatje, koperslagersknecht (Johanna Maria 10-1-1851, koepokinenting 22-5-1853); 
- [76b] Elias Detelef Gerhard Frahm.
- [75b] reglement Tusschenschool.
- [72b] De Raad der gemeente Dordrecht. Gelezen eene missive van Diakonie der Nederduitsche Hervormde gemeente alhier van 23 augustus ll houdende mededeeling van hun besluit tot opheffing van de school met 1e Januarij aanstaande enz.
Gehoord het berigt door den Voorzitter deswege uitgebragt in verband met de missive van de plaatselijke schoolcommissie alhier van 27 November ll N. 100. Heeft besloten:
(1) Diakenen der Nederduitsche Hervormde gemeente te Dordrecht werden met 1 Jan aanstaande ontslagen van de huur van het schoollocaal benevens de daarbij behoorende woningen, zich bevindende in het gewezen Oude-mannenhuis in de Vriesestraat get. D 912 en 913 bij acte van 14 Maart 1854 aangegaan welke localen van dat tijdstip af bij de gemeente in gebruik werden genomen.
(2) De Schoolmeubelen en schoolbehoeften met inbegrip van 230 deelen der zoldering en de toestellen der gazverlichting nader op eenen door Diakenen voornoemd gewaarmerkten staat gespecificeerd, gevoegd bij de missive van de plaatselijke Schoolcommissie van 27 November lleden zullen van ken die het gemeentebestuur worden overgenomen tegen eene som van f 830,31 zijnde de waarde waarop deze voorwerpem door deskundigen geschat zijn? Dit besluit zal aan Diakenen der Nederduitsch Hervormde gemeente alhier, aan de plaatselijke school commissie en aan den Ontvangen der gemeente en afschrift worden medegedeeld. Gedana te Dordrecht ter openbare raadsvegradering van den 30 November 1858. De Burgemeester.

(envelop 3)
- [139b] (13-4-1859) Johannes Blackstone, geb. 30-6-1845.
- [142b] Leerlingen die een Loffelijk getuigschrift verdiend hebben: 1. Jacomina Jakoba van Aardenne, 2. Antoinette Kerkhof, 3. Adriana Pieternella Arnouts, 4. Cornelia van Halen, 5. Klazina Reus, 6. Hester Vermeulen, 7. Mathilda Bax, 8. Pieter van Heck, 9. Hendrik Degens.
PRIJSUITDEELING 1859. Getuigschriften.
Jongens: 1. Hendrik Degens, 2. Pieter van Heck.
Meisjes: 1. Jakoba Jacomina van Aardenne, 2. Adriana Pieternella Arnout, 3. Willemina Breedveld, 4. Cornelia van Halen, 5. Antoinette Kerkhof, 6. Klazina Reus, 7. Adriana Will. van Ameijden, 8. Catharina Adriana App.a Loekemeijer, 9. Hester Vermeulen.
- [141b] WelEdele Heer! Gaarne maken Regentessen der Stadsscholen voor handwerken van Uw vriendelijke aanbod gebruik om het resultaat van haar onderzoek omtrent de Sollicitanten voor de open te vallen plaats van hoofdonderwijzeres in de tusschenschool als rapport bij de Schoolcommissie in te dienen. Zij hebben zich daarbij bepaald tot zulken die tusschen de 24 en 35 jaren oud zijn. Velen kwamen haar om verschillende redenen minder geschikt voor; zij bepaalden daarom haar meer bijzonder onderzoek tot P.A. van den Heuvel, M.S. Wagner en A. Schipper, van welke drie zij zeer voldoende rapporten verwierven. Omtrent P.A. van den Heuvel gaf Mevrouw de Vries de beste getuigenissen: niet alleen omtrent haar gedrag en hare bekwaamheid in naaijen, breijen, mazen en verdere vrouwelijke handwerken, maar ook van hare geschiktheid om dit alles te onderwijzen en met kinderen om te gaan. Zij is geŽngageerd met den zoon van een Scheeps kapitein [=Kunst] zonder dat er uitzigt bestaat dat zij voor eerst kunnen huwen. Tegenwoordig gaft zij een gedeelte van den dag les aan de kinderen van den Heer Schotsman, predikant te Papendrecht.
Ook van M.S. Wagner zijn de rapporten omtrent gedrag en bekwaamheid voldoende; zij heeft hare zuster geholpen in de naaiwinkel die deze tot haar huwelijk hield. De beide laatste jaren was zij als kamenier werkzaam bij mevrouw Brouwer-v.d. Linden die zij volgens haar eigen verlanggen verlaat omdat hare ouders ongaarne zien dat zij deze Dame op verre reizen vergezelt.
A. Schipper staat alleen in zoover beneden de beide voorgaanden dat zij nimmer onderwijs heeft gegeven, maar ook van haar gedrag, bekwaamheid en zachtheid van humeur zijn de beste getuigenissen ingewonnen.
Als geŽxamineerd en reeds dadelijk op de School werkzaam, zouden de Dames voor zeker de aandacht der Commissie ook op K. Reus vestigen, naar het kwam haar voor dat haar jeugdige leeftijd al te weinig overwigt op hare mede onderwijzeressen geeft om haar als hoofdonderwijzeres te durven aanbevelen. Regentessen hopen hiermede aan de bedoeling der Commissie voldaan te hebben en noemen zich met hoogachting, Uwe dienstwillige dien. uit aller naam S.C.B. Blom van Broek (Dordt 23 April 1859) 
- [143b] NAMEN der Leerlingen der een Boekgeschenk verdiend hebben.
Jongens (3e klasse 2e Afd 57 Leerlingen) 1. Simon Vermeer (Vlijtig en zeer goed van gedrag), 2. Pieter van Heck, 3. Marinus Nijsen, 4. Johannes Arie Bax, 5. Simon van Dijk, 6. Pieter Borstlap, 7. Simon Bogers, 8. Dirk v.d. Want.
Jongens (3e klasse 1e Afd 54 Leerlingen) 1. Dirk Versluis (zeer goed van gedrag); 2. Hendrik de Bondt, 3. Dirk de Bruin, 4. Willem van Gelder, 5. Antonie van Donkelaar, 6. Dirk de Bruin, 7. Teunis Stekelbos.
Jongens (2e klasse 2e Afd 54 Leerlingen) 1. Albert de Waal (zeer goed van gedrag), 2. Karel de Lange, 3. Antonie Nijsen, 4. Cornelis Brandt, 5. Dirk Schouten, 6. Bertus van Dongen.
Jongens (2e klasse 1e Afd 52 Leerlingen) 1. Hendrik Corijnes (zeer goed van gedrag), 2. Jan de Groot, 3. Gerrit Baijens, 4. Albert Vroon, 5. Cornelis van Donkelaar, 6. Simon Bouman, 7. Gerrit Teerling
= 29 jongens
Meisjes (3e klasse 2e Afd 59 Leerlingen) 1. Johanna Evenwel, 2. Jacomina Jacoba van Aardenne, 3. Antoinette Kerkhof, 4. Adriana Pieternella Arnouts, 5. Johanna Kampman, 6. Cornelia van der Linden, 7. Dirkje de Kok, 8. Antonia Weekhout.
Meisjes (3e klasse 1e Afd 59 Leerlingen) 1. Maria van Dijk, 2. Pieternella Housen, 3. Antonia Groenemeijer, 4. Margaretha van Halen, 5. Neeltje Broere, 6. Elizabeth van der Matten, 7. Cornelia Mookhoek.
Meisjes (2e klasse 2e Afd 34 Leerlingen) 1. Pieternella Hartman, 2. Johanna Steenziek, 3. Maria van Keppel, 4. Teuntje van Dijl, 5. Dirkje Smit, 6. Cornelia Reus, 7. Mensje Hensens;
Meisjes (2e klasse 1e Afd 48 Leerlingen) 1. Alida van Sprang, 2. Dientje Nierop, 3. Adriana Geertruida v.d. Weiden, 4. Hester van der Want, 5. Willemina Bouman, 6. Geertruida Koenraad.
= 28 meisjes 
In de 1e kl of het kleine school zijn 166 leerlingen.
+ (Dordrecht 16 Junij 1859) WelEd Heer! De bedoelde boekwerkjes met hunne prijs zijn de volgende:
16 Zschokke ŗ f 1,30 = f 20,80
7 Leeskabinet ŗ f 1,35 = f 9,45
7 Koetsveld (sprookjes) ŗ f 1,35 = f 9,45
4 Geistacker (Wereld in het klein) ŗ f 1,40 = f 5,60
3 Vertellingen van Gr. Moeder ŗ f 1,30 = f 3,90
4 Vertellingen van Groote Vader ŗ f 1,30 = f 5,20
3 Brievenportefeuille van tante Koo ŗ f 1,15 = f 3,45
13 Lentekn. zomert. Herfststr Winterl ŗ f 0,40 = f 5,20
12 prenten ŗ 3 1/2 cent = f 0,42
62 prenten ŗ 5 cent = f 3,10
92 prenten ŗ 7 1/2 cent = f 6,90 = f 73,47
(WelEd Heer uWelEd get. dienaar J. van Heumen)
- [144b] (18-4-1859) Gelezen zijnde eene Missive van C.C.J. Nunnink, Hoofdonderwijzeres alhier, dd 1 April ll... Johanna van der Steen....;
- [145b] Z. van Raalten.
- [146b] B. Meilink (9-5-1859).
- [148b] (13-5-1859) Wij hebben de eer UEd te berigten, dat in onze vegradering van den 9e dezer is goedgekeurd de jaarwedde van f 100 integaan met den 1e Junij a.s. aan de door UEd op de Stadstusschenschool alhier aangestelde eerste onderwijzeres in de handwerken Mejufvrouw Petronella Adriana van den Heuvel in plaats van Mejufvrouw A.W. Reus op haar verzoek eervol ontslag verleend tegen 1 Junij 1859 ons medegedeeld bijeene missive dd 3 Mei lleden N. 52. B en W.
- [155b] (Aan de plaatselijke Schoolcommissie te Dordrecht) Als lid van het bestuur der bijzondere School in de Gravestraat alhier, heb ik de eer UEd de volgende vraag ter beslissing voor te stellen, omdat wij een jongmensch, in die School tijdelijk onderwijs wenschten te doen geven, die in de daarbij bedoelde termen valt. Is voor iemand die, na dat hij zijn achttiende jaar bereikt heeft, wenscht zich aan het onderwijs tot te wijden, bij de wet de weg tot praktische oefening gesloten? Of is de bedoeling die wet dat art 5 al 3 en 4 ook op zoo danigen persoon toepasselijk is, en hij dus van de plaatselijke Schoolcommissie vergunning zoude kunnen ontvangen tot het aanstaande examen, om onderwijs op eene School te geven? Zoo de laatste Stelling het geworden der commissie uitdrukt, heb ik de eer die tijdelijke toelating te vragen voor W.F. Bluggel oud twintig jaren. ik heb de eer mij met verschuldigde hoogachting te noemen. U EG dienstwilligen dienaar, P. van Woelderik (Dordrecht den 4 Junij 1859)
- [157b] Verslag stadstusschenschool (april-mei-juni 1859)
- [159b] jaarwedden
- [135b] LIJST der Kinderen die het Bewaarschool moeten verlaten en aangenomen worden voor de Diakonieschool: Hermanus van der Andel (Adriana 28-1-1853); Huibert van Aken (Jan 28-2-1853); Machiel van der Boor's wed (Pieternella Maria 4-5-1853); Arie Scheepbouwer (Jacob 30-4-1853); Jan Tijssen (Grietje 25-6-1853); Adriana Scheepbouwer (Adriana 4-4-1853); Adrianus Schillemans (Adrianus 5-4-1853); Berendina Norenberg (Johanna 4-4-1853); Anthonie du Vin (Grietje 15-5-1853); Johannes Vugt (Geertrui 5-6-1853); Adrianus Hennekus (Maria 9-8-1852); Johannes Tuitel (Johannes 27-4-1852);
- [133b] Verslag stadstusschenschool jan-febr-mrt 1859.
- [136b] Namen en bijzonderheden der Sollicitanten naar de vacante betrekking als Onderwijzeres in de handwerken voor Meisjes op de Stads Tusschenschool.
1. Adriana Elizabeth Biester, oud 22 jaar
2. Elizabeth Biester, oud 19 jaar
3. Margaretha Sara Wagner, oud 26 jaar (werkzaam geweest op eenen Naaiwinkel)
4. Elizabeth Maria Commers, oud 27 jaar
5. de Wed. A.M. de Ronde, oud 43 jaar (heeft een naaiwinkel)
6. Aaltje Eichhorn, oud 23 jaar
7. Constance Schrieder, oud 18 jaar (Naaister)
8. de Wed. de Kok, oud 38 jaar
9. Adriana Schipper, oud 24 jaar (Naaister)
10. Leentje Hartman, oud 17 jaar (Naaister)
11. Maria Bonket, oud 22 jaar
12. Adriana Johanna Brouwer, oud 19 jaar
13. Neeltje Rademaker, oud 18 jaar (heeft een School voor Handwerken)
14. Antonia van Embden geb. Flammen, oud 24 jaar (onderwijzeres aan de Bewaarschool te Zwijndrecht)
15. Ida Mina v.d. Heuvel, oud 19 jaar
16. Petronella Adriana v.d. Heuvel, oud 25 jaar (werkzaam geweest bij Mevr. de Vries)
17. Brezetta van Wel, oud 48 jaar (Naaister)
18. Klazina Reus, oud 19 jaar (geŽxamineerd in de Handwerken en werkzaam op de Stads-Tusschenschool)
19. Elizabeth Olivier, oud 27 jaar (Naaister)
- [137b] GANG VAN HET EXAMEN
* Zingen in het Groote School tot 9 1/2 uur.
* Kleine School of 1e Klasse
1e en 2e Afd.: Van 9.30-9.45 uur Lezen op het bord.
3e Afd.: Van 9.45-10.00 uur Lezen op het bord en getallen uitspreken.
4e Afd.: Van 10.00-10.15 uur Lezen en het boek uitwerken met de rekenmachine.
5e Afd.: Van 10.15-10.30 uur Lezen in het boek en rekenen.
De werkzaamheden in deze klasse worden begonnen en gesloten met gezang.
* 2e Klasse
1e Afd. Meisjes:
Begin der werkzaamheden Gezang.
Van 10.30-10.45 uur Aardr.k. (Z-Holl)
Van 10.45-11 uur Rekenen met het geld
1e Afd. Jongens:
Van 11.00-11.15 uur Nat. Historie
Van 11.15-11.30 uur Rekenen met het geld
2e Afd. Meisjes:
Van 11.30-11.45 uur Ned. Taal
Van 11.45-12 uur Rekenen uit het hoofd
2e Afd. Jongens:
Van 12.30-12.45 uur Vormleer
Van 12.45-1 uur Rek. met mat. en gew(igten)
* 3e Klasse
1e Afd. Meisjes:
Van 1-1.15 uur Vormleer
Van 1.15-1.30 uur Aardr.k. (Ned.)
1e Afd. Jongens:
Van 1.30-1.45 uur Ned. Taal
Van 1.145-2 uur Aardr.k. (Ned.)
2e Afd. Meisjes:
Van 2.00-2.20 Vad. Gesch.
Van 2.20-2.40 Rekenen uit het hoofd
Van 2.40-2.50(staat: 1/2) Ned. Taal
2e Afd. Jongens: [=doorgestreept veranderd in 'Vormleer en rekenkunde']
Van 2.30-2.40 Natuurkunde
Van 2.40-2.50 Aardr.k. (Algemeene)
Van 2.50-3.00 uur Ned. Taal
- [131b] TABEL LAGER ONDERWIJS OVER 1858.
A Openbare stadsschool (J. van Heumen). In januarij: 133/180 dagschool, 6/3 avondschool, 84/12 dag en avondschool (kosteloos 5/3); in julij: 148/226 dagschool, 2/4 avondschool, 80.18 dag en avondschool.
C School in het weeshuis (J. Henning). In januarij: dagschool 45/34; in julij: dagschool 42/30;
C Israelitische school (A. Degens). In januarij: dagschool 31/28 (kosteloos 22/20); in julij: dagschool 34/27.
D Diakonieschool (G. Bonket). In januarij: dagschool 387/387 (kosteloos 395/419);
D Christelijke Shcool (J.H. Dijkman)
D Vincentius van Paulo (J.W. Petersen). In januarij: dagschool 98/0, avondschool 31/0; dag en avondschool 27/0;
D Vincentius van Paulo (M. Schellart). In januarij: dagschool 0/97 meisjes, avondschool 0/2, dag en avondschool 0/0;
D Holl Burgerschool (D. Visscher van Aalst). In januarij: dagschool 35/10.
D Holl Burgerschool (H. Spoel Az). In januarij: dagschool 60/50.
D Holl Burgerschool (D. van Katwijk). In januarij: dagschool 35/29. 
D Holl Burgerschool (J.P. Goedhart). In januarij: dagschool 92/62.
D Holl Burgerschool (A. Spoel). In januarij: dagschool 51/26.
D Holl Burgerschool (A. Degens). In januarij: dagschool 12/7.
D Holl. Meisjesschool (J. Schenk). In januarij: dagschool 0/40 meisjes; in julij: dagschool 0/42 meisjes; Schoolgeld f 40.
E Herhalingsschool (J.H. van Trooijen). In januarij: 80 totaal.
F Zondagsschool diaconie (G. Bonket).
F Zondagsschool van Vintencius van Paulo (H.P.J. Ort). In januarij: totaal 11/13.
G Fransche Meisjesschool (wed. H. Smaasen). In januarij: dagschool 0/12 meisjes; in julij: dagschool 0/12 meisjes; Schoolgeld f 50.
G Fransche Meisjesschool (J.C.S. de Vries). In januarij: dagschool 0/68 meisjes; in julij: dagschool 0/71 meisjes; Schoolgeld f 54.
G Fransche Meisjesschool (C.C.J. Nunnink). In januarij: dagschool 0/42 meisjes; in julij: dagschool 0/39 meisjes; Schoolgeld f 50.
G Fransche Jongensschool (P.M.V. van de Riviere). Schoolgeld f 60.
G Fransche Jongensschool (J.A.C. Los). Schoolgeld f 30,40,50.
- [110b] LIJST van Kinderen bij het Burgerlijk Armbestuur in bedeeling, om op de armenschool te worden opgenomen.
1e wijk: Cornelis Brons wed (Paulus Cornelis, 7 jaar); Matthijs Mense (Cornelis Matthijs 6 jaar); Pieter Ponten (Martinus 8-2-1852, 6 jaar); 
2e wijk: Abraham Ant. Kamerling (Johanna Maria, 6 jaar); Dirk Verdoren van Welie's wed (Elisabeth, 6 jaar); Rudolph Schudi's wed (Odilia, 7 jaar); Willem Beekman (Frederik, 6 jaar);
3e wijk: Andries Hardenbol (Pieter, 6 jaar); Frans Jacob Broeders de wed. van (Dientje, 6 jaar); Huibert Scheepbouwer (Casper, 6 jaar); jacoba Morang (Lieve 6 jaar); Pieter van Ooijen (Aart, 6 jaar);
4e wijk: Adrianus van Beek's wed (Adriana, 6 jaar); Johanna de Man (Johannes, 6 jaar);
5e wijk: Johannes Bernardus Isendoorn (Willem Antoni, 7 jaar); Karel Maagdendans (Karel, 6 jaar); Pleun van der Plank (Adrianus, 6 jaar);
- [111b] inventaris stads armenschool 1-1-1859.
- [112b] INVENTARIS der Goederen, welke zich met 1e Januarij 1859 bevonden op het Diaconie- Naai- en Breischool te Dordrecht.
- [11b] Wel Edelen Gestrenge Heer! Deze dient om UweEd Gestr. kennis te geven, dat het aangewezen Lokaal in de Stads armenschool voor het onderwijs in vrouwelijke handwerken, op maandag aanstaanden in gebruik kan worden genomen; zullende het zelve op morgen vrijdag den 4e dezen geheel voltooid zijn. De architect der gemeente G.N. Itz (Dordt den 3 februarij 1859)
- [78b] (Aan de Plaatselijke School Commissie der Gemeente Dordrecht) Door het Edel Achtbaar Bestuur dezer gemeente besloten zijnde tot het oprigten eene openbare School voor uitgebreid Lager Onderwijs en Gedeputeerde Staten aandringende op een grooter getal van genoemde Scholen in deze gemeente, zoo neem ik de vrijheid mij tot U te rigten met het verzoek mij als aspirant naar eene der genoemde Scholen aan te merken, om later als Uwe Commissie daartoe geroepen wordt, mij wel op de voordragt van Hoofdonderwijzers te willen stellen. Ik heb mij reeds daartoe per verzoekschrift tot het Bestuur der Gemeente gerigt, daar de aard mijner eigene bijzondere inrigting mij daartoe de bevoegdheid geeft, en ik deed dit met te meer vertrouwen, daar ik nog nimmer van eenig lid Uwer Commissie de minste aanmerking heb moeten hooren, betrekkelijk mijn onderwijs, gedurende 8 jaren gegeven.
Ik heb steeds het geluk gehad eene vrij goed bezette School te hebben, en toen bij meerdere mededinging het getal mijner leerlingen van 68 op 38 liep heb ik met meerdere krachtsinspanning en met nieuw vuur volgehouden en het geluk gehad dat getal weder op 50 te brengen.
De concurentie, die aanstaande is, doet mij echter met zorg de toekomst tegengaan, daar ik thans eene geheele vernietiging van mijn tijdelijk bestaan vrees te gemoet te gaan. Mijne omstandigheden gedurende mijne vestiging, de vele slagen die mij hebben getroffen en ondanks welke ik nog met moed het hoofd heb opgehouden, zijn U bekend. Een geheele ondergang zoo de laatste sla g zijn, die mij zou worden toegebragt en het is daarom dat ik met onderdanigheid en tevens met ernst op mijn bovengedaan verzoek aandring, door welks vervulling ik eene blijdene toekomst met mijn gezin zou kunnen tegengaan.
Wel is het aantal leerlingen, die alleen onderwijs ontvangen in de vaken van het lager onderwijs klein, daar een groot getal mijner leerlingen zou kunnen overgaan tot het gymnasium, doch vroegere ondergeschikte betrekkingen als aan de StadsSchool te Rhenen, tellende 150 leerlingen waar ik 5 jaren tot genoegen van Schoolopziener, patroon en ouders werkzaam was en waarvan ik de bewijsstukken kan produceren, zouden mij met vertrouwen eene der gewenschte betrekkingen doen aanvaarden. 
Met de meeste hoogachting heb de eer mij van Uwe Commissie te noemen, de dienstw en gehoorzame dienaar J.A.C. Los (Dordrecht 24 Dec 1858). 
- [119b] Rooster der werkzaamheden in de bijzondere school van Mejufvrouw de wed. H. Smaasen geb. Hofman.
- [120b] Rooster der werkzaamheden in de bijzondere school van Mej. de Vries Kretschmer.
- [121b] school Zeevaartkunde.
- [122b] (Dordrecht 8 Maart 1859) Regentessen voor het onderwijs in de handwerken voor meisjes, op de Stads-Armen en Tusschenscholen alhier, hebben de eer UEd kennis te geven, dat in hare vergadering van den 1e dezer tot voorzitster gekozen is Mevrouw S.C.B. Blom geb. van Broek, en dat de volgende rooster van aftreding is vastgesteld.
Mevrouw van Rijsoort van Meurs, geb. Kluit 1e Januarij 1860
Mevrouw S.C.B. Blom geb. van Broek 1e Januarij 1861
Mevrouw J.P.B. Smits van Nieuwerkerk geb. Bouvij 1e Januarij 1862
Namens Regentessen voornoemd
- [123b] (6-3-1859) Wij hebben de eer UEd te berigten, dat in onze vergadering van den 14 dezer is goedgekeurd, de bij Uwe missive de dato 9 dezer N. 29, aan ons medegedeelde benoeming van de volgende kweekeling voor het onderwijs in de handwerken:
Op de Stads tusschenschool: Gerarda Johanna Takken
Op de Stads-Armenschool: Ottelina van Aarts en Neeltje Pulleman
elk op eene toelage van f 20 's jaars.
Burgemeester en Wethouders van Dordrecht.
- [126b] (19-3-1859) Sander Bison, hulponderwijzer Stads-armenschool.
- [130b] TABEL Personeel Lager Onderwijs over 1858.
A Openbare Stadsschool (Joh. van Heumen, 2e rang f 1200 vrije woning, vuur en licht) Corn van Driel, Samuel Schotel, Ant.Adr. Ek, Cornelia van Helden, Klazina Reus, Alida Reus. Kweekelingen: Christina de Ronde, Jan Adr. Kamberg, P. Herman Beels, H.Joh. Knaap, Rob.Jan. de Roo, H. van Aardenne;
C School in het Vereenigd Armen-Weeshuis (Jan Henning, 2e rang f 400); Kweekelingen: A.J. van Kamen, G.D. Bellaard (Het weeshuis wordt door de gemeente gesubsidieerd; de school behoort dus tot de gesubsidieerde rigtingen. De kweekelingen zijn weezen)
C Israelitische School (Aalbert Degens, 2e rang + Fr. taal f 208); Kweekelingen: Duits Hartog (De onderwijzer Degens heeft tevens eene burgerschool voor eigen rekening)
D School der Nederduitsche Hervormde Diaconie (Gerrit Bonket, 2e rang f 800); Jacob Schuengel, Willem Visser, Leendert Reus, Joh. Kramers, Matth. Poldermans, F.B. Plukhooij; Kweekelingen: G.J. Breedveld, Leendert van Dijl, Jac. Brussaard, Reindert Jonkers, L. van Dongen.
D Christelijke School van P. Dijksterhuis c.s. (Jan van Ralen, Jan Hend. Dijkman), Jan van Zanten, Jacobus Ball; Kweekelingen: F. van der Net, F. van den Berg (J. van Ralen is 1 Julij 1858 vertrokken. J.H. Dijkman is op den 1 Julij in betrekking getreden)
School van de Vereeniging van Vincentius van Paulo voor jongens (H.P.J. Orth, G.J. Beintjes, J.W. Petersen), H.H. Scholten; Kweekelingen: C. van den Molengraaf f 40.
School van dezelfde vereeniging voor meisjes (Maria Schellaart, hoofdond.); Kweekelingen: H. Dresselaars.
Burgerschool voor jongens en meisjes (D. Visscher van Aalst, 2e rang en fr.); Kweekelingen: P. Dorrenboom, J.W. Rosierse, A.C. V. van Aalst.
Burgerschool voor jongens en meisjes (Hendrik Spoel Az), A.A. Ek; Kweekelingen: C. Schellenbach, N. van der Steen;
Burgerschool voor jongens en meisjes (Dirk van Katwijk), J. van den Nieuwenhuizen; Kweekelingen: Joh. van Helden f 52;
Burgerschool voor jongens en meisjes (J.P. Goedhart), J.H. van Trooijen, J. v.d. Nieuwenhuizen; Kweekelingen: J.E.A. Barends, N. van Keppel (J. van den Nieuwenhuizen is 1 Julij in dienst getreden)
Burgerschool voor jongens en meisjes (Arnoldus Spoel); Kweekelingen: L.G. van Eijsbergen en G. van Peeren;
Burgerschool voor jongens en meisjes (Aalbert Degens);
Burgerschool voor meisjes (Johannes Schenk, 2e rang), A.J. Ottignon (hulpond.), M.J. Alberts (hulpond.). Kweekelingen: Adriana Schenk. (A.J. Ottignon is vertrokken 13 Februarij en heeft het onderwijs verlaten. M.J. Alberts in betrekking getreden 18 Februarij)
E. Herhalingschool van 't Departement Dordrecht der maats. tot Nut v. 't Alg (J.H. van Trooijen), Samuel Schotel, Cornelis van Driel; 
F Zondagsschool der Nederd. Herv. Diaconie (G. Bonket)
F Zondagsschool van de Ver van Vincentius van Paulo (H.P.J. Orth); kweekeling:P.J. Schrijnemakers;
G (gesubsidieerd) Fransche Meisjesschool (M.M. Hofman wed H. Smaasen, Holl, Fr, Eng, Duits), schoolgeld f 200 subsidie;
G (gesubsidieerd) Fransche Meisjesschool (J.C.S. de Vries geb Kretschmer, Holl, Fr, Eng, Duits), schoolgeld f 400 subsidie; A.A. Immink, O.J.C. van Cattenburgh, C. Bijleveld, H. Straatman;
G (niet gesubsidieerd) Fransche Meisjesschool (C.C.J. Nunnink); M. van der Burg; Kweekelingen: Maria Colet, A.H. de Munnik, A.C. van Overbeek, H. Sunderman, A. Wensen;
G (niet gesubsidieerd) Fransche Jongensschool (P.M.V. van de Riviere); E.D.G. Frahm, H. Visser, W.J. van Ravesteyn, W.G. Koopsen, N. Groenestein;
G (niet gesubsidieerd) Fransche Jongensschool (J.A.C. Los), K.P.F. Prikken, C. Berman, G.R. Modders. Kweekelingen: W. Thomson.
Huisonderwijzers: J.H. Peetsold, H.L. Schuld JWz, L. Reus.

[bron: SAD 121-25 brieven over de jaren 1858-1859]

* * *

(envelop 1)
- verslag toestand over 1859 92 openbare scholen (Armenschool in de Vriezestraat en Tusschenschool in het Hof, 20 bijzondere scholen waarvan 12 voor gewoon lager onderwijs en 8 voor meer uitgebreid lager onderwijs, E.D.G. Frahm, A.M. Brand v.d Straten, J.J. Cohen Stuart)
- (6-2-1860) M. Plokker en H.E. Wullings, hulponderwijzer;
- (12-1-1860) Johannes Blackstone, ontslaan (G. Bonket);
- (15-11-1859) acte van toelating tot onderwijzeres in een bewaar- of kleinkinderschool Adriana Wilhelmina Sophia van Meerendonk;
- (16-1-1860) Benjamin Teulen, Johannes 6 jaar 2e wijk;
- (13-1-1860) bedeeld Antje Reus (Evang.Luth), Arend van Nunnink (Ned Herv).;
- (7-1-1860) Israelitisch:  Salomon/Adam/Levi van Gelder, Mozes/Noach Meijers, Rozette/Jaantje Cohen de Heer, Levie Foks, Hester van Stedum, Lion Pard, Noach/Anna van der Noot;
- (3-12-1859) scholen R.C. St. Vincentius de Paulo;
- (3-12-1859) Matthijs Poldermans;
- [193b] Extract uit het verbaal van het verhandelde bij Burgemeester en Wethouders van Dordrecht. Maandag 28 November 1859. Gelezen zijnde eene missive van de Plaatselijke School Commissie alhier, dd 22 November ll, n 116, houdende kesnnisgeving. 
(1) van de aanstelling van Alegonda van den Heuvel als kweekeling voor het onderwijs in de handwerken op de Stads Tusschenschool op eene jaarwedde van f 30 integaan 1e December a.s. 
(2) dat de jaarwedden van de kweekelingen voor het onderwijs in de handwerken O. van Aarts, A. Pulleman en G.J. Takke, met Tien gulden zijn verhoogd en alzoo zijn gebragt op f 30 in te gaan 1e December a.s. Is goedgevonden bovengemelde besluiten goed te keuren en hiervan bij extract mededeeling te doen aan de Plaatselijke School Commissie voorn ter informatie.
- [192b] Extract uit het verbaal van het verhandelde bij Burgemeester en Wethouders van Dordrecht. Maandag den 21e November 1859. Gelezen zijnde eene msisive van de Plaatselijke School Commissie alhier, dd 15 November lleden N. 114 houdende aanbieding van eene aanbevelingslijst van twee personen, tervervulling van de gewone aftreding op 1e Januarij aanstaande van eene Regentes voor het onderwijs in de handwerken voor meisjes op de Stadstusschen- en Armenscholen. Gezien art 8 van de bijzondere bepalingen voor genoemd onderwijs. Is goedgevonden Mevrouw R.M. van Rijsoort van Meurs geb. Kluit, te benoemen tot Regentes voor het onderwijs in de handwerken voor meisjes op de stads-tusschen en Armenscholen. En zal hiervan extract gegeven worden aan de Plaatselijke Schoolcommissie ter informatie en narigt en ter mededeeling aan de benoemde.
- [191b] Verslag Stads-Armenschool over okt-nov-dec 1859. (7. D.W. Zahn, ijverig, Is en blijf altijd onaangenaam in den omgang en zeer stroef tegen de kinderen.)
Drie maandelijksche aanvraag voor den Naai en breiwinkel, van de Stads-Armenschool te Dordrecht.
10 Ned. ld Saaijet; 1 lb zwart garen; 2 ons grof wit garen; 2 ons, dat daar op volgt; 200 naalden N. 4; 200 naalden N. 6;
- [190b] Verslag  Stads-Tusschenschool over okt-nov-dec 1859.
- (7-11-1859) Extract uit het verbaal van het verhandelende bij Burgemeester en Wethouders van Dordrecht. Maandag den 7 November 1859. Gelezen zijnde eene missive van Mejufvrouw A.H.C. de Vogel, verzoekende dat aan haat moge worden uitgereikt het bewijs bedoeld bij art. 37 lett. c der wet van 13 Aug 1857 (Stbl n 103). Gezien de daarbij overgelegde bescheiden. gezien het berigt van de Plaatselijke SchoolCommissie alhier bij missive de dato 4e November ll n. 109, uitgebragt. Gelet op de artt. 37 en 38 in verband met art. 68 der wet van 13 Aug 1857 (Staatsblad n 103). Is goedgevonden aan mejufvrouw A.H.C. de Vogel het bij art 37 der gemeentewet gevorderd bewijs afte geven dat hare stukken door deze vergadering zijn gezien en in orde bevonden. Er zal hiervan bij extract mededeeling wordne gedaan aan de Plaatselijke SchoolCommissie ter informatie.
- heer van de Riviere.
- J. Kramers, huloponderwijzer, 13 jaar op voormalige diakonieschool;
- [185b] Namen van Leerlingen die een loffelijk Getuigschrift verdiend hebben, Stads-Tusschenschool, Dordrecht 31 Oct 1859. (1) Maarten Ouwehand, (2) Joh.s Chr. Adam Koopman, (3) Simon Vermeer, (4) Pieter Johannes van Buul, (5) Jenneke Koopman, (6) Cornelia van der Linden.
- (17-10-1859) Dordrecht, den 17 October 1859. In antwoord op Uwe missive van 15 Oct lleden N. 104 betrekkelijk de beperkte ruimte voor de zich aanmeldende kinderen tot het erlangen van onderrigt in de handwerken op de Armenschool, hebben wij de eer uEd te verzoeken ons te dier zake voor alsnog voor diligent te willen houden, daar wij hieraan ter zake van ongesteldheid van den Heer Burgemeester, thans geen gevolg kunnen geven. Burgemeester en Wethouders van Dordrecht.
- (10-10-1859) Jorina Boll.
- verslag stads-armenschool juli-aug-sept 1859 (D.W. Zahn);
- verslag Stads-tussenschool juli-aug-sept 1859 (P.A. v.d. Heuvel);
- (5-9-1859) P.M. de Raveaud;
- (15-8-1859) Pierre Marie de Raveaud, geb. Charolles;
- (18-7-1859) Extract uit het verbaal van het verhandelde bij Burgemeester en Wethouders van Dordrecht. Maandag den 18e Julij 1859. Gelezen zijnde een request van Mejufvrouw Johanna Jacoba Cohen Stuart, verzoekende dat aan haar moge worden uitgereikt het bewijs bedoeld bij art 37 letter c der wet van 13 Augustus 1857 (staatsblad no 103). Gezien de daarbij overlegde bescheiden. Gezien het berigt van de Plaatselijke schoolcommissie alhier bij missive de dato 16 Julij lleden noo 81 uitgebragt. Gelet op de artt. 37 en 38 in verband met art. 68 der wet van 13 Augustus 1859 (staatsblad n 103). is goedgekeurd aan Mejufvrouw J.J. Cohen Stuart het bij art. 37 der genoemde wet gevorderd bewijs aftegeven, dat hare stukken door deze vergadering zijn gezien en in orde bevonden. En zal hiervan bij extract mededeeling worden gedaan aan de Plaatselijke schoolcommissie ter informatie.
- (18-7-1859) gymnastiekschool.
- (5-7-1859) D. Visscher van Aalst.

(envelop 2)
- verslag over lager onderwijs in 1859.
- tabel onderwijzend personeel 1859.
- [254b] staat armenschool 1 april t/m 1 juli 1860 // Staat van den Naai en Brei winkel der Stads-armenschool van April-Julij 1860.
+ Drie maandelijksche aanvraag door den Naai en Breiwinkel der Stads-armenschool voor de maanden Julij-Aug-Sept 1860.
400 naalden 200 van No. 4, 200 van No. 6.
+ Naamlijst der kinderen, die willekeurig de Stads armenschool hebben verlaten van April tot Julij 1860.
(1) Jakob Scheepbouwer (bedeeld door Burgerl), (2) Karel Maagdendans (Burgerl), (3) Johanna Maagdendans (Burgerl), (4) Johanna Evenwel (Burgerl), (5) Johannes Evenwel (Burgerl), (6) Maaike van Duinen (Burgerl), (7) Geertruida Rook (Herv Diak), (8) Leendert Rook (Herv Diak), (9) Jannetje Bouwman (Herv Diak), (10) Pauline de Kok (Herv Diak), (11) Frans Sorel (Herv Diak), (12) Arie Zwang (Herv Diak), (13) Johannes Vetter (Luth), (14) Jozef v.d. Wiel (onvermogend), (15) Jan Molenaar (onvermogend), (16) Johanna v.d. Graaf (onvermogend) (17) Elizabeth Valk (onvermogend; met ziekte attest van den Dokter teruggekomen), (18) Gerrit Brand Immanuel Beekman (onvermogend), (19) Anthonie v.d. Ende (onvermogend), (20) Johanna van Loon (onvermogend), (21) Sophia van Toor (beldeeld door: onvermogend), (22) Frederika van Toor (onvermogend), (23) Johanna Maria Spoel (onvermogend), (24) Willem Kuiters (onvermogend), (25) Hend.k Wuns (onvermogend), (26) Cornelia Bonten (onvermogend; vertrokken naar Rotterdam).
- (4-6-1860) Cornelia Cecilia Geertrudes Brom, hulponderwijzeres Bijz School RK Meisjes.
- (29-5-1859) mej. E.H.C. van Rooij, huisonderwijzeres.
- (Rotterdam 31-5-1860) M. Smit Renou.
- (29-5-1860) Dordrecht 29 Mei 1860. Ter vervulling der openstaande betrekking van Hulp-Onderwijzeres bij de eerste Klasse voor het onderwijs in de Handwerken voor meisjes op de Stads-Armenschool, wordt door Regentessen dezer School het volgende tweetal, zijnde de eenige Sollicitanten naar deze betrekking, aanbevolen:
Dina Johanna Bonket in de Vriesestraat oud 16 jaren.
Anna Elizabeth Mag.a Kooijmans, Kasperspad oud 16 jaren.
- (14-5-1860) H. van Papenrecht.
- (Amersfoort 24-5-1860) B.E. Mater.
- (5-5-1860) Geertrui Reus, verzoek vergunning kleinkinderschool.
- (Rijsoord 5-5-1860) K. Stepenrea, hulponderwijzer.
- (31-3-1860) P.J. Holl is overleden.
- (31-3-1860) Reindert Jonkers.
- (27-3-1860) D.W. Zahn, verzoek ontslag.
- [221b; Breiwerk] Kinderen die de Armenschool verlaten April 1860
Jongens: (1) Arie van Efferen, (2) Teunis de Vos, (3) Johannes Vlasblom, (4) Gerrit Jan Geurink, (5) Philippus Joh.s Duijzers Pz, (6) Cornelis Albertus Schneider, (7) Pieter Johanens van der Kloet, (8) Jan van der Heijden (doakonie 5), (9) Huibert Herks, (10) Johannes van Houwelingen (diakonie 3), (11) Johannes Marinus van Wingerden, (12) Johannes Pieter Sparrenburg (ontsl. 26 febr 1860), (13) Casper de Bres, (14) Arie Johannes Steur, (15) Karel Anton Leonard, (16) Hendrik Biggelaaar (diakonie 4), (17) Gerrit Ridderhof (diakonie 9), (18) Salomon van Gelder (bedeeld IsraŽliet), (19) Johannes Barend IJzendoorn (diakonie 5), (20) Jacobus van Oord (Burgerl 3), (21) Wouter Alewijn (willekeurig), (22) Teunis Scholenberg (diakonie 6; ontslagen), (23) Cornelis Lourens Abbema (diakonie 2), (24) Frederik Groesbeek (diakonie 7), (25) Gerrit Willem Kroon (diakonie 8; willekeurig), (26) Cornelis Rademaker (diakonie 3), (27) Johannes Ridderhof (Burg. 3), (28) Govert van Tholen (Burg. 3; willekeurig), (29) Willem van der Rest (Burg. 1), (30) Hendrik van Driel, (31) Benjamin van Varik (overleden), (32) Arie van der Hoek (willekeurig), (33) Hendrik de Zeeuw (Diakonie 4; willekeurig), (34) Johannes Polms (Diakonie 1; willekeurig), (35) Pieter Renze (willekeurig), (36) Jakobus Schaardenburg (willekeurig), (37) Adrianus Lugten (willekeurig), (38) Johannes den Ouden (willekeurig), (39) Cornelis Hazenak (Burg. 1; overleden), (40) Jakobus Bozua (Burg. 3; weeshuis), (41) Arie Kettenis (Burg. 4); (42) Marinus Soetens (Diakonie 4); (43) Cornelis van den Berg (Diakonie 9); (44) Bastiaan Cop (diakonie 6).
Meisjes: (1) Maria Francina Gerritsen (Burg. 4); (2) Catharina Pieternella de Roo; (3) Aagje Spits; (4) Elizabeth Riethof; (5) Maria Bogert; (6) Maria Catharina Mijnders; (7) Maria Elizabeth van Wingerden; (8) Helena Groesbeek; (9) Hendrika Ammelrooij; (10) Cornelia Oosterwijk (diakonie 1); (11) Sara Sok; (12) Pieternella Schudie (Burg. 2); (13) Maria Poldermans; (14) Margrita Stolk (bedeeld door: Diakonie 10); (15) Geertruida Bellaard; (16) Wilhelmina van Dalen (willekeurig); (17) Cornelia van der Net; (18) Adriana Landmeter; (19) Aaltje van Leen (willekeurig); (20) Engelina Sara van Persijn (Burg. 4); (21) Wilhelmina Helena van Riemsdijk; (22) Cornelia Smits; (23) Bernardina Bettinger; (24) Pieternella Bak (willekeurig); (25) Johanna Meiboom (ontslagen); (26) Naantje van der Rest (Burg 1; willekeurig); (27) Deliana van Riemsdijk (Burg 3; overleden); (28) Hendrika van Valen (willekeurig); (29) Antonia Lawa (Burg 4; willekeurig); (30) Adriana Nunnichoven (willekeurig); (31) Elizabeth Renze (willekeurig); (32) Adriana van Beek (Burg 4; willekeurig); (33) Johanna Noorenburg (Burg 4; vertrokken); (34) Dientje Broeders (Burg 3; willekeurig); (35) Cornelia Grootenboer (Burg 10; willekeurig); (36) Maria Magdalena van Kooten (diakonie 2); (37) Dientje Petit (Burg. 4).
Burgerlijk Bed 17, Herv. Diakonie 19, Onverm 44; Luth 0, Roomsch Cat. 0, Israelieten 1 = totaal 81.
- [220b] Verslag stads-armenschool jan-feb-mrt 1860
+ Staat van den Naai en Breiwinkel op 1 April 1860.
Aanvraag voor den Naai en Breiwinkel 1 Kwartaal 1860.
400 Naalden, 200 van No. 4, en 200 van No. 7.
2 ons wit garen.
1 lb zwart garen.
20 Naaikusens. 
Aanvraag voor den Naai en Breiwinkel voor de maanden Januarij Februarij en Maart 1861.
1 lb zwart garen.
2 ons fein wit garen.
600 Naalden (300 van No. 4 en 300 No. 6)
- [219b] Verslag Stads-Tussenschool jan-febr-mrt 1860.

(envelop 3)
- [290b] Verslag Stads-Tussenschool okt-nov-dec 1860.
+ Staat van den Naai en Brei-winkel der Stads-Armenschool op 1 Januarij 1861.
- Naamlijst der kinderen die de stads-Armenschool van primo October tot ultimo December 1860 niet bezocht hebben.
(1) Johannis Hagemeijer (vertrokken naar Schiedam); (2) Aart Kamberg (vertrokken naar Schiedam); (3) Margaretha Kamberg (vertrokken naar Schiedam); (4) Johanna de Graaf (vertrokken naar Het Visschertje); (5) Arie de Graaf (vertrokken naar Het Visschertje); (6) Cornelis Koeman (naar het weeshuis gegaan); (7) Barend Ringeling (overleden); (8) Wilh. Verdoren Welie (willekeurig weggebleven); (9) Johannis Schouten (willekeurig weggebleven); (10) Jacoba Brandt (willekeurig weggebleven); (11) Willem Souillier (RC; onb; willekeurig weggebleven); (12) Johanna Souillier (RC; onb; willekeurig weggebleven); (13) Joh.s Jacobus Vetter (Luth; onb; willekeurig weggebleven); (14) Adriana Rozier (P.G.; onb; willekeurig weggebleven); (15) Jannetje de Koning (P.G.; onb; willekeurig weggebleven); (16) Hendrik v.d. Ende (P.G.; onb; willekeurig weggebleven); (17) Maria Singels (P.G.; onb; willekeurig weggebleven); (18) Helena van Duinen (P.G.; onb; willekeurig weggebleven); (19) Elizabeth Ponsen (P.G.; onb; willekeurig weggebleven); (20) Elizabeth Rensen (P.G.; onb; willekeurig weggebleven); (21) Cornelis v.d. Berg (P.G.; onb; willekeurig weggebleven); (22) Wilhelmina Sluisdam (P.G.; onb; willekeurig weggebleven);
- 133 Burgerlijk Armbestuur (69 jongens; 64 meisjes); 
114 Herv. Diak. (61 jongens; 53 meisjes); 
499 Onvermogenden (267 jongens; 232 meisjes); 
16 Luth (8 jongens; 8 meisjes); 
8 Roomsch Catholijk (4 jongens; 4 meisjes); 
10 Israeliet Armbestuur (6 jongens; 4 meisjes); 
12 Israeliet overmo. (9 jongens; 3 meisjes); 
alleen avondschool 26 (14 jongens; 12 meisjes);  ook dagschool (361 jongens; 187 meisjes); 
TOTAAL 438 jongens en 380 meisjes=818;  (op 8 october 1860 40 leerlingen aangenomen)
- [289b] Verslag Stads Tusschenschool  okt-nov-dec 1860.
+ Staat der Stads-Tusschenschool te Dordrecht den 24 December 1860.
Dag school 428
Dag en Avondschool 160
Avondschool 12
= 600 leerlingen
Staat van het onderwijs in Vrouw. Handwerken
233 leerlingen, af 16 willekeurigen = 217 leerlingen
+ Lijst van leerlingen die Willekeurig de Stads-Tusschenschool verlaten hebben, Dordrecht 24 December 1860. Teresia Arenout; Maria Jozefa Arenout (naar Rotterdam vertrokken); Jetje Allemans (naar Rotterdam vertrokken); Elizabeth Borst (naar Lekkerkerk vertrokken); Cornelia Borst (naar Lekkerkerk vertrokken); Abraham Borgmeijer; Dirk van Brummel (in het weeshuis gegaan); Johannes Franken; Jacob Franken; Elizabeth Grootenboer; Sijtje v.d. Gijp; Elizabeth van Randwijk; Joh.s Petrus Rees v.d. Ende; Jacobus Rees v.d. Ende; Roelof Stokvisch (in het weeshuis gegaan); Pieter Versluis; Jacobus van Waardenburg (naar Rotterdam vertrokken); Willem Zwaan;
- [288b] (Aan Heeren Regenten der Stadsarmen- en tusschenscholen) Dordrecht 11 December 1860. Wij hebben de eer door deze te voldoen aan de uitnoodiging van Heeren Regenten, tot het voordragen van eenen hulponderwijzeres voor het onderwijs in vrouwelijke handwerken, tegen eene jaarlijksche belooning van f 30, en nemen de vrijheid daartoe aan te bevelen Adriana Elizabeth Biester, oud 23 jaren, wonende op de Bagijnhof. Tevens nemen wij deze gelegenheid waar om Heeren Regenten onzer dank ter brengen voor de gereede inwilliging van ons verzoek, zoowel wat de vermeerdering van het personeel der onderwijzeressen aangaat, als in de beide andere punten die wij aan de opmerkzaamheid van Haren Regenten hadden aanbevolen. Namens Regentessen, A.C.B. Blom van Broek.
- (12-12-1860) Stedelijk Gymnasium.
- (20-12-1860) J.J. de Reus, lid commissie.
- herhalings- en vervolgschool.
- (nov 1860) Leendert van Dijl, kweekeling.
- [276b] (Leiden 24-9-1860) W. Bisschop.

- [271b] Extract uit het verbaal van het verhandelde bij Burgemeester en Wethouders vvan Dordrecht. Maandag 1e October 1860. Is gelezen Missive van de Plaatselijke Schoolcommissie alhier, dd 29 September ll, n 141 houdende mededeling: (1) dat aan Mej P.A. van den Heuvel op haar verzoek tegen 1e october 1860 eervol ontslag is verleend als 1e onderwijzeres in de Handwerken op de Stads-Tusschenschool en dat in hare plaats als zoodanig is aangesteld Mej.w Klazina Reus, die als Hulponderwijzeres der 5e Klasse op die school reeds werkzaam is, op dezelfde jaarwedde die haar als Hulponderwijzeres is toegelegd en (2) dat ter voorziening in de opengevallen plaats bij het onderwijs in de Handwerken door bovengemelde benoeming ontstaan, is aangesteld Mej.w Teuntje Wolhof, op eene jaarwedde van f 80 in te gaan met den 1e October 1860. Wordt besloten genoemde besluiten goed te keuren en hiervan bij extract mededeeling te doen aan de Plaatselijke School Commissie voornoemd.
- (24-9-1860) R.K. Meisjesschool.
- Verslag Stads-Tusschenschool juli-aug-sept 1860.
+ Dordrecht 24 Sept 1860. Staat der Stads-Tusschenschool.
Dagschool 402 Leerlingen
Dag & Avondschool 177 Leerlingen
Avondschool 11 Leerlingen. Te zamen 590 Leerlingen
Voor de Vrouwelijke handwerken 229 Leerlingen / Willekeurigen 19. Blijft = 210 Leerlingen
+ Stads-Tusschenschool. Willekeurigen. Dordrecht 24 Sept 1860. Louise Willemina Faassen (naar de Mijl); Francina Faassen (naar de Mijl); Adrianus Goedhart (naar de Mijl); Jean Simones (naar de Mijl); Jozef Simones (naar de Mijl); Catharina Witsenrath (naar de Mijl); Johan Pieter Witsenrath (naar de Mijl); Jannigje de Jong (nooit geweest (woont Zwijndrecht); Marigje Kroezeklaas; Herman Kile; Pieter Ouburg; Jan Hendrik IJzendoorn; Adam Kroezeklaas;
+ (Stads-Tusschenschool) Namen van leerlingen, die toegang tot het onderwijs in de vrouwelijke handwerken verzocht hebben. (24 Sept 1860)
- Verslag Stads-Armenschool juli-aug-sept 1860.
+ Staat van den Naai en Breiwinkel der Stads Armenschool te Dordrecht October 1860.
+ Staat der Stads-Armenschool te Dordrecht op 1 October 1860.
119 Burgerlijk Armbestuur (66 jongens, 53 meisjes);
123 Herv. Diak. (65 jongens, 58 meisjes);
496 Onvermogenden (267 jongens, 229 meisjes);
16 Luth (8 jongens, 8 meisjes);
7 Roomsch Cathlijk (4 jongens, 3 meisjes);
10 Israel. Armbest. (6 jongens, 4 meisjes);
10 Israel. Onverm. (7 jongens, 3 meisjes);
alleen de avondschool 24 (12 jongens, 12 meisjes);
ook de dagschool 363 (188 jongens, 175 meisjes);
= totaal 805 (435 jongens, 370 meisjes); (G.J. Breedveld 1 Julij in functie gekomen)
+ Naamlijst der kinderen die willekeurig of om andere redenen de Stads-Armenschool verlaten hebben van Julij, Augustus en September 1860.
(1) Adam Bouman (willekeurig); (2) Simon Bouman (willekeurig); (3) Pieter de Kok (willekeurig); (4) Frans Pruissen (willekeurig); (5) Huibert Jan Schaap (willekeurig); (6) Hermanus Stam (willekeurig); (7) Cornelis Schaardenburg (willekeurig); (8) Maaike Barto (willekeurig); (9) Neeltje de Kraai (willekeurig);(10) Jacobus Christiaan Diltheim (willekeurig); (11) Pieternella Spoel (willekeurig); (12) Maaike Kuiters (willekeurig); (13) Geertrui van 't Hof (willekeurig); (14) Geertrui Borgmeijer (willekeurig); (15) Gerrit Willem Jansen (vertrokken naar Den Haag); (16) Leendert van Halen (vertrokken naar de Mijl); (17) Cornelis van Eisden (vertrokken); (18) Magdalena van Eisden (vertrokken); (19) Johanna Marg.a Mutserd (vertrokken); (20) Elizabeth Maria Mutserd (vertrokken); (21) Johanna Magdalena van Halen (vertrokken naar de Mijl); (22) Johanna Hermans (vertrokken naar Deventer; (23) Johanna Elizabeth de Haan; (24) Cornelis den Bezemer; (25) Johannes Sebus (overleden);
- Hermanus Gerardus Hartman Jac.zn, te Apeldoorn.
- (3-9-1860) verbouwing naai- en breiwinkel;
- Verslag Stads-Tussenschool april-mei-juni 1860.
+ Stads-Tusschenschool. Willekeurigen. Frans v.d. Berg; Cornelis Boekhout (naar Zwijndrecht vertrokken); Paulus Boekhout (naar Zwijndrecht vertrokken); Nicolaas DiŽl; Willem Goedhart; Jan v.d. Graaf; Arendina van Herwijnen; Jenneke Koopman (ging op de avondschool alleen); Maria Luiters; Johannis Schotel; Roelof Stokvisch;
+ Staat der Stads-Tusschenschool. Dordrecht 25 Juni 1860.
Dagschool 371 Leerlingen
Dag & Avondschool 201 Leerlingen
Avondschool 10 Leerlingen. = Te zamen 585 Leerlingen
Voor vrouwelijke handwerken 214. Willekeurigen 6  = Blijft 208 Leerlingen
+ [Stads-Tusschenschool] Namen van Leerlingen die toegang verzocht hebben tot het onderwijs in de handwerken voor meisjes (25 Juni 1860).

[bron: SAD 121-26 brieven over de jaren 1859-1860]

* * *

(c) Dordrecht EvD november/december 2009.